Có thể nói, chưa có bao giờ, công tác cải cách hành chính lại được sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự quan tâm của người dân như trong thời điểm hiện nay. Thủ tướng Chính phủ đã xác định năm 2007 là năm cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính và trực tiếp chỉ đạo công tác quan trọng này. Người dân, bị “trói buộc” bằng vô vàn những thủ tục hành chính nhiêu khê, rắc rối trong thời gian qua, đang nóng lòng chờ đợi sự loại bỏ những thủ tục hành chính “hành dân là chính”.

Theo báo cáo tổng hợp của Văn phòng Chính phủ, thời gian qua, các Bộ, ngành và địa phương đã quyết liệt triển khai công tác cải cách hành chính tại đơn vị mình. Các cơ quan đã linh hoạt tổ chức nhiều hình thức tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp về thủ tục hành chính như: đối thoại trực tiếp, làm việc với các hiệp hội, thông qua Website, qua công văn phản ánh, qua đường dây nóng, thư điện tử...

Tính đến nay, các bộ, ngành, địa phương đã tiếp nhận, xử lý hơn 3 nghìn kiến nghị, phản ánh của người dân, doanh nghiệp về thủ tục hành chính. Các Bộ, ngành, địa phương cũng đã nghiên cứu, sửa đổi hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi nhiều thủ tục hành chính cho phù hợp hơn. Các cơ quan cũng đã xử lý kỷ luật nhiều cán bộ, công chức hành dân.

Tuy nhiên, trên thực tế, các “thủ tục hành chính hành dân” vẫn tồn tại ở nhiều nơi, mà nguyên nhân chủ yếu là do những cán bộ công chức và do cả người dân tạo ra. Ở một số công chức vẫn còn tồn tại quan niệm họ có quyền ban phát, thủ tục càng rườm rà thì họ càng được lợi vì nếu muốn giải quyết nhanh, phải “lót tay” nhiều việc có thể chuyển ngay lên cấp trên để giải quyết ngay, nhưng nhiều cán bộ công chức ở khâu trung gian lại cố tình đút vào ngăn kéo trong khi đó người thủ trưởng cấp trên lại quan liêu, thiếu tác phong kiểm tra, đôn đốc, chỉ phó mặc cho cấp dưới. Bản thân người dân cũng chưa ý thức được quyền của mình, dễ dàng thỏa hiệp trước những đòi hỏi có tính chất nhũng nhiễu của những cán bộ, nhân viên trong bộ máy Nhà nước để “được việc”.

Cải cách thủ tục hành chính là một việc vô cùng lớn và cũng vô cùng khó khăn, vì khi thực hiện, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của một số người vốn lâu nay “hưởng lộc” nhờ các thủ tục nhiêu khê, phiền phức. Chính vì vậy, để loại dần những thủ tục hành dân, cần phải làm rất nhiều việc, nhưng có lẽ trước hết phải bắt đầu từ đội ngũ cán bộ công chức thực thi nhiệm vụ và từ chính người dân được hưởng sự phục vụ từ bộ máy quản lý nhà nước. Các thủ tục hành chính phải vì sự thuận lợi của nhân dân chứ không chỉ nặng về phục vụ cho sự quản lý của các cơ quan nhà nước. Với quan niệm như vậy thì phải đơn giản hóa các thủ tục hành chính, thống nhất, công khai, minh bạch các thủ tục này để tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân, tổ chức doanh nghiệp trong tiếp cận và giám sát công chức thực thi nhiệm vụ. Mặt khác, cũng rất cần có cơ chế giám sát các công chức khi giải quyết các công việc hành chính với dân để các công chức này không dám và không thể hành dân bằng các thủ tục.

ĐỖ PHÚ THỌ