Đổi mới giáo dục bắt đầu từ đổi mới đào tạo giáo viên

Đào tạo đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ trọng tâm

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ khẳng định: Một trong ba nhiệm vụ quan trọng là chuẩn bị các điều kiện để triển khai hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông mới, trong đó tập trung vào công tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới; quy hoạch lại mạng lưới các cơ sở giáo dục, trọng tâm là các cơ sở đào tạo giáo viên. Theo đó, những trường chất lượng cao, có uy tín sẽ được chọn làm trung tâm, các trường khác sẽ chuyển đổi hoạt động trở thành phân hiệu hay vệ tinh của các trường trung tâm để trước mắt tập trung vào nhiệm vụ đào tạo lại đội ngũ giáo viên cho các địa phương.

Trong năm học 2016-2017, với gần 1,2 triệu giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục; đã có hơn 200.000 sinh viên đào tạo đại học sư phạm, chiếm 11% tổng số sinh viên đào tạo hệ đại học trong cả nước (hơn 1,76 triệu sinh viên); 47.800 sinh viên đào tạo hệ cao đẳng chuyên ngành sư phạm. Đây là sự chuẩn bị tích cực về mặt số lượng và chất lượng đội ngũ nhà giáo cho công tác đổi mới giáo dục và triển khai đồng bộ chương trình giáo dục phổ thông mới trong thời gian tới.

Trong thời gian gần đây, xã hội cũng đang dành nhiều sự quan tâm đến ngành sư phạm. Theo GS Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thì dư luận quan tâm mấy vấn đề: Tình trạng thừa, thiếu giáo viên; một số trường cao đẳng số lượng tuyển sinh đầu vào thấp; vấn đề mong muốn là tuyển học sinh giỏi vào ngành sư phạm...

Cần tháo gỡ khó khăn trong đào tạo nguồn lực nhà giáo

Tại hội nghị, khi nói về nguồn lực giáo viên, Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng: Hiện tượng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, môn này thừa, môn này thiếu, trường này thừa, trường này thiếu đang có ở nhiều nơi. Đặc biệt, giáo viên tiểu học và mầm non thiếu đến 20.000 người. Tuy nhiên với giáo viên thừa chúng ta lại ngại đụng đến, ngại bồi dưỡng để chuyển đổi. Đây là trách nhiệm của cả Bộ GD&ĐT và địa phương. Chính câu chuyện thừa giáo viên dẫn đến nhiều hệ lụy, trong đó có hệ lụy học sinh không muốn vào sư phạm.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, chế độ chính sách cho đội ngũ nhà giáo đã được thực hiện khá hiệu quả. Tuy nhiên, ở một số khu vực, một bộ phận nhà giáo, đặc biệt các nhà giáo dạy hợp đồng chưa được quan tâm thỏa đáng. Để chính sách đối với nhà giáo thực sự hiệu quả, thu hút đội ngũ giáo viên gắn bó với nghề, theo bà Nguyễn Thị Minh Giang, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Kiên Giang, việc ban hành các chủ trương, chính sách mới cho giáo viên là cần thiết, song khi ban hành cần phải có sự nghiên cứu thận trọng, phải căn cứ trên cơ sở thực tiễn. Ví dụ, thời gian qua, việc bỏ chủ trương giáo viên phải viết sáng kiến kinh nghiệm hằng năm đã trút được gánh nặng không cần thiết đối với thầy, cô giáo. 

 Năng lực của đội ngũ giáo viên cũng là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm. Theo GS Nguyễn Văn Minh, để tháo gỡ vấn đề này, ngành giáo dục cần sớm quy hoạch lại mạng lưới đào tạo sư phạm. Đồng thời cần sớm thực hiện kiểm định các cơ sở đào tạo sư phạm, công khai số lượng sinh viên ra trường có việc làm, đánh giá điều kiện bảo đảm chất lượng, sớm có phương án về cung cấp tài chính, đào tạo chương trình ứng với chỉ tiêu đặt hàng, tránh tình trạng đầu tư trên đầu sinh viên như hiện nay. Đây cũng là thời điểm các trường sư phạm cần cải tổ để thay đổi chương trình, xây dựng lại chương trình đào tạo, mạnh dạn tự cải tổ và đề xuất phương án liên thông giữa các hệ thống, các cơ sở sư phạm.

Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam nhấn mạnh: "Tinh thần đổi mới cần thấm nhuần từ trên xuống dưới, ngay từ bây giờ, ngay khi còn thực hiện chương trình giáo dục hiện tại. Có làm được điều đó mới xác định được tâm thế, tư tưởng đổi mới cho cán bộ, giáo viên, chuẩn bị sẵn sàng cho đổi mới thành công giáo dục trong giai đoạn tới".

Bài và ảnh: DUY VĂN