Sau hơn 70 năm ra đời ngành sư phạm, đến nay cả nước đã có 118 cơ sở đào tạo giáo viên. Trong đó nhiều trường là cái nôi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho giáo dục như: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh. Tính đến cuối năm 2016, cả nước có hơn 1,2 triệu giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Hiện nay, mỗi năm các cơ sở đào tạo ngành sư phạm đào tạo gần 50.000 sinh viên. Số lượng này đã đáp ứng cơ bản yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục và đào tạo của đất nước.

Tuy nhiên, công tác đào tạo giáo viên hiê%3ḅn nay cũng đứng trước nhiều thử thách. Trước xu thế biến đổi cơ cấu nghề nghiệp, vài năm trở lại đây, việc tuyển sinh vào các trường sư phạm đang gặp khó khăn. Chỉ tiêu tuyển sinh liên tục giảm; chất lượng đầu vào cũng thấp với mức điểm chuẩn trúng tuyển đi xuống qua từng năm. Năm 2016, mức điểm nhiều ngành ở các trường sư phạm chỉ bằng mức điểm sàn chung (15 điểm). Công tác đào tạo cũng vì thế gặp nhiều trở ngại. Các nhà khoa học giáo dục đầu ngành, nhà sư phạm giỏi đang dần ít đi. Vấn đề cơ cấu đào tạo các bô%3ḅ môn, bâ%3ḅc học trong khối các ngành sư phạm chưa thực sự hợp lý. Điều này dẫn đến tình trạng sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp không tìm được việc làm, lượng giáo viên dôi dư ở bậc phổ thông, thiếu ở bậc mầm non đang trở thành vấn đề nan giải ở nhiều địa phương. Trong khi đó, hầu như tỉnh, thành phố nào cũng có trường sư phạm hoặc trường đại học, cao đẳng có đào tạo giáo viên. Chưa nói về chất lượng đào tạo thì sự cân đối giữa nhu cầu nguồn lực giáo viên tại chỗ với chỉ tiêu đào tạo của các trường địa phương và cả chỉ tiêu ở trường khu vực, trường quốc gia vẫn còn độ vênh lớn, từ đó dẫn đến đào tạo giáo viên thừa chỗ này, nhưng lại thiếu chỗ khác.

Để khắc phục thực trạng này, ngành giáo dục đã đưa ra giải pháp quy hoạch các trường sư phạm, sắp xếp hợp lý các cơ sở giáo dục có đào tạo chuyên ngành sư phạm. Công tác xây dựng, đổi mới chương trình, đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực giáo viên đang được đẩy mạnh.

Việc thay đổi cách thức đào tạo trong các trường sư phạm là vấn đề mang tầm vĩ mô trong giáo dục đại học. Trước hết phải đổi mới nội dung, chương trình đào tạo. Đổi mới hệ thống giáo trình đào tạo để vừa phù hợp với xu thế chung vừa bảo đảm tri thức, tính khoa học và tính thực tiễn. Nhiều nội dung đào tạo chuyên ngành sư phạm ở nước ta được sử dụng, biên soạn theo giáo trình cũ của các nước đã có phần lạc hậu, không bắt kịp thời đại. Vì vậy cần phải bổ sung các tri thức khoa học mới, biên soạn các giáo trình giảng dạy mới, tổ chức đầu tư cho các công trình nghiên cứu, biên soạn giáo trình, các công trình khoa học về sư phạm và giảng dạy đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo trong tình hình mới. Các bộ môn sư phạm gắn với nghiệp vụ cũng cần phải có tính thực tế. Đối với sinh viên sư phạm, viê%3ḅc thực hành thường xuyên, thực tâ%3ḅp cần được tổ chức mô%3ḅt cách bài bản, hiê%3ḅu quả. Có thể khẳng định, muốn đổi mới phương thức, phương pháp dạy học thì các trường sư phạm phải đi tiên phong trong đổi mới phương pháp đào tạo giáo viên. Chỉ có như vậy, nguồn lực nhà giáo mới đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ đổi mới giáo dục và đào tạo trong tình hình mới.

TUỆ ANH