Khi nạn phân bón giả, hàng giả, hàng kém chất lượng, tệ phong bì, “tham nhũng vặt” tràn lan thì nguyên nhân nằm ở cả sản xuất, buôn bán lẫn cơ quan quản lý, cả người đưa và người nhận. Và sự yếu kém, vi phạm ở đây thuộc về cả quy phạm pháp luật, kỷ cương phép nước lẫn quy phạm đạo đức-đạo đức người thừa hành công vụ và đạo đức công dân. Cũng như vậy, những dự án hạ tầng đường, cầu, khu đô thị, nhà ở… triển khai chậm, sai quy chuẩn, chất lượng kém thì lỗi thuộc về mọi bên liên quan, trong đó không chỉ có sự tắc trách mà còn cả sự lợi dụng gây nên lãng phí, thất thoát… Kỷ cương luật pháp không nghiêm minh thì đạo đức xã hội cũng xuống cấp và đạo đức sa sút thì kỷ cương cũng suy yếu là điều rõ ràng trong mọi sai trái, lầm lỡ.

Toàn cảnh Phiên khai mạc Kỳ họp thứ sáu, Quốc hội khóa XIV. Ảnh: TTXVN.

Nền móng kỷ cương luật pháp của đất nước ta được xây dựng ngay từ khi lập quốc và kể từ khi tập trung xây dựng nhà nước pháp quyền, tốc độ ban hành luật và các văn bản quy phạm pháp luật được đẩy nhanh hơn bao giờ hết. Đúng là việc đưa đất nước tiểu nông, sản xuất và cấu trúc xã hội phân tán vào các thể chế pháp lý là vô vàn khó khăn. Đúng là một xã hội duy tình, ứng xử nhiều cảm tính, một cơ chế tập trung, mệnh lệnh, xin-cho đã và vẫn còn ngăn trở, kìm hãm mọi quy định, quy chuẩn pháp lý và không dễ để cơ quan, tổ chức, mỗi con người hoạt động và sống theo hiến pháp, pháp luật, theo những chuẩn mực đạo đức. Nhưng thật rõ ràng chưa bao giờ đất nước ta có hoàn cảnh và điều kiện như hiện nay để vượt lên những níu kéo hạn chế xưa cũ, xây dựng móng nền của một đất nước văn minh, hiện đại, khoa học, luật pháp, kỷ cương và đạo đức, tình người. Đó là yêu cầu của thời đại, thiếu quyết tâm, quyết liệt và chậm trễ bao nhiêu thì có lỗi với thế hệ sau bấy nhiêu. Thiếu quyết liệt, nghiêm minh và chậm trễ thì “cái sảy nảy cái ung”. Đáng lo lắng sao khi người dân coi chuyện đưa tiền để lo lót chạy cho được việc là chuyện bình thường. Và phía bên nhận cũng coi đó là chuyện biết ơn, trả ơn tình nghĩa?

Chúng ta còn yếu trong việc đưa pháp luật vào cuộc sống hay nói cách khác là yếu trong thực thi pháp luật. Những gỉ sét trong bộ máy phải được đánh sạch, những dơ bụi trong mỗi mái nhà phải được gột rửa. Những điều bức bối trong cuộc sống đã được đưa lên diễn đàn Quốc hội và ở cơ quan quyền lực cao nhất của đất nước thì là để luận giải và tham góp giải pháp để Nhà nước và nhân dân cùng thực hiện.

Đâu là lực lượng tiên phong chấn chỉnh, dẫn lối cho công cuộc xây dựng, bảo vệ móng nền kỷ cương, luật pháp và đạo đức xã hội? Quyết tâm của Đảng thực hiện quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên đã xác định rõ điều này và nhịp bước mới “đảng viên đi trước làng nước theo sau” sẽ rõ ràng, mạnh mẽ hơn, hướng chúng ta tiến về phía trước.

NGUYỄN ANH