Góp phần đánh giá khách quan chất lượng giáo dục phổ thông

Tạo sự tin cậy, công bằng, khách quan

PGS, TS Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đánh giá một trong những yếu tố quyết định thành công của kỳ thi năm nay chính là ở cách thức tổ chức các bài thi trắc nghiệm khách quan, bài thi tổ hợp và công tác ra đề thi. PGS, TS Mai Văn Trinh cho biết: Bên cạnh giải pháp về mặt quản lý, công tác tổ chức kỳ thi thì về mặt kỹ thuật, việc xây dựng phương án tổ chức 4 trên 5 bài thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan và các bài thi tổ hợp bảo đảm tính chất đại chúng của kỳ thi chứ không phải lựa chọn tinh hoa và qua đó giúp đánh giá một cách toàn diện kiến thức, hiểu biết của thí sinh.

Với cách làm mới trong công tác ra đề và tổ chức loại hình bài thi trong kỳ thi THPT quốc gia năm nay, dư luận xã hội đều đánh giá cao tính công bằng, minh bạch và khách quan của kỳ thi. Các bài thi trắc nghiệm khách quan và bài thi tổ hợp các môn không còn quá mới mẻ đối với học sinh bậc học phổ thông. Đây cũng là hình thức thi đã được nhiều nền giáo dục tiên tiến trên thế giới áp dụng từ lâu.

Trước đó, với sự chuẩn bị đồng bộ của Bộ GD&ĐT, hầu hết thí sinh đều đã được làm quen với loại hình thi trắc nghiệm và bài thi tổ hợp qua 3 lần ra đề thi minh họa. Em Nguyễn Thu Trang, học sinh Trường THPT Phạm Hồng Thái (Hà Nội) dự thi tại điểm thi Trường THPT Phan Đình Phùng chia sẻ: Chúng em đã được làm quen với các dạng đề thi trắc nghiệm và loại bài thi tổ hợp các môn. Vì thế, chúng em cũng không mấy lạ lẫm với dạng đề thi này. Theo em đề thi năm nay phù hợp với mặt bằng chung của học sinh và không quá khó.

Trong kỳ thi THPT quốc gia năm nay, ngoài bài thi Ngữ Văn thí sinh làm bài theo hình thức tự luận, tất cả các bài thi còn lại đều thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan. Trong đó, bài thi tổ hợp KHTN bao gồm các môn: Vật Lý, Hóa học, Sinh học đã bám sát và trải rộng trong toàn bộ chương trình lớp 12, giúp học sinh nắm bắt kiến thức một cách sâu rộng hơn.

Cần xây dựng dữ liệu đề thi khoa học và phong phú hơn

Mặc dù đã thể hiện được yếu tố tích cực, tiến bộ với các loại hình bài thi tổ hợp và đề thi trắc nghiệm khách quan, song do là năm đầu tiên nên kho dữ liệu đề thi chưa có sự phong phú, đa dạng và từ đó cũng đặt ra câu hỏi về tính công bằng trong sự phân bố các câu ở mỗi phần của nội dung mỗi đề thi.

Lý giải điều này, ông Sái Công Hồng, Trưởng ban đề thi THPT Quốc gia năm 2017 khẳng định: Đây là năm đầu tiên tổ chức xây dựng và triển khai đề thi theo chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, quá trình xây dựng đề thi, tất cả các đề đều đã được thử nghiệm với chính các em học sinh lớp 12 để đánh giá mức độ dễ, khó. Sau đó, Ban đề thi tiến hành chọn mẫu để thử nghiệm ở hơn 50 trường với khoảng 2.000 học sinh lớp 12 rồi mới tiến hành cân bằng và đi đến chuẩn hóa đề thi.

Điểm đặc biệt của các đề thi trắc nghiệm khách quan năm nay là mỗi phòng thi có 24 mã đề khác nhau, tuy nhiên, các mã đề thi này đều xuất phát từ 4 đề thi gốc. Về vấn đề này, nhiều giáo viên cho rằng: Chỉ với 4 đề thi gốc để tạo nên 24 mã đề thi vẫn chưa bảo đảm tối ưu tính công bằng trong mỗi mã đề thi của thí sinh. Chính vì vậy, ngân hàng dữ liệu đề thi cần tiếp tục được bổ sung để tạo nên nhiều phiên bản đề khác nhau, từ đó làm cơ sở để quá trình tạo lập các mã đề được phong phú, bảo đảm tính công bằng cho thí sinh.

Đối với bài thi tổ hợp, qua quá trình theo dõi kỳ thi, chúng tôi cũng nhận được phản ánh về việc nhiều thí sinh “lách luật” bằng cách trong môn thi thành phần đầu tiên, các em có thể chỉ làm sơ bộ và ghi các đáp áp ra bàn hoặc ghi nhớ các đáp án. Sau đó, trong thời gian còn lại của các môn thành phần tiếp theo, hoặc tranh thủ giờ thu đề, thu nháp và phát đề của môn thành phần tiếp theo mới chỉnh sửa và hoàn thiện bài thi. Đây là kẽ hở tạo ra sự bất công bằng giữa các thí sinh khi làm bài thi tổ hợp.

Nhiều thí sinh cũng phản ảnh về thời gian làm bài thi tổ hợp với 50 phút cho 1 môn thành phần (50 câu hỏi trắc nghiệm) là quá ít. Bởi một số môn thành phần như Vật lý, Hóa học, các em cần phải làm một bài giải dài trong nháp mới tìm ra được đáp án chính xác. Đây cũng là bất cập của bài thi tổ hợp trong kỳ thi năm nay mà Bộ GD&ĐT cần có hướng khắc phục.

Dù còn một số điểm cần bổ sung, chỉnh sửa trong công tác ra đề, nhưng nhìn nhận một cách tổng thể, với cách làm mới, sáng tạo và phù hợp trong việc tổ chức các loại hình bài thi và cách thức ra đề đã góp phần tạo nên thành công của kỳ thi năm nay, hướng đến một kỳ thi khách quan, công bằng, minh bạch và đánh giá đúng chất lượng của giáo dục phổ thông.

Bài và ảnh: DUY VĂN