Còn đứa bé trai khoảng bốn tuổi cũng đang chăm chú vào màn hình smartphone để xem spider man (người nhện). Thấy khách đến, vợ chồng em ngẩng đầu lên chào hỏi. Ngồi uống nước hàn huyên với tôi, thỉnh thoảng cô vợ lại ngó vào màn hình laptop xem có tin nhắn, hình ảnh gì mới trên mạng không.

Trò chuyện khoảng nửa tiếng đồng hồ, tôi xin phép ra về. Cậu em nhắc đứa trẻ: “Con chào bác đi!”, nhưng hình như thằng bé không nghe thấy tiếng bố, nên mắt vẫn không rời chiếc màn hình điện thoại. Là chỗ thân tình, tôi khuyên người em họ không nên cho trẻ em dành quá nhiều thời gian xem và chơi games trên điện thoại thông minh. Cậu em hồn nhiên bảo, nhưng nếu không có chiếc điện thoại ấy, khó quản thằng bé vì nó hiếu động lắm, cứ rời điện thoại là chân tay không bao giờ ngơi nghỉ!

Không riêng gì con cậu em họ, nhiều đôi vợ chồng trẻ bây giờ cũng có quan niệm “quản lý” con bằng… smartphone. Muốn trẻ ăn hết bát cơm, có bà mẹ đã lấy các trò chơi, hình ảnh sinh động trên điện thoại làm “mồi nhử” để con vừa ăn, vừa xem. Muốn con trẻ tham gia làm chút ít việc nhà, có ông bố “dỗ ngon, dỗ ngọt” làm xong việc thì bố sẽ cho mượn điện thoại chơi games. Khi đứa trẻ ngại học, có bố mẹ “treo thưởng” bằng cách, làm bài tập xong sẽ được giải trí, xem phim trên điện thoại… Thậm chí, có người cấm con đi chơi đây đó cũng bằng cách cho chúng “làm bạn” với smartphone!

Không riêng gì trẻ em thành phố, thị xã, nhiều trẻ em ở nông thôn hiện nay cũng đang có nguy cơ “nghiện” smartphone bởi suy nghĩ đơn giản và có phần nuông chiều thái quá của các bậc cha mẹ. Các nhà tâm lý học đã nhiều lần cảnh báo rằng, nếu để trẻ em tiếp xúc và “say sưa” với ipad, smartphone từ sớm, sẽ kéo theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn, trong đó đáng nói nhất là làm cho đứa trẻ dễ thụ động, ít giao lưu tiếp xúc với thực tế nên hạn chế về kỹ năng sống, kỹ năng xã hội; đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh về sức khỏe tâm lý, thể chất.

Là người giữ vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng của thời đại số, tỷ phú Bill Gates có 3 con (1 trai, 2 gái), nhưng ông không cho phép các con mình được sử dụng điện thoại thông minh và máy tính bảng trước 14 tuổi. Khi đã đến tuổi được dùng thiết bị điện tử, ông trùm của hãng Microsoft lừng danh trên thế giới đã đưa ra 3 điều quy định đối với các con: “Chỉ được phép dùng thiết bị điện tử để làm bài tập hoặc trò chuyện với bạn bè; không được dùng thiết bị điện tử trong khi ăn hoặc trước khi đi ngủ; bố mẹ có quyền giới hạn thời gian các con dùng thiết bị điện tử”.

Không ngẫu nhiên mà nhà sáng lập công ty phần mềm lớn nhất thế giới Microsoft đã tiên lượng được những ảnh hưởng, hệ lụy không tốt từ việc cho trẻ em tiếp xúc sớm với các thiết bị điện tử thông minh. Vì vậy, ông đã đưa ra những quy định cụ thể để giới hạn con mình trong việc tiếp cận, sử dụng các thiết bị điện tử nhằm bảo đảm cho chúng biết tận dụng, khai thác những mặt tích cực; đồng thời chủ động ngăn ngừa, hạn chế những mặt trái từ thế giới công nghệ thông minh.

Nhắc lại câu chuyện giáo dục con của tỷ phú Bill Gates, mong sao các ông bố, bà mẹ lấy đó làm bài học kinh nghiệm để hướng dẫn, chỉ bảo, dạy dỗ con không được sa đà, say sưa với các thiết bị điện tử thông minh như ipad, iphone, smartphone. Nhưng muốn con tránh xa cơn “nghiện” điện tử, trước hết mỗi ông bố, bà mẹ không được lạm dụng các loại thiết bị này. Bên cạnh đó cần thường xuyên gần gũi, trò chuyện cởi mở với con, cũng như tìm kiếm, tạo ra các trò chơi, sân chơi bổ ích, sinh động để trẻ có điều kiện vui thú, thư giãn thoải mái, từ đó giúp trẻ không còn nghĩ đến và lệ thuộc vào các thiết bị điện tử thông minh.

Thạc sĩ NGÔ VĂN DƯƠNG