Vượt qua chặng đường ngổn ngang đất đá dưới lòng suối Nậm Păm, chúng tôi có mặt tại Trường Tiểu học Nậm Păm, huyện Mường La. Trước mắt chúng tôi, ngôi trường hai tầng khang trang, kiên cố vừa được chính quyền địa phương đầu tư, củng cố toàn diện để chuẩn bị đón năm học mới giờ chỉ còn lại đống đổ nát. Sân trường rợp bóng cây xanh, nơi vui chơi quen thuộc của các em học sinh ngày nào thay bằng các vũng xoáy, cùng những tảng đá khô khốc.
Nhìn cảnh tượng trước mắt, cô giáo Trần Thị Thúy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nậm Păm, xót xa: “Trường chúng tôi bị lũ cuốn không còn gì. Suốt 17 năm qua, cán bộ, giáo viên nhà trường không ngừng nỗ lực, phấn đấu hoàn thành các tiêu chí để đạt chuẩn quốc gia vào năm 2020. Vậy mà thiên tai đã phá hủy tất cả, giờ phải làm lại từ đầu”. Được biết, trận lũ mới đây gây hư hỏng toàn bộ 23 phòng học, 3 nhà ở của học sinh bán trú; 1 gian bếp; 1 phòng ăn; các trang thiết bị của trường gồm 7 bộ máy tính, 3 máy chiếu, bàn ghế... cũng đã trôi theo lũ. Theo chia sẻ của cô hiệu trưởng, tính đến nay, số lượng sách vở, dụng cụ học tập được các cấp, ngành, các tổ chức, cá nhân ủng hộ, giúp đỡ cơ bản đầy đủ. Năm nay, nhà trường dự kiến đón 476 học sinh, trong đó có 108 học sinh bán trú, song chỉ có thể bố trí ăn bán trú cho 56 học sinh dân tộc Mông ở 2 bản Huổi Sói, Hua Piệng chung với Trường THCS của xã.
Các nhà hảo tâm ủng hộ giấy, bút, đồ dùng học tập tặng học sinh trên địa bàn huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Cách đó không xa, Trường THCS xã Nậm Păm tuy không bị nước cuốn trôi, nhưng hầu hết trang thiết bị, đồ dùng học tập bên trong cũng hư hỏng do bị ngập úng. Phần móng phía trước của trường bị sói lở nghiêm trọng, đang được công nhân xây dựng lại. Hàng chục cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 754, Bộ CHQS tỉnh Sơn La, công an huyện, cùng lực lượng dân quân của xã cũng đang hối hả giúp nhà trường vệ sinh lớp học, củng cố trang thiết bị hư hỏng. Thầy Trần Mạnh Hùng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hiện 100% cán bộ, giáo viên của nhà trường đã được huy động, phối hợp với bộ đội, công an, dân quân tiến hành dọn dẹp bùn đất sau lũ và làm công tác chuẩn bị cho khai giảng năm học mới.
Tiếp tục đến tìm hiểu một số trường học trên địa bàn thị trấn Ít Ong, các xã Chiềng Muôn, Chiềng Hoa, Chiềng San, Chiềng Lao, Chiềng Ân thuộc huyện Mường La, chúng tôi cũng ghi nhận nhiều thiệt hại do lũ quét gây ra tại đây. Bởi vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương đang tập trung tối đa lực lượng, phương tiện giúp các trường khắc phục hậu quả. Theo ông Nguyễn Hữu Niên, Phó trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Mường La, sau khi lũ đi qua, lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyện đã trực tiếp xuống có sở để nắm tình hình, thống kê thiệt hại; chủ động phối hợp với các ban, ngành đoàn thể xã, thị trấn khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. Những ngày qua, phòng đang huy động toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên của ngành chia làm 3 lực lượng cùng LLVT và nhân dân khắc phục hậu quả sau lũ. Hơn 300 giáo viên trên địa bàn huyện Mường La cũng đến các bản bị ảnh hưởng thiên tai để động viên các học sinh đến trường.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Thành Công, Bí thư Huyện ủy Mường La cho biết, ngoài Trường Tiểu học xã Nậm Păm bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, trên địa bàn huyện cũng có tới 19/29 phòng học tại các điểm trường bị hư hỏng, phải xây dựng lại. Trước tình hình đó, để kịp khai giảng năm học mới, UBND huyện đã quyết định xây dựng 100% nhà lắp ghép cho Trường Tiểu học xã Nậm Păm; nhà bán trú và tất cả các điểm trường trên địa bàn. Hiện 29 phòng học nhà lắp ghép tại sân trường THCS của xã đã tiến hành xong, còn lại mỗi điểm trường có 4-6 phòng học, huyện quyết tâm làm xong trước ngày khai giảng. Đến thời điểm hiện tai, toàn bộ các trang thiết bị như bàn ghế học sinh, giáo viên, hệ thống loa đài, sách giáo khoa, vở, bút, cùng nhiều thiết bị dạy học khác đều đã được các các cấp, ngành, LLVT; các nhà hảo tâm, nhất là Ban Tuyên giáo Trung ương, Nhà Xuất bản sách Hà Nội, Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La hỗ trợ đầy đủ ở tất cả các cấp học.
Năm học mới đang đến gần. Với sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự chung tay, góp sức của các cấp, các ngành, các tổ chức từ trung ương đến địa phương cùng sự nỗ lực, cố gắng của ngành giáo dục tỉnh Sơn La, tin tưởng rằng các cháu học sinh nơi rốn lũ Mường La sẽ được hưởng niềm vui trọn vẹn trong ngày tựư trường sắp tới.
Bài và ảnh: NGUYỄN HỒNG SÁNG