Nhiều “giấy phép con” đã và đang gây khó khăn cho doanh nghiệp nhưng lại là "mảnh đất màu mỡ" để nuôi dưỡng một số cán bộ công chức nhũng nhiễu, “gây khó để ló phong bì”. Từ ngày 1-7-2016 tới đây, theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, những “giấy phép con” của các bộ, ngành, địa phương sẽ không còn tồn tại. Đây là tin vui với đông đảo người dân và doanh nghiệp.  

Ảnh minh họa/ baotintuc.vn. 

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện có hàng nghìn điều kiện kinh doanh được quy định tại hàng trăm thông tư của các bộ, cơ quan ngang bộ. Nhiều tỉnh, thành phố còn đặt thêm điều kiện kinh doanh “cho phù hợp với đặc điểm của địa phương”. Theo hoàn cảnh lịch sử, cụ thể, các “giấy phép con” của các bộ, ngành, địa phương là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý cho quản lý nhà nước về hoạt động sản xuất, kinh doanh, khuyến khích đầu tư, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, cũng đã có không ít “giấy phép con” trái với quy định của pháp luật, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp, tạo kẽ hở cho một bộ phận cán bộ công chức làm giàu bất chính.

Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư sửa đổi là bước cải cách đột phá trong cải thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013. Theo Luật Đầu tư năm 2014, các bộ, ngành, địa phương không được phép ban hành điều kiện kinh doanh và từ ngày 1-7-2016 tới đây, các điều kiện kinh doanh quy định tại thông tư cấp bộ sẽ hết hiệu lực thi hành. Như vậy, phải xây dựng các nghị định về điều kiện đầu tư kinh doanh để thay thế các thông tư hết hiệu lực. Đây được coi là nội dung cải cách nổi bật nhất trong Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, nhưng cũng vấp phải nhiều khó khăn, rào cản nhất trong triển khai, mà trước tiên là do khối lượng công việc rất lớn với thời gian lại rất hạn hẹp và chắc chắn sẽ động chạm đến lợi ích cục bộ của một số cơ quan, một số cán bộ, công chức. Tâm lý của một số bộ, ngành muốn quản lý doanh nghiệp, quản lý không được lại "đẻ" ra một số điều kiện kinh doanh để hạn chế. Vì tâm lý này mà “đẻ” ra nhiều “giấy phép con”, sau “giấy phép con” tới “giấy phép cháu”, rồi dưới nữa, rất nhiều giấy phép, khiến cho doanh nghiệp đi vào môi trường kinh doanh mới, nhìn luật thì thông thoáng, nhưng càng xuống dưới thì càng rối.

Để phá bỏ hệ thống “giấy phép con” đã ban hành, ngăn chặn việc ban hành thêm các “giấy phép con, cháu”, thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần yêu cầu các bộ, ngành tập hợp, rà soát các quy định về điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực mình quản lý; đơn giản hóa và công khai thủ tục hành chính; loại bỏ giấy phép con không phù hợp; tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ký công văn hỏa tốc gửi các bộ, ngành và địa phương về việc chuẩn bị nội dung báo cáo tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIV. Một trong những nội dung mà Thủ tướng yêu cầu là rà soát, tổng hợp đầy đủ các vướng mắc, bất cập của Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp; các luật có quy định về đầu tư, kinh doanh, báo cáo Chính phủ để kiến nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các luật, nghị quyết hoặc quyết định các vấn đề cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, người dân phát triển sản xuất, kinh doanh.

Loại bỏ các “giấy phép con” không phù hợp đang là thử thách lớn của Chính phủ và các bộ, ngành trong lúc này, rất cần sự chung sức, đồng lòng của các cấp, ngành, địa phương, các doanh nghiệp và toàn xã hội. Những tiếng nói, kiến nghị, phản ánh chính đáng, hợp pháp của người dân và doanh nghiệp sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng nhận diện các điều kiện kinh doanh bất hợp lý, từ đó cắt bỏ các “giấy phép con” bất hợp lý.

ĐỖ PHÚ THỌ