Kho bạc Nhà nước cho biết, việc giải ngân vốn đầu tư cho các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án đầu tư công hằng năm có xu hướng giảm (năm 2013 giải ngân đạt 95% kế hoạch, năm 2014 đạt 91% và đến năm 2015 chỉ đạt 87,1%). Đặc biệt giải ngân của 5 tháng đầu năm 2016 còn thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước khi mới đạt 20,9% (năm 2014 đạt 34,1%; năm 2015 đạt 33,2%). 

Được biết vốn đầu tư cho các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án đầu tư công được huy động từ nhiều nguồn, trong đó có nguồn quan trọng từ trái phiếu Chính phủ mà Chính phủ phải trả tiền lãi.

 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ảnh minh họa/sbv.gov.vn.
Theo phân tích của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nguyên nhân của việc giải ngân vốn đầu tư năm 2016 chậm xuất phát từ việc một số bộ, ngành, địa phương chậm giao kế hoạch vốn của năm 2016. Các văn bản hướng dẫn thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán chưa hoàn thiện, hoặc chưa phù hợp, gây nhiều khó khăn cho triển khai giải ngân vốn...

Bộ Tài chính lại cho rằng, vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư năm nay có nguồn gốc từ những vướng mắc do thực thi Luật Đầu tư công và Luật Xây dựng về thủ tục trong thanh toán vốn đầu tư, thẩm quyền, nội dung, hồ sơ, quy trình thẩm định thiết kế, dự toán xây dựng công trình...

Để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Tổ công tác chỉ đạo nhiệm vụ quan trọng này do Phó thủ tướng Vương Đình Huệ làm Tổ trưởng. Tổ công tác có nhiệm vụ tổng hợp báo cáo tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2016, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai giải ngân; kiến nghị giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn; định kỳ hằng quý báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ vào các tháng cuối quý. Thành viên Tổ công tác có nhiệm vụ chủ động rà soát, xử lý những khó khăn vướng mắc trong việc giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2016 theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của bộ; đồng thời, tổng hợp các vấn đề vượt thẩm quyền, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính để tổng hợp chung. 

Tại cuộc họp đầu tiên của Tổ công tác này vừa được tổ chức tại Hà Nội, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh tiến độ giao vốn để bảo đảm tạo việc làm và tăng trưởng của nền kinh tế. Các bộ cần rà soát, sửa đổi các văn bản hướng dẫn việc thực hiện đầu tư các dự án, đẩy mạnh việc giao vốn và kiểm soát chất lượng các dự án đầu tư công, bảo đảm phát huy giá trị của dự án đối với phát triển kinh tế-xã hội.

Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia lúc này đang là giải pháp quan trọng và cấp bách để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội, vì thế, theo ý kiến của nhiều chuyên gia, các bộ, ngành và địa phương cần phải ưu tiên tập trung giải quyết công tác này. Trước mắt cần đẩy mạnh việc phân cấp đối với việc giao và điều chỉnh chi tiết kế hoạch đầu tư hằng năm; phân cấp việc thẩm định thiết kế, thẩm định dự toán xây dựng theo quy định hiện hành nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Đồng thời, hướng dẫn chi tiết về cơ cấu, tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các ban quản lý khu vực và ban quản lý dự án chuyên ngành theo quy định. Các địa phương được giao vốn cần chủ động thực hiện việc giải phóng mặt bằng và loại bỏ các nhà thầu không đủ năng lực để sớm đưa dự án, công trình vào sử dụng, phát huy hiệu quả.

ĐỖ PHÚ THỌ