Từ Copenhagen, gửi niềm tin cho tương lai

* Ghi chép của phóng viên Báo Quân đội nhân dân

Hơn nửa thế kỷ vun đắp tình hữu nghị

Có rất nhiều điều để nói về sự trọng thị mà Nhà vua Đan Mạch Frederik X và Hoàng hậu Mary dành cho  và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam. Không như những nghi thức ngoại giao thường thấy, khi chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao vào đến không phận Đan Mạch, dàn tiêm kích xuất hiện và bay bên cạnh, hộ tống máy bay đến thủ đô Copenhagen.

Nhà vua Frederik X và Hoàng hậu Mary có mặt tại sân bay đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân, đồng thời trọng thị mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và phu nhân lên hai cỗ xe ngựa cùng tiến về cung điện Christian VII. Điều đó cho thấy Đan Mạch rất coi trọng Việt Nam và dành sự quan tâm đến chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân trao tượng "Bác Hồ về thăm quê" tặng cán bộ, nhân viên Đại sứ quán cùng cộng đồng người Việt Nam tại Đan Mạch, Iceland và phía Nam Thụy Điển.

Cung điện Christian VII với vẻ cầu kỳ của kiến trúc Rococo và những đường nét trang trí, chạm khắc mạ vàng, gương cao, đèn chùm lớn. Đặc sắc nhất là đại sảnh, nơi những bức chân dung Hoàng gia gợi lại lịch sử lâu đời của cung điện. Chia sẻ những điều này với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi hội kiến, Nhà vua Frederik X cho biết đất nước và con người Việt Nam có mối quan hệ và tình cảm đặc biệt đối với Hoàng gia Đan Mạch. Hoàng thân Henrik từng sống và học tập tại Hà Nội và lưu giữ nhiều kỷ niệm đẹp về thành phố. Năm 2009, ông đã đưa Frederik và Mary trở lại Hồ Tây, phố Phan Đình Phùng và ngôi trường mình từng theo học. Những địa chỉ tại Hà Nội bởi thế trở thành ký ức chung của gia đình Hoàng gia Đan Mạch.

 Lần đầu tiên thăm cấp nhà nước tới Đan Mạch trên cương vị mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu của Hoàng gia. Nhắc lại các chuyến thăm Việt Nam của Nhà vua Frederik X khi còn là Thái tử, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận những đóng góp của Nhà vua đối với quan hệ hai nước: Từ chuyến thăm năm 2011, nhân kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đến chuyến thăm năm 2022 cùng Thái tử phi Mary và đoàn doanh nghiệp thúc đẩy chuyển đổi xanh, góp phần tạo tiền đề thiết lập quan hệ đối tác chiến lược xanh năm 2023. Sự gắn bó ấy ngày càng được cụ thể hóa qua hợp tác kinh tế với hơn 150 doanh nghiệp Đan Mạch đang hoạt động tại Việt Nam.

Nền tảng tin cậy ấy được bồi đắp qua những thăng trầm lịch sử. Phát biểu tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại: Năm 1971, khi Việt Nam còn chiến tranh, Đan Mạch là một trong những nước Tây Âu đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao. Sự đồng hành ấy minh chứng cho câu ngạn ngữ: “Lúc khó khăn mới biết ai là bạn. Khi hoạn nạn mới biết bạn là ai”.

Sự gần gũi giữa hai dân tộc còn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi nhắc qua những trang cổ tích. Truyện cổ Andersen đã đi vào tuổi thơ nhiều người Việt, cùng nuôi dưỡng lòng nhân ái và niềm hy vọng như những câu chuyện về cây vú sữa, Thánh Gióng của Việt Nam... Dẫn câu tục ngữ Đan Mạch: “Con đường đến nhà một người bạn không bao giờ xa”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh khoảng cách gần 9.000km giữa Hà Nội và Copenhagen chưa bao giờ là rào cản khi hai dân tộc luôn dành cho nhau sự trân trọng và tình cảm chân thành.

Trên nền tảng ấy, câu chuyện hợp tác tiếp tục bước sang trang mới, trong chuyến thăm lần này, lãnh đạo hai nước đã thống nhất nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện. Sự trùng hợp khá thú vị: 55 năm trước, Đan Mạch là một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam và giờ đây, một lần nữa Đan Mạch là quốc gia đầu tiên trong khu vực Bắc Âu thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam. Đúng như điều Nhà vua Frederik X khẳng định, Đan Mạch và Việt Nam có rất nhiều điểm chung, chuyến thăm này góp phần củng cố tình hữu nghị và thúc đẩy mối quan hệ giữa Đan Mạch và Việt Nam ngày càng phát triển tốt đẹp.

Hợp tác xanh, cùng tạo giá trị mới

Với nền tảng tin cậy sâu sắc đã được thử thách, khi phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đưa ra một đề xuất mới về nội hàm hợp tác, cần linh hoạt chuyển đổi theo thời đại. Hai nước cần một “mô hình hợp tác mới” toàn diện, chiến lược hơn-nơi thế mạnh về khoa học, công nghệ, chuyển đổi xanh của Đan Mạch gặp gỡ quyết tâm chính trị và tiềm năng phát triển nhanh, bền vững của Việt Nam. Trong chuyến thăm cấp nhà nước đến Đan Mạch lần này, những cuộc hội đàm, hội kiến, gặp gỡ giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cùng các nhà lãnh đạo cấp cao Đan Mạch đã bàn thảo và nhất trí nhiều vấn đề cốt lõi cả trước mắt và lâu dài để thúc đẩy quan hệ tốt đẹp giữa hai nước.

Sáng 21-10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có một trải nghiệm rất đặc biệt tại Lynetteholmen-dự án xây dựng bán đảo nhân tạo và khu đô thị mới quy mô lớn tại Copenhagen. Nằm tại khu vực phía Đông cảng Copenhagen, giữa Refshaleoen và Nordhavn, hướng ra eo biển Oresund, Lynetteholmen được xây dựng bằng hình thức lấn biển, có diện tích dự kiến khoảng 275ha, tương đương 380 sân bóng đá. Phải mất thêm 20-25 năm bồi đắp, vùng đất mới này mới thành hình đầy đủ. Song, ngay từ hôm nay, Copenhagen đã dành hàng chục năm để chuẩn bị thêm không gian sống và khả năng bảo vệ thành phố trước nước dâng do bão. Việt Nam có nhiều vùng đô thị, khu kinh tế và vùng sản xuất ven biển. Điều kiện hai nước khác nhau nhưng đều phải giải quyết quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ cuộc sống trước biến đổi khí hậu. Đưa kinh nghiệm dự báo khí hậu và quy hoạch dài hạn của Đan Mạch vào giải quyết bài toán phát triển an toàn cho các vùng ven biển Việt Nam, vừa phát triển kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và sinh kế là một hướng hợp tác cụ thể được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở trong chuyến thăm lần này.

Từ những định hướng hợp tác xanh, câu chuyện đi vào từng cơ hội đầu tư và những điều kiện để doanh nghiệp hai nước cùng thực hiện. Trong một buổi sáng tại Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Nhà vua Frederik X gặp gỡ các doanh nghiệp tiêu biểu và dự Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam-Đan Mạch. Điểm nhấn tại diễn đàn là đề nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về 3 bước chuyển mới trong hợp tác: Từ “đầu tư tại Việt Nam” sang “đầu tư cùng Việt Nam”; từ “sản xuất tại Việt Nam” sang “nghiên cứu, sáng tạo và sản xuất tại Việt Nam”; từ “tăng trưởng” sang “tăng trưởng xanh và bền vững”. 3 bước chuyển cho thấy yêu cầu nâng vị trí của Việt Nam trong quá trình hợp tác: Tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, đảm nhận thêm hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và nâng chất lượng tăng trưởng.

Điều này xuất phát từ việc Đan Mạch và Việt Nam đều có nhiều tiềm năng, thế mạnh có thể đồng hành. Đúng như điều Nhà vua Đan Mạch nhận định: Đan Mạch khai thác hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo, hàng hải, quản trị biển hiện đại. Việt Nam có nền kinh tế năng động với nguồn nhân lực trẻ, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực để trở thành quốc gia biển mạnh.

Bởi vậy, những doanh nghiệp tiêu biểu của Đan Mạch trong buổi gặp gỡ như Maersk, LEGO, CIP, Vestas... đều là những doanh nghiệp tên tuổi gắn với vận tải biển, năng lượng, sản xuất công nghiệp, cũng là những lĩnh vực hai bên có nhiều cơ hội hợp tác. Yêu cầu xuyên suốt trong thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là đưa định hướng vào thực hiện. Mỗi đề xuất khả thi phải có đầu mối xử lý; mỗi dự án tiềm năng phải có lộ trình thúc đẩy; mỗi vướng mắc chính đáng phải xác định rõ cơ quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết.

Trong chuyến thăm lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng gửi thông điệp lấy kết nối con người, giáo dục và đào tạo, tăng cường giao lưu nhân dân làm nền tảng lâu dài của quan hệ song phương. Tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nghiên cứu mở phân hiệu tại Việt Nam. Đề xuất ấy mở ra cơ hội học tập, nghiên cứu đến gần hơn với người học ngay tại Việt Nam. Đây cũng là bước chuẩn bị về con người để Việt Nam có thể đảm nhận thêm hoạt động nghiên cứu, sáng tạo trong hợp tác với doanh nghiệp Đan Mạch.

Cùng với giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh sự hiểu biết và tình cảm nhân dân. Truyện cổ Andersen, đồ chơi LEGO hay âm nhạc của Michael Learns to Rock được nhắc đến như những kết nối gần gũi giữa hai dân tộc. Trong mạch gắn kết ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và sinh viên Việt Nam tại Đan Mạch phát huy hiểu biết, kinh nghiệm và quan hệ với sở tại để mở rộng hợp tác, tăng cường giao lưu và gắn kết hai nước.

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Đan Mạch của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công tốt đẹp. Đúng như Đại sứ Việt Nam tại Đan Mạch Nguyễn Lê Thanh nhận định: Chuyến thăm là dấu mốc lịch sử quan trọng trong quan hệ hai nước, thể hiện tầm nhìn chiến lược, quyết tâm chính trị và sự tin cậy giữa lãnh đạo hai nước, đồng thời tạo động lực mới đưa quan hệ Việt Nam-Đan Mạch phát triển lên tầm cao mới.