Vì thế, nhiều nước bắt đầu tung ra các gói hỗ trợ phát triển kinh tế lớn hiếm thấy trong lịch sử. Đầu tư công cũng được các nước tính đến như một phương thức hữu hiệu để chống đỡ cho nền kinh tế tránh khỏi sự sụp đổ mang hiệu ứng dây chuyền.

Ảnh minh họa. Nguồn: kinhtedothi.vn

Đầu tư công sở dĩ được sử dụng như công cụ khơi thông cho sự ách tắc của nền kinh tế, bởi nó thỏa mãn rất nhiều mục tiêu: Bơm thêm nguồn lực từ ngân sách vào nền kinh tế thông qua đầu tư; tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, từ đó kích cầu cho tổng thể nền kinh tế; xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là giao thông kết nối các vùng miền, tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa, phát triển kinh tế-xã hội; thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền…

Ở nước ta, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công diễn ra trong mấy năm gần đây đều đạt thấp hơn nhiều so với kế hoạch, vô hình trung không tạo ra sự tích tụ nguồn lực để tháo gỡ khó khăn do đại dịch Covid-19 gây ra cho nền kinh tế. Tuy vậy, để khơi thông dòng chảy đầu tư công không phải là việc đơn giản.

Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ mới đây, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nói, nhiều vướng mắc về đầu tư công do thể chế đã được tháo gỡ. Thể chế không còn là rào cản lớn nhất, như vậy, rào cản hiện nay cơ bản đến từ tâm lý không dám làm, không muốn làm vì sợ trách nhiệm hoặc vì không nhìn thấy lợi ích cá nhân khi triển khai dự án. Đó có thể là do người đứng đầu muốn “bình yên” kết thúc nhiệm kỳ này, thuận lợi bước sang nhiệm kỳ mới; hoặc muốn “hạ cánh an toàn” bởi sắp hết nhiệm kỳ làm lãnh đạo; cũng có thể do người có trách nhiệm thấy quy định của pháp luật chặt chẽ, không còn “cửa” trục lợi từ đầu tư công nên không mặn mà để ra quyết định…

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân từng phát biểu, đầu tư công không chỉ mang lại sự phát triển cho năm nay, cho nhiệm kỳ này, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế-xã hội của năm sau, nhiệm kỳ sau. Bởi vậy, trong giải ngân vốn đầu tư công, không có chỗ đứng cho tư duy nhiệm kỳ và chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội. Người thiếu trách nhiệm trong giải ngân vốn đầu tư công khi kinh tế đất nước gặp vô vàn khó khăn bởi đại dịch Covid-19 chắc chắn không còn xứng đáng với vị trí "đứng mũi chịu sào", quyết định về sự phát triển của địa phương, đơn vị và góp phần vào sự phát triển của đất nước. Hơn lúc nào hết, đây là lúc cần điều chuyển họ sang vị trí khác, nhường vị trí đứng đầu cho người dám làm, dám chịu trách nhiệm; đặt lợi ích của nhân dân, của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

Đương nhiên, cũng có thể có những quy định của pháp luật chưa thực sự phù hợp với thực tiễn. Trong trường hợp này, người đứng đầu địa phương, đơn vị phải nhanh chóng báo cáo với cơ quan có thẩm quyền để tìm giải pháp tháo gỡ, coi đây là việc cần làm và đặt ưu tiên để tìm mọi phương án giải quyết. Mong rằng, người đứng đầu các địa phương, đơn vị thấy rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình để tập trung thực hiện tốt nhất nhiệm vụ, trong đó có nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, tránh hậu quả bị điều chuyển vị trí công tác hoặc bị khiển trách vì không hoàn thành nhiệm vụ khi thời điểm kết thúc nhiệm kỳ đã cận kề…

CHIẾN THẮNG