Tệ nạn này vừa gây tác hại đến môi trường thiên nhiên, môi trường sống của cộng đồng, vừa dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng một số loài động vật hoang dã. Mặt khác, những hành động đó còn gây nên những tác động xấu đến đạo đức và trật tự xã hội.
Cùng với nỗ lực chung của thế giới trong công tác đấu tranh bảo vệ các loài động vật hoang dã, Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo các bộ, ban, ngành, lực lượng chức năng kết hợp nhiều biện pháp tuyên truyền, ngăn chặn và đấu tranh với hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã. Qua từng năm, công tác này được tổ chức ngày một hiệu quả hơn, tạo ra những chuyển biến rõ nét trong cả nhận thức và hành động của cộng đồng trong việc nói không với buôn bán, sử dụng trái phép các loài động vật hoang dã.
Thực tế còn cho thấy, nguy cơ Việt Nam trở thành quốc gia trung chuyển và tiêu thụ một lượng không nhỏ ngà voi, sừng tê giác và các loài động vật hoang dã quý hiếm. Đôi khi, người dân vô tình, không hiểu việc mua sắm một lọ tăm làm từ ngà voi, áo, khăn choàng làm bằng lông thú cũng là gián tiếp tiếp tay cho nạn săn bắt, tiêu thụ trái phép động vật hoang dã.
Nhu cầu tiêu thụ, tiêu dùng đồ chế xuất, chế tác từ động vật hoang dã là do một bộ phận người dân có sở thích về vật nuôi, thú cưng, đồ trang trí, thực phẩm và thời trang. Mặt khác, việc buôn bán loại hàng hóa bị cấm này ngày càng thu được lợi nhuận cao. Đã có nhiều dấu hiệu cho thấy thị trường ngầm thế giới đã kết nối với Việt Nam. Nếu chúng ta không ngăn chặn và đẩy lùi nạn buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã, thì sớm muộn sẽ đến thời điểm con cháu chúng ta phải chứng kiến sự tuyệt chủng của một số loài, kèm theo đó là ảnh hưởng tiêu cực cho môi trường sống, hệ sinh thái.
Điều quan trọng nhất trong việc bảo vệ các loài động vật hoang dã, cũng như phòng chống nạn buôn bán động vật hoang dã, chính là việc giáo dục nhận thức cho cộng đồng; kèm theo là hoàn thiện cơ sở pháp lý để bảo vệ động vật hoang dã, trong đó cần bổ sung những hình phạt nghiêm khắc mang tính răn đe cao, để từ đó, từng bước nâng cao ý thức, nhận thức của công chúng trong việc bảo vệ động vật hoang dã, cũng như cảnh giác với loại tội phạm liên quan đến động vật hoang dã.
Thời gian qua, người dân đã có ý thức hơn trong việc bảo vệ, chăm sóc các loài động vật hoang dã. Nhiều trường hợp bắt được khỉ, tê tê, rùa biển… đã tìm cách cứu sống, chăm sóc và bàn giao cho các cơ quan chức năng thay vì bán cho các đầu nậu. Những việc làm trên thật sự đáng quý, đáng ghi nhận, cần được tuyên truyền rộng rãi, và kèm theo đó nên có những phần thưởng hợp lý với những người có công.
ĐÌNH HÙNG