Điều chỉnh giá nếu dựa trên chi phí đầu vào thực tế là hợp lý. Nhưng khi mọi lý do quen thuộc như nguyên liệu, nhân công tăng hay chi phí vận chuyển tăng... được viện dẫn mà thiếu minh bạch, thiếu kiểm chứng, thì ranh giới giữa điều chỉnh cần thiết và tranh thủ trục lợi gần như bị xóa nhòa.

Khi đó, giá không còn phản ánh chi phí, mà phản ánh tâm lý “tát nước theo mưa”. Hệ lụy không dừng ở vài nghìn đồng trong một bữa ăn hay một cuốc xe. Giá bị đẩy lên thiếu căn cứ sẽ kéo theo một vòng xoáy bất lợi: Giá tăng; sức mua suy giảm; sản xuất chững lại.

Thực phẩm và hàng tiêu dùng thiết yếu được giảm giá, khuyến mãi tại siêu thị sau Tết. Ảnh: laodong.vn 

Trong bối cảnh nền kinh tế cần tăng tốc ngay từ đầu năm, mọi lực cản vô hình như vậy đều phải được nhận diện và loại bỏ. Vì thế, điều hành giá sau Tết không thể chỉ dừng ở khuyến cáo. Cần kiểm tra, giám sát thực chất; buộc mọi quyết định tăng giá phải dựa trên cơ sở chi phí rõ ràng, công khai, có thể kiểm chứng. Những hành vi lợi dụng thời điểm để trục lợi phải bị xử lý nghiêm minh, đủ sức răn đe.

Quan trọng hơn, các biện pháp bình ổn phải được triển khai sớm, chủ động, không chờ đến khi mặt bằng giá đã bị đẩy lên rồi mới chạy theo xử lý. Giữ ổn định giá sau Tết không chỉ là ổn định thị trường mà còn là bảo vệ niềm tin xã hội, bảo đảm kỷ cương trong hoạt động kinh doanh. Không thể để “giá Tết” trở thành thói quen. Khi kỷ cương được siết chặt, giá cả vận hành đúng quy luật thị trường mới thực sự là động lực cho tăng trưởng bền vững ngay từ những tháng đầu năm.