Một lễ bàn giao nhà tình nghĩa. Ảnh: Internet

Tháng Bảy hằng năm, nhiều hoạt động tri ân những người có công đối với nền độc lập, tự do của Tổ quốc được các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương tổ chức… Những việc làm tình nghĩa ấy đã trở thành nét đẹp văn hóa trong đời sống cộng đồng của người Việt Nam ta.

Nhớ lại hơn 60 năm trước Bác Hồ đã nói: "Máu đào của các liệt sĩ đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh của các liệt sĩ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do, nhân dân ta đời đời ghi nhớ công ơn liệt sĩ…". Người cũng nhắc nhở, đối với những người con trung hiếu ấy, Chính phủ và đồng bào phải báo đáp thế nào cho xứng đáng.

Thực hiện lời dạy của Người, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách, chế độ đối với thương binh, liệt sĩ, gia đình liệt sĩ, người có công; thường xuyên bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với từng thời kỳ. Đến nay đã hình thành được một hệ thống chính sách tương đối hoàn chỉnh. Ngoài các chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với các đối tượng chính sách, các ngành, các cấp từ trung ương đến các địa phương đều phát động xây dựng quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, phong trào “Chăm sóc người có công”, “Phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng”, “Tặng nhà tình nghĩa”, “Vườn cây tình nghĩa”, “Sổ tiết kiệm tình nghĩa”…

Hưởng ứng các phong trào trên, cán bộ, chiến sĩ trong quân đội, các ngành, các địa phương và nhân dân cả nước đã ủng hộ vào quỹ "Đền ơn đáp nghĩa” hàng nghìn tỉ đồng; xây dựng mới và sửa chữa, nâng cấp hàng trăm nghìn căn nhà tình nghĩa cho các đối tượng chính sách; phụng dưỡng hàng nghìn Bà mẹ Việt Nam anh hùng… Các đơn vị quân đội ngoài việc tham gia tích cực đóng góp quỹ "Đền ơn đáp nghĩa"; phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng; đỡ đầu, đào tạo và bố trí việc làm cho con liệt sĩ, thương binh và thân nhân liệt sĩ; xây dựng hàng nghìn căn nhà tình nghĩa còn cất bốc gần 70.000 hài cốt liệt sĩ hy sinh ở các chiến trường đưa về an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc. Đối với những liệt sĩ hy sinh ở các chiến trường trong nước và nước bạn Lào, Cam-pu-chia chưa tìm thấy hài cốt, hiện nay quân đội vẫn tiếp tục tổ chức tìm kiếm,  qui tập về các nghĩa trang liệt sĩ. Mặc dù các đơn vị làm nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ đã có nhiều cố gắng, song đây là công việc rất khó khăn. Vừa qua, một số cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa , nơi đồng đội còn nằm lại, đã đề xuất ý kiến xây dựng đền thờ liệt sĩ  để thường xuyên qua lại thắp hương cho các anh.

Những việc làm tình nghĩa của toàn quân, toàn dân, những chính sách, chế độ của Đảng, Nhà nước ta đối với  thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công, Bà mẹ Việt Nam anh hùng... đã phần nào xoa dịu nỗi đau cho các gia đình chính sách. Đời sống vật chất, tinh thần của các gia đình chính sách được cải thiện. Các chế độ về chăm sóc sức khỏe, giáo dục và đào tạo, giải quyết việc làm cho con em thương binh, liệt sĩ, người có công… được quan tâm đúng mức, chu đáo hơn.

Thế nhưng cũng phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, trong khi cả nước chung tay chăm lo các đối tượng chính sách thì cũng còn nơi này, nơi kia chưa quan tâm đúng mức. Có những cán bộ làm công tác chính sách suy thoái về phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm đã có hành vi bớt xén tiêu chuẩn, ăn chặn tiền chính sách, ứng xử với gia đình chính sách thiếu sự tôn trọng cần thiết… Có nơi, vì sự thờ ơ của người làm chính sách, vì thủ tục hành chính rườm rà nên còn trường hợp hy sinh trong khi làm nhiệm vụ vẫn chưa được công nhận là liệt sĩ, chưa được hưởng chế độ ưu đãi của Đảng và Nhà nước… Có những người tham lam, không phải đối tượng chính sách, nhưng cố “chạy” cho bằng được, giả mạo giấy tờ, khai man lý lịch để được hưởng ưu tiên, ưu đãi của Nhà nước. Những hành vi vi phạm ấy  đã làm ảnh hưởng đến chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, xúc phạm những người thực sự có công với đất nước. Các địa phương, ngành chức năng phải kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý trước pháp luật.

Còn nhiều việc cần làm và làm tốt hơn nữa  trong công tác chính sách và phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” để tri ân những người đã khuất  và củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân vào đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời góp phần giáo dục thế hệ trẻ biết trân trọng lịch sử, phát huy truyền thống anh hùng của dân tộc, ra sức học tập, cống hiến, góp phần xây dựng  và bảo vệ non sông đất  nước.

BÙI NGỌC NỘI