"Mảnh đất vàng" chờ canh tác

Trên trang web về du lịch hàng đầu thế giới tripadvisor, du khách David thể hiện cảm xúc của mình sau kỳ trải nghiệm tại khu nghỉ dưỡng Pù Luông Retreat. Vị du khách này bày tỏ tiếc nuối vì thời gian lưu lại nơi đây chỉ một ngày. David cho rằng, phong cảnh và cuộc sống làng quê, đội ngũ nhân viên phục vụ người địa phương chính là những điều mới lạ, hấp dẫn. Giải thích về việc thu hút khách đến đây, ông Dương Minh Bình, Công ty CBT Việt Nam, đơn vị thực hiện dự án Pù Luông Retreat cho biết: "Nhiều người cho rằng đi du lịch cộng đồng giá rẻ thì chất lượng cũng rẻ theo. Nhưng công ty chúng tôi đặt ra những tiêu chí, bảo đảm chất lượng".  

Ngoài Pù Luông Retreat, thực tế cho thấy chúng ta đã có những mô hình DLNN tương đối tốt như tour thăm mùa lúa chín tại Đường Lâm (Hà Nội), tham quan làng tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh), ngắm ruộng bậc thang ở Lai Châu, thăm làng dân tộc Cơ Tu (Quảng Nam), thăm miệt vườn, chợ nổi ở Cần Thơ, thưởng thức đờn ca tài tử ở Bạc Liêu... Những mô hình DLNN này đang mang lại  kết quả khả quan. Nhiều nơi, DLNN giúp địa phương tránh tình trạng được mùa mất giá, giải quyết đầu ra cho nông sản, thực hiện tốt chủ trương ly nông bất ly hương, góp phần tích cực xây dựng nông thôn mới; phát triển du lịch bền vững, bảo vệ các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc… 

Ảnh minh họa. Nguồn: tienphong.vn

Cho rằng, DLNN là "mảnh đất vàng" đang chờ được canh tác, ông Nguyễn Quý Phương, Vụ trưởng Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch cho biết: "Thời gian qua, tại nhiều địa phương, nhiều tổ chức, cá nhân đã chú trọng đầu tư, khai thác các yếu tố từ nền sản xuất nông nghiệp cho phát triển du lịch. Nhiều sản phẩm du lịch mang đặc trưng văn hóa nông nghiệp các vùng miền trải dài từ Bắc tới Nam được hình thành đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách. Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh còn thống kê cho thấy nhu cầu khách du lịch mong muốn được tham quan trải nghiệm ở khu vực nông trại miệt vườn tăng đều mỗi năm 20-30%, trong đó sản phẩm DLNN công nghệ cao đang được chú ý, đánh giá cao".

 Chất lượng chưa cao

Tuy là “mảnh đất vàng” màu mỡ, nhưng không phải ở đâu, mảnh đất đó cũng cho những vụ mùa bội thu. Đa số các chuyên gia nhận định: Hiện nay tư duy, kỹ năng làm DLNN của ta đa phần còn hạn chế. Nhiều nơi phát triển loại hình du lịch này tràn lan nhưng thiếu tính định hướng, thiếu sản phẩm hấp dẫn, nhiều điểm đến có các sản phẩm na ná nhau. Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch: DLNN của Việt Nam vẫn dựa vào yếu tố tự nhiên là chính, chưa có nghiên cứu bài bản cả góc độ sản phẩm và thị trường.

Đánh giá về tiềm năng phát triển DLNN, ông Nguyễn Xuân Định, Trưởng ban Hợp tác quốc tế Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho rằng, tuy nhiều ưu điểm nhưng quá trình triển khai cũng có không ít khó khăn. Theo đó, DLNN cần đa dạng hóa sản phẩm. Ví dụ, vào vụ trái cây, những miệt vườn thu hút khá đông du khách, nhưng hết mùa trái cây thì giữ khách như thế nào lại chưa có lời giải? Mặt khác, nhận thức về du lịch cũng là điều đáng bàn. Không chỉ người dân làm du lịch phải thay đổi nhận thức mà các cấp chính quyền cũng phải thay đổi quan niệm về làm DLNN. Muốn DLNN bền vững và có nét độc đáo thì cần tận dụng tốt nguyên liệu, sản phẩm, nguồn nhân lực tại địa phương. Đây mới là cách làm đúng. Các cấp chính quyền cũng cần hiểu rõ về loại hình du lịch này để hỗ trợ người dân về chính sách, nhất là đất đai, thuế, tạm trú, tạm vắng…

Bên cạnh đó, theo các chuyên gia tính bền vững, lâu dài của loại hình DLNN chưa cao. Nhiều điểm đến thời gian đầu hấp dẫn vì tính độc đáo, sáng tạo nhưng sau một thời gian thu hút khách đến lại làm mất bản sắc của mình hoặc bị thương mại hóa… Ông Dương Minh Bình chia sẻ: "Từ kinh nghiệm cá nhân tôi nhận ra rằng làm gì thì làm cần tạo thu nhập cho người dân. Họ sẽ tự nhận ra rằng càng giữ gìn các yếu tố văn hóa, vốn sống, môi trường sống của họ thì khách sẽ càng ngày càng nhiều. Khách du lịch tham gia DLNN thường có xu hướng tôn vinh giá trị nhân văn. Nếu chúng ta làm tốt DLNN, không những tốt cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn mà còn làm phong phú sản phẩm cho ngành lữ hành, giới thiệu Việt Nam một cách tích cực hơn.

LAN DỊU