Trong những năm qua, cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 9-1-2016 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân lao động khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX)”, các cấp, các ngành, tổ chức công đoàn phối hợp với chính quyền địa phương, doanh nghiệp đã tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục, thể thao; thăm hỏi, động viên công nhân dịp lễ, tết và lúc khó khăn hoạn nạn.

Ảnh minh hoạ: TTXVN.

Tuy nhiên, đời sống văn hóa tinh thần của công nhân ở nhiều nơi vẫn nghèo nàn. Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội trong báo cáo giám sát về xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở đã chỉ ra hai “điểm nghẽn”: Việc quy hoạch quỹ đất dành cho các hoạt động giáo dục, văn hóa, thể thao tại các KCN, KCX còn nhiều hạn chế. Một số KCN, KCX đã xây dựng các công trình phục vụ đời sống tinh thần cho công nhân nhưng không đưa vào sử dụng thường xuyên, hiệu quả.

Để khắc phục tình trạng trên, trước hết chính quyền địa phương, các ban quản lý KCN, KCX cần nhận thức rõ công nhân là chủ thể của môi trường văn hóa. Doanh nghiệp không chỉ trả tiền lương, thưởng là hoàn thành nghĩa vụ mà cần phải tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh, vui tươi; có như vậy NLĐ mới yên tâm gắn bó với doanh nghiệp, hăng say làm việc, tạo ra của cải vật chất. Đầu tư, chăm lo đời sống văn hóa tinh thần là một cách đầu tư chiều sâu, quan trọng không kém đầu tư trang thiết bị, mở rộng sản xuất, bảo đảm cho doanh nghiệp lớn mạnh bền vững. Khi phê duyệt quy hoạch và triển khai quy hoạch KCN, KCX nhất thiết phải tính toán đến số lượng công nhân; từ đó lồng ghép xây dựng đồng bộ các thiết chế văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi giải trí, trường học... Vẫn biết ngân sách nhiều địa phương còn hạn chế, mời gọi được doanh nghiệp đầu tư trong thời buổi cạnh tranh chẳng hề dễ dàng nhưng không vì thế mà dễ dãi trong quy hoạch KCN, KCX.

Thực tế cho thấy, nếu không được chăm lo những hoạt động văn hóa, thể thao lành mạnh, bổ ích, công nhân rất dễ sa vào tệ nạn xã hội, gây mất an ninh trật tự. Những vấn đề xã hội phức tạp trên địa bàn rút cuộc chính quyền sẽ phải giải quyết. Cho nên, ngay từ đầu, nếu chính quyền phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, tổ chức công đoàn chăm lo đời sống tinh thần cho công nhân sẽ góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Bên cạnh đó, bản thân công nhân, NLĐ cũng cần nâng cao nhận thức, thông qua tổ chức công đoàn đấu tranh cho quyền lợi chính đáng được hưởng thụ văn hóa tinh thần đầy đủ. Không thể để tình trạng ở một số nơi các thiết chế văn hóa, khu vui chơi đã có mà NLĐ không được được sử dụng thường xuyên. Công nhân, NLĐ cũng có thể tự quản lý, tổ chức hoạt động vui chơi lành mạnh, bổ ích theo nhu cầu, nguyện vọng của chính mình.

TRẦN HOÀNG HOÀNG