KHÔNG THỂ LƠ MƠ VỀ LUẬT

Cụ thể là khi báo cáo với Phó thủ tướng, vẫn có không ít chủ tịch, phó chủ tịch tỉnh “chiểu” theo luật cũ để nói về “một mâm cơm có tới 4 bộ quản lý”, mỗi bộ quản lý một công đoạn dẫn tới “chồng chéo” và không rõ trách nhiệm thuộc về bộ nào… Trong khi quy định mới được triển khai thi hành hơn 5 năm qua đã phân tách rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, theo đó mỗi mặt hàng chỉ do một bộ chịu trách nhiệm! Đây là ví dụ điển hình nhất về tình trạng cán bộ quản lý nhưng nắm luật rất lơ mơ.

Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất của một Nhà nước pháp quyền là thượng tôn Hiến pháp và pháp luật. Việt Nam là một Nhà nước pháp quyền XHCN, nên Hiến pháp và pháp luật lại càng phải được thượng tôn; cán bộ, công chức Nhà nước càng phải chấp hành nghiêm, vận dụng đúng Hiến pháp và pháp luật để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Muốn vậy, cán bộ, công chức Nhà nước phải biết luật, hiểu rõ luật, thực hiện và vận dụng đúng các quy định của luật pháp.

Rất đáng chê trách là vẫn còn một bộ phận cán bộ, công chức, thậm chí lãnh đạo cốt cán ở một số địa phương, dường như chưa dành đủ sự quan tâm để cập nhật và tìm hiểu luật pháp. Với những người đại diện Nhà nước để triển khai thi hành luật pháp, đưa luật pháp vào thực tiễn cuộc sống mà lơ mơ về pháp luật, rõ ràng sẽ kìm hãm sự phát triển của địa phương. Ấy là chưa kể, vì nắm luật lơ mơ nên vận dụng luật cũng không chuẩn, hoặc quản lý nhà nước theo kiểu lờ mờ, thiếu minh bạch, gây bức xúc cho người dân và doanh nghiệp.

Phải chăng, đây chính là nguyên nhân của tình trạng “trên trải thảm đỏ” nhưng “dưới lại rải đinh”, như Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã cảnh báo? Nghĩa là mặc cho Đảng, Nhà nước nỗ lực thế nào trong việc ban hành chế độ, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật mới để thúc đẩy sự thông thoáng trong môi trường kinh doanh, đầu tư, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, các bộ, ngành, địa phương vẫn “bình chân như vại”, thậm chí còn cố tình vận dụng không đúng pháp luật để gây thêm phiền phức cho người dân, doanh nghiệp, làm rào cản cho sự phát triển.

Cán bộ, công chức Nhà nước làm việc trong các cơ quan Nhà nước, đặc biệt là khối hành pháp, là những người trực tiếp vận dụng pháp luật, đưa pháp luật vào cuộc sống. Do vậy, hiểu luật, nắm chắc nội dung của pháp luật, thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức pháp luật cần được coi là tiêu chuẩn hàng đầu đối với mỗi cán bộ, công chức. Muốn thế, cần có quy định rõ ràng về nghĩa vụ học tập, cập nhật kiến thức pháp luật đối với cán bộ, công chức. Sau mỗi kỳ họp Quốc hội, hay sau các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mỗi cán bộ, công chức cần tự giác, nghiêm túc dành thời gian hợp lý nghiên cứu về những văn bản luật, pháp lệnh, nghị quyết mới được thông qua hoặc mới được sửa đổi, bổ sung. Trong thời gian Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ họp, mỗi cán bộ, công chức cũng cần phải theo dõi thông tin qua các phương tiện truyền thông để nắm được tinh thần sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật; chuẩn bị sẵn sàng cho việc triển khai áp dụng tại bộ, ngành, địa phương mình khi các văn bản quy phạm pháp luật được thông qua và có hiệu lực.

Làm được như thế thì sẽ không còn chuyện đáng buồn như câu chuyện luật mới đã áp dụng được suốt 5 năm trời mà cán bộ vẫn dùng luật cũ để vận dụng, phát biểu. Cũng chỉ khi làm được như thế, những quy định mới, tiến bộ hơn mới được vận dụng trơn tru vào thực tiễn, không gây bức xúc cho người dân, doanh nghiệp…

CHIẾN THẮNG