Sự hoài nghi ấy không phải vô cớ mà được tích tụ từ những trải nghiệm kéo dài nhiều năm bởi nghịch lý: Thủ tục được cắt giảm trên giấy, nhưng trong đời sống lại “biến hình”. Những “giấy phép con” vừa bị bãi bỏ có thể nhanh chóng quay lại dưới dạng tinh vi hơn qua các thông tư, hướng dẫn. Cơ chế “một cửa” nhưng ở không ít nơi vẫn tồn tại vô số “ngách phụ” với những yêu cầu phát sinh. Hồ sơ dù được rút gọn nhưng thực tế vẫn bị ngâm, bị đùn đẩy và yêu cầu bổ sung không hồi kết. Ngay cả khi đã số hóa, người dân vẫn phải cung cấp hàng loạt giấy tờ để đối chiếu, xác nhận.

Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Nếu chỉ đặt mục tiêu cắt giảm 50% về con số mà không thay đổi cách vận hành thì kết quả rất dễ là “cắt chỗ này, mọc chỗ kia”. Cải cách thực chất phải bắt đầu từ việc xem xét lại từng bước trong quy trình: Bước nào thật sự cần thiết, bước nào có thể loại bỏ. Đặc biệt, không nên số hóa nguyên trạng những quy trình vốn đã rườm rà, bởi điều đó chỉ khiến sự phức tạp trở nên nhanh hơn.

Một nguyên tắc quan trọng là dữ liệu đã có thì không yêu cầu người dân cung cấp lại. Cùng với đó, cần có cơ chế giám sát rõ ràng. Ai cố tình gây chậm trễ phải bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc. Quan trọng hơn cả, hiệu quả cải cách không nên đo bằng báo cáo hay tỷ lệ cắt giảm, mà phải đo bằng trải nghiệm thực tế của người dân và doanh nghiệp. Nếu họ vẫn phải đi lại nhiều lần, lúng túng không biết bắt đầu từ đâu thì cắt giảm 50% hay con số nhiều hơn thế cũng đều vô nghĩa.