Nói đến thi đua, đơn vị, cá nhân nào cũng phấn đấu đạt thành tích. Nhưng lâu nay, vì rất nhiều lý do mà thành tích ảo trong thi đua vẫn có đất để tồn tại. Đã có không ít địa phương, đơn vị vừa mới được tuyên dương, khen thưởng, tổ chức nghênh đón ầm ĩ bỗng sau đó bung ra những chuyện tiêu cực động trời. Thành tích ảo thực chất là bệnh dối trên, lừa dưới đang cần một phác đồ điều trị tích cực, kể cả các cuộc đại phẫu.

Một cá nhân không thể tự vẽ nên thành tích nếu tập thể không ghi nhận một cách dễ dãi. Tương tự, một tập thể cấp dưới cũng không thể phô trương thành tích giả nếu cấp trên sâu sát, đánh giá khách quan, trung thực. Mới đây, dư luận tỏ ra rất quan tâm, đồng tình với những việc làm được coi là "nói không" với bệnh thành tích, điển hình là trường hợp em Phan Phước Định, học sinh trường THPT bán công Hải Lăng (Quảng Trị). Em đã không nhận danh hiệu học sinh giỏi khi được các thầy cô tự ý nâng điểm môn văn cho đủ tiêu chí. Định không nhận khen thưởng "vớt" vì cho rằng: Thành tích không phải của em, em không nhận. Một hành động tự trọng, một sự dũng cảm rất đáng khen. Hay như việc tập thể những người thợ thi công cầu Bãi Cháy (Quảng Ninh) đã quyết định dừng thông xe kỹ thuật nhân dịp Quốc khánh mồng 2-9 năm nay khi những hạng mục chưa hoàn chỉnh... Họ không muốn vì cố đạt chỉ tiêu thi đua trước mắt khi chất lượng công trình không bảo đảm, gây tác hại lâu dài.

Ai cũng hiểu rằng, mục tiêu của công tác thi đua, khen thưởng là tạo ra động lực cho phong trào hành động cách mạng của quần chúng. Nếu phong trào thi đua là thực chất và thành tích của các tập thể, cá nhân là thực chất thì thành tích ấy rất đáng được trân trọng. Thi đua thực chất, khen thưởng thực chất sẽ góp phần động viên tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình, sự say mê, sáng tạo của quần chúng. Ngược lại, nếu thi đua thiếu trung thực, thành tích giả dối, khen thưởng không đúng thì sẽ phản tác dụng, làm mất đi ý nghĩa tích cực của thi đua. Thế nhưng cuộc đấu tranh trả lại sự trong sáng của công tác thi đua, khen thưởng lại không dễ. Vẫn biết rằng đấu tranh với bệnh thành tích cần một sức mạnh tổng hợp. Nhưng từ hai sự việc nêu trên càng thêm khẳng định vai trò quan trọng của quần chúng trong đấu tranh chống bệnh thành tích giả dối. Và trong cuộc chiến này, lòng dũng cảm, sự vào cuộc quyết liệt của quần chúng là rất cần thiết. Nếu có nhiều, nhiều nữa những người như em Định, như những người thợ cầu Bãi Cháy thì chắc chắn công tác thi đua và khen thưởng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc đổi mới của chúng ta.

NGÔ ANH THU