Cục Kiểm soát thủ tục hành chính (Bộ Tư pháp) vừa đưa ra những con số cho thấy, chế độ báo cáo hành chính của nước ta còn rất nặng nề. Đó là năm 2015, các bộ, ngành, địa phương thực hiện tổng cộng 2.054.776 báo cáo được in thành 5.361.311 bản. Tính bình quân, mỗi bộ, ngành phải thực hiện 198 báo cáo, cấp tỉnh thực hiện 1.949 báo cáo, cấp huyện thực hiện 534 báo cáo, cấp xã thực hiện 138 báo cáo.
Nhóm chuyên gia của cơ quan này cho biết, tất cả các bộ, ngành, địa phương đều phản ánh: Khối lượng báo cáo hằng năm quá nhiều, chiếm thời gian thực hiện nhiệm vụ rất lớn, tạo “gánh nặng” cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Gọi báo cáo hành chính là “gánh nặng” quả không sai, bởi chúng đang “lấy” đi nhiều sức lao động, thời gian cho tới các khoản chi ngân sách. Thống kê của nhóm nghiên cứu cho thấy, để làm được một báo cáo cần dùng ít nhất 2-3 ngày làm việc. Nếu tính thời gian trung bình làm một bản báo cáo là 3 ngày làm việc, để làm được chừng ấy báo cáo của năm 2015 cần tới 6.164.328 ngày làm việc. Mỗi công chức làm 250 ngày/năm. Như vậy, mỗi năm, nước ta phải dùng hơn 24.000 công chức chỉ làm duy nhất một việc-xây dựng các bản báo cáo. Ấy là chưa kể tới công sức, thời giờ của những người có trách nhiệm đọc báo cáo.
Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của chế độ báo cáo hành chính trong việc phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của các cấp, các ngành; nhưng cần tới lượng nhân lực lớn nhường ấy cho thấy chế độ báo cáo hành chính của chúng ta đang rất kém hiệu quả, cùng với đó là phải tiêu tốn quá nhiều ngân sách cho việc này.
Để giảm “gánh nặng” báo cáo hành chính, giải pháp được nhiều người nghĩ đến nhất là thực hiện chế độ báo cáo điện tử (trừ những văn bản mật, hoặc những văn bản, tài liệu quan trọng không chuyển qua mạng theo quy định). Cách làm này sẽ giúp tiết kiệm được các khoản chi phí văn phòng phẩm, máy móc và các chi phí khác phục vụ việc in, chuyển báo cáo, nhưng chưa giúp làm giảm số lượng báo cáo cần thực hiện mỗi năm.
Việc cần làm ngay là phải tinh giản chế độ báo cáo hành chính, chỉ soạn thảo báo cáo về những vấn đề thực sự cần thiết, không thể thiếu để phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành. Làm như vậy để giảm số lượng “đầu” báo cáo.
Cùng với đó, các báo cáo nên được xây dựng theo hướng ngắn gọn nhưng cho hiệu quả cao nhất, bằng cách đi thẳng vào vấn đề, hạn chế “rào trước, đón sau”, phân tích dông dài, quá sa đà vào việc “tầm chương, trích cú”, không cóp nhặt những nội dung từ các báo cáo trước, không cóp nhặt báo cáo của cơ quan khác. Làm như vậy để giảm độ dài các bản báo cáo.
Chỉ bằng cách cải cách chế độ báo cáo hành chính như thế, chúng ta mới có thể tinh giản biên chế mạnh mẽ hơn, tiết kiệm được nhiều hơn từ các khoản chi ngân sách dành cho việc làm báo cáo.
CHIẾN THẮNG