Tuy nhiên, điều đáng nói là áp lực ấy không chỉ là độ khó hay tỷ lệ cạnh tranh vào đại học mà còn đến từ sự phức tạp của hệ thống tuyển sinh. Mỗi trường một cách xét tuyển, mỗi năm một thay đổi. Để thích ứng, ngoài ôn thi tốt nghiệp, các em còn phải "cày" chứng chỉ IELTS, xét điểm học bạ, quy đổi điểm... theo dõi phương thức xét tuyển của từng trường đại học và liên tục cập nhật những thay đổi quy chế. Có em chưa bước vào phòng thi chính thức nhưng đã trải qua vài kỳ sát hạch.

 Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học theo hướng “giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí...” . Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Khi tuyển sinh quá nhiều tầng nấc, giáo dục dễ lệch khỏi mục tiêu cốt lõi. Học sinh học để đạt yêu cầu xét tuyển hơn là tích lũy kiến thức nền tảng. Phụ huynh cũng chạy đua đầu tư cho luyện thi, chứng chỉ và kỹ năng “săn” suất đại học. Đáng lo hơn, lợi thế ngoài lớp học đang tạo nên sự chênh lệch cơ hội ngày càng rõ rệt. Học sinh ở thành phố có điều kiện tiếp cận các kỳ thi riêng, chứng chỉ quốc tế và nguồn thông tin nhanh chóng. Trong khi đó, nhiều học sinh vùng khó khăn gần như chỉ có thể đặt hy vọng vào kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Vì vậy, tinh thần “giảm áp lực, giảm chi phí, chống gian lận” nếu chỉ dừng ở khâu tổ chức thi là chưa đủ mà cần giảm hơn cả là sự rối rắm của cơ chế tuyển sinh. Khi học sinh được học trong một môi trường ổn định, ít áp lực và có cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng, lúc đó kỳ thi mới thực sự trở về đúng ý nghĩa: Đánh giá năng lực chứ không phải tạo thêm gánh nặng.