Bài toán “quá tải”

Đưa đào tạo song song bằng tú tài vào trường phổ thông công lập là hướng đi mới của ngành giáo dục Thủ đô nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh, góp phần phát triển đất nước thông qua đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, công dân quốc tế. Tuy nhiên, với kinh nghiệm của nhiều trường phổ thông từ tiểu học tới THPT ngoài công lập đã thực hiện mô hình trường quốc tế, việc triển khai giảng dạy chương trình quốc tế, cấp chứng chỉ quốc tế vẫn gặp nhiều khó khăn.

Đánh giá về thực trạng các chương trình song ngữ hiện nay tại Việt Nam, Ths Lê Tuệ Minh, Chủ tịch Hội đồng điều hành hệ thống trường Phổ thông liên cấp (PTLC) Song ngữ Wellspring Hà Nội cho rằng, chương trình song ngữ đang giảng dạy tại các trường phổ thông hiện nay chủ yếu vẫn chỉ là tăng cường thêm việc học tiếng Anh mà chưa có chuẩn đầu ra tiếng Anh cho từng cấp nên học sinh phải học đi, học lại chương trình chứ chưa có tính liên kết, kế thừa giữa các cấp học. Bên cạnh đó, hiện chưa có khung pháp lý quy định và hướng dẫn cụ thể việc triển khai chương trình phổ thông song ngữ và việc lồng ghép, tích hợp chương trình quốc tế tại Việt Nam. Do đó, các trường thường áp dụng giảng dạy theo kiểu tăng cường tiếng Anh và học thêm môn Toán, Khoa học, Công nghệ thông tin song song với các môn học chính khóa như một phép cộng chứ không có tích hợp chương trình quốc tế. Một khó khăn nữa là chuẩn kiểm tra, đánh giá, thi cử cuối năm, cuối cấp, tốt nghiệp vẫn theo chương trình tiếng Việt của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nên học sinh phải dành thời gian học cho cả hai chương trình. Điều này sẽ rất vất vả cho học sinh.

Học sinh trường THPT Chu Văn An, Hà Nội

Bà Nguyễn Thị Minh Thúy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học, THCS, THPT Nguyễn Siêu (một trong nhóm 5 trường ngoài công lập đầu tiên tại Hà Nội thực hiện chương trình chất lượng cao của thành phố), cho biết, mặc dù thực hiện giảng dạy theo mô hình chương trình quốc tế Cambridge nhưng các trường vẫn phải thực hiện theo hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam với đầy đủ chương trình cũng như hoàn thành sổ sách học bạ để học sinh có thể thi tốt nghiệp lớp 12 theo chương trình của Bộ GD&ĐT. Vì vậy, học “quá tải” đang là bài toán khó giải đối với nhiều trường đang triển khai giảng dạy các chương trình quốc tế. Đồng quan điểm với bà Nguyễn Thị Minh Thúy, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Thị Hiền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Dân lập Đoàn Thị Điểm chia sẻ kinh nghiệm sau 10 năm triển khai chương trình quốc tế Cambridge, đối với bậc tiểu học, nếu không mạnh dạn giảm bớt một số nội dung chương trình có thể tích hợp được thì chương trình sẽ rất nặng với học sinh.

Cần chuẩn bị tốt nền móng

Quận Tây Hồ (Hà Nội) là quận có nhiều trường phổ thông triển khai giảng dạy chương trình song ngữ, trong đó có trường THPT Chu Văn An-trường công lập đầu tiên của Hà Nội thí điểm chương trình đào tạo song bằng tú tài THPT quốc gia Việt Nam và tú tài Anh quốc (chứng chỉ A-Level) bắt đầu từ năm học 2017-2018. Theo ông Lê Hồng Vũ, Trưởng phòng GD&ĐT quận Tây Hồ, bước đầu triển khai chương trình đào tạo song bằng tú tài tại Trường THPT Chu Văn An đạt được kết quả khả quan. Qua quá trình khảo sát trực tiếp tại các trường trên địa bàn, với 635 phiếu phát ra, quận Tây Hồ đã thu về 390 phiếu ủng hộ và sẵn sàng cho con học theo chương trình mới ở Trường THPT Chu Văn An với mức học phí nêu rõ 6.500.000 đồng/tháng.

Có được sự đồng thuận của phụ huynh, song ông Lê Hồng Vũ cho biết, việc triển khai chương trình cũng gặp một số khó khăn nhất định, đặc biệt là khả năng ngoại ngữ của học sinh. Hiện nay, ở bậc tiểu học, tuy học sinh được làm quen với tiếng Anh ngay từ lớp 1 nhưng chất lượng đầu ra ở bậc học này chưa được kiểm soát tốt. Qua đó, ông Lê Hồng Vũ nhấn mạnh, cần phải đẩy mạnh hơn nữa chất lượng dạy học ngoại ngữ ngay từ bậc tiểu học. Nếu như không chuẩn bị tốt nền móng thì việc thực hiện chương trình cho các bậc tiếp theo sẽ không thể thành công.

 Ông Chử Xuân Dũng, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, sang năm học 2018-2019, Hà Nội tiếp tục mở rộng chương trình này với việc triển khai tại Trường THPT chuyên Hà Nội-Amsterdam. Học sinh Thủ đô sẽ có thêm cơ hội lấy bằng tú tài Anh quốc theo chương trình Cambridge, lấy chứng chỉ A-level ngay tại Việt Nam song song với bằng tốt nghiệp THPT quốc gia. Cùng với các trường THPT, Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đang hoàn thiện phần cuối cùng của đề án triển khai thí điểm giảng dạy song bằng tại cấp THCS với 7 trường đã đăng ký thí điểm.

Trước tình hình thực tế của các trường ngoài công lập và công lập đã triển khai giảng dạy chương trình quốc tế, chương trình chất lượng cao tại Hà Nội, ông Chử Xuân Dũng nhìn nhận, việc tích hợp các môn học mà vẫn đảm bảo nội dung kiến thức ở cả hai chương trình Việt Nam và quốc tế là rất cần thiết để học sinh có thời gian tự học nhiều hơn. Năm 2017, Sở GD&ĐT Hà Nội đã có khung chương trình môn học cụ thể gửi tới các trường, qua đó làm cơ sở cho các trường xây dựng nội dung tùy thuộc vào mục đích, yêu cầu của nhà trường. Thời gian tới, sở sẽ nghiên cứu phương án không bắt buộc học sinh dự kỳ thi tuyển sinh đầu vào lớp 10 tại một số trường THPT ngoài công lập để tháo gỡ cho các trường.

Làm sao để đội ngũ giáo viên trường công lập bắt nhịp với chương trình đào tạo song bằng tú tài cũng là vấn đề mà lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội trăn trở. Theo ông Chử Xuân Dũng, để chương trình triển khai tốt, cần sự vào cuộc tích cực từ phía lãnh đạo các nhà trường trong công tác quản lý phối hợp với các giáo viên và gia đình nắm bắt thông tin học sinh. Bên cạnh đó, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội cũng yêu cầu các trường phổ thông chủ động hơn nữa trong việc kết nối đầu ra cho học sinh theo học chương trình quốc tế với các trường đại học trên địa bàn thành phố.

NGUYỄN HOÀI