Không phải đến bây giờ chúng ta mới nhận thức sâu sắc vai trò của CNHT, mà đây là vấn đề mang tính quy luật của mọi nền kinh tế phát triển. Nếu ví SXCN như xây dựng một căn nhà thì CNHT chính là những người sản xuất, cung cấp vật liệu xây dựng. Nếu chúng ta tự chủ được CNHT, hạn chế đến mức thấp nhất nhập khẩu linh kiện, phụ tùng thì hiệu quả SXCN nói riêng, sự phát triển nền kinh tế nói chung sẽ cao hơn rất nhiều so với hiện nay.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ là một trong những yếu tố để phát triển công nghiệp. Ảnh: dantri.com.vn 

Thực tế cho thấy, do hạ tầng kỹ thuật của nền kinh tế chúng ta còn thiếu đồng bộ, việc thu hút đầu tư vào những ngành công nghiệp mũi nhọn mang tính đi tắt, đón đầu nên quá trình phát triển đã để lại những khoảng trống, lỗ hổng. CNHT bao gồm các ngành công nghiệp sản xuất nguyên vật liệu, phụ kiện, phụ tùng linh kiện, bán thành phẩm để cung cấp cho ngành công nghiệp sản xuất, chế biến, lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh của tư liệu sản xuất hoặc hàng tiêu dùng. Theo các chuyên gia, nhà quản lý, thị trường SXCN của chúng ta hiện nay đã và đang tập trung phát triển mạnh ở khối FDI với các ngành nghề sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy, các mặt hàng điện tử, điện lạnh, công nghệ thông tin, viễn thông, đồ gia dụng, máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp… Với mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa linh kiện, phụ tùng, Chính phủ đã triển khai nhiều chủ trương, giải pháp đẩy mạnh phát triển CNHT trong nước, song kết quả đạt được vẫn ở mức khiêm tốn. Nhiều sản phẩm công nghiệp do các doanh nghiệp FDI sản xuất trong nước nhưng tỷ lệ nội địa hóa phụ tùng, linh kiện của chúng ta rất thấp, nhất là ngành sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy, hàng điện tử…

Hạn chế của chúng ta hiện nay là thiếu ngành công nghiệp mũi nhọn đóng vai trò dẫn dắt CNHT. Nói theo cách của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc là chúng ta còn thiếu những “thủ lĩnh” của nền kinh tế có khả năng dẫn dắt như huấn luyện viên Park Hang-seo để kết nối cầu thủ, bố trí đội hình, phát huy trí lực, thể lực của cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp trong nước nhiều, nhưng thiếu tính liên kết nên chưa đủ khả năng tham gia vào chuỗi sản xuất, cung ứng CNHT toàn cầu. Thiếu nguồn nhân lực lành nghề và hạ tầng kỹ thuật công nghiệp còn khoảng cách khá xa so với các nước phát triển nên nếu chúng ta chần chừ, không kịp thời, nhanh nhạy đón bắt cơ hội thì CNHT sẽ khó có bước đột phá, phát triển, theo kịp khu vực và thế giới.

Có thể nói, chưa bao giờ khí thế và môi trường khởi nghiệp lại diễn ra sôi động, được quan tâm to lớn như hiện nay. Với tinh thần quốc gia khởi nghiệp, trọng tâm là phát huy sự năng động, sáng tạo của giới trẻ, Chính phủ đã tạo những đường băng thông thoáng, thuận lợi để kiến tạo, đẩy mạnh khởi nghiệp. CNHT là lĩnh vực cần sự vào cuộc mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo thành chuỗi sản xuất, cung ứng cho các ngành sản xuất công nghiệp trong nước. Chúng ta có nhiều kỹ sư giỏi, có đội ngũ chuyên gia đầu ngành giàu kinh nghiệm. Họ có vai trò như những cầu thủ trên sân, mỗi người một sở trường, cần sự liên kết, phối hợp dưới sự dẫn dắt của những doanh nghiệp đủ thực lực. Sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ trong cải cách chính sách thuế, đất đai, tín dụng, tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, hoàn thiện hành lang pháp lý thông thoáng… chính là môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp tham gia sâu rộng và hiệu quả vào lĩnh vực CNHT. Thúc đẩy phát triển CNHT, ngoài cơ chế, chính sách của Chính phủ phải có tinh thần quyết chiến, khí thế quyết thắng của thể thao trong trái tim, khối óc của cộng đồng doanh nghiệp và các thành tố khởi nghiệp thì mới có thể đủ sức tạo đột phá, rút ngắn đường đến đích.

PHAN TÙNG SƠN