Cũng có địa phương, nhà trường vẫn sử dụng hình thức xét tuyển kết hợp với thi đánh giá năng lực. Thế nhưng mới đây, một số trường chất lượng cao của Hà Nội cho biết, sẽ không sử dụng phương thức xét tuyển kết hợp với thi đánh giá năng lực như chủ trương ban đầu mà chỉ tổ chức xét tuyển.

Việc thay đổi bất ngờ này khiến không ít phụ huynh, học sinh băn khoăn, lo lắng. Điều đó không chỉ có ở tuyển sinh lớp 6 tại Hà Nội mà đó cũng là câu chuyện của tỉnh Vĩnh Phúc khi ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 THPT. Khi học sinh chưa được làm quen, chưa có sự chuẩn bị về tâm lý thì tỉnh này đã quyết định tổ chức thi tuyển vào lớp 10 có cả một bài thi tổ hợp. Quyết định này đã ít nhiều gây hoang mang trong học sinh, phụ huynh và cả các thầy, cô giáo. Bởi cái khó khi tổ chức ôn tập, chuẩn bị kiến thức và tâm lý cho một dạng bài thi mới chỉ được biết trước trong thời gian ngắn. Vẫn biết, sự đổi mới trong công tác tuyển sinh đầu cấp để mang lại hiệu quả tích cực hơn là cần thiết. Song để đưa một chủ trương, một cách làm mới đi vào thực tiễn cần phải có lộ trình, tránh tình trạng đặt học sinh, phụ huynh vào thế “sự đã rồi”. Đó cũng chính là lý do để những câu hỏi đầy trăn trở mà phụ huynh dành cho ngành giáo dục như “bao giờ giáo dục mới hết đổi mới?" vẫn còn tồn tại.

Thành phố Hà Nội năm nay có khoảng 94.000 học sinh đăng ký thi vào lớp 10. Nhiều trường có tỷ lệ chọi cao ngất ngưởng. Trường THPT Trần Hưng Đạo (quận Thanh Xuân) có 6.169 hồ sơ, số lượng tuyển chỉ là 675 em (tỷ lệ chọi là 1/9,13); Trường THPT Tây Hồ nhận được 4.449 hồ sơ đăng ký, trong khi đó chỉ có 675 chỉ tiêu, tỷ lệ chọi cũng ở mức cao (1/6,59). Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 là hơn 67.000 trên khoảng 90.000 hồ sơ đăng ký... Kỳ thi tuyển vào lớp 10 THPT dường như đang ngày càng khắc nghiệt hơn. Học sinh phải đối mặt với một cuộc chạy đua quyết liệt để giành suất chính thức ngồi trên ghế nhà trường công lập.

Trước áp lực của cuộc chạy đua này, có người cho rằng nên bỏ việc thi tuyển. Bởi khi tổ chức thi sẽ phát sinh tình trạng ôn thi, dạy thêm. Thế nhưng nhiều người phản biện, nếu chỉ đơn giản là xét tuyển thì lại phát sinh việc "chạy" điểm, "chạy" thành tích từ quá trình học để có một hồ sơ đẹp. Thế nên dường như việc tuyển sinh đầu cấp vẫn là một cái vòng luẩn quẩn chưa có hồi kết. Xã hội mong mỏi ngành giáo dục cần phải có những tính toán một cách khoa học, hợp lý hơn nữa trong công tác tuyển sinh đầu cấp để giảm bớt gánh nặng thi cử cho học sinh.   

TUẤN VŨ