Đây cũng là tháng thứ 8 liên tiếp chỉ số giá đi lên. Tính dồn sau 5 tháng đầu năm nay, so với tháng 12 năm trước, CPI của cả nước đã tăng 1,88%. Con số này thấp hơn nhiều so với mấy năm trước nhưng lại tăng khá cao so với năm 2014 và 2015, đó là điều đáng lo ngại.
Trao đổi với báo chí mới đây, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ phân tích: CPI năm 2015 không có dư địa tăng cao khi giá dầu thế giới xuống thấp tới đáy. Ở trong nước, giá dịch vụ công hầu như chưa điều chỉnh tăng, chính sách tiền tệ khá thắt chặt. Trong khi đó, năm 2016 xuất hiện các yếu tố chi phí đẩy lạm phát tăng lên, đó là: Giá dầu thế giới có chiều hướng tăng; giá của một số dịch vụ công được điều chỉnh theo nguyên tắc thị trường; tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp cũng có thể làm cho giá nông sản tăng lên…
Áp lực tăng giá đang là thách thức lớn của chúng ta trong quá trình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm an sinh xã hội năm 2016 cũng như những năm tiếp theo.
Để kiểm soát lạm phát năm 2016 trong giới hạn cho phép theo Nghị quyết của Quốc hội, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã đề ra nhiều giải pháp, trong đó nhấn mạnh đến công tác dự báo, phân tích giá cả phải nhanh nhạy hơn; việc phối hợp liên ngành và phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ phải nhịp nhàng, chặt chẽ hơn. Trong cuộc họp mới đây với Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã yêu cầu Bộ Giao thông vận tải trước mắt chưa tăng phí BOT và giãn thời gian thu phí tối đa đối với các trạm thu phí BOT. Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, điều chỉnh mức phí đường bộ, phí BOT; đánh giá và đề xuất mức điều chỉnh hợp lý để giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tránh gây sức ép tới giá cả.
Để giảm áp lực tăng giá hàng hóa, vấn đề cốt lõi là phải giải quyết được sự cân đối cung cầu, vì thế, việc đẩy mạnh sản xuất và lưu thông hàng hóa là giải pháp cơ bản nhất. Những rào cản trong sản xuất và lưu thông hàng hóa cần được tháo gỡ, đặc biệt là những rào cản về thủ tục hành chính, rào cản về chi phí không chính thức trong việc đưa hàng hóa tới tay người tiêu dùng. Đã đến lúc cần phải sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật về điều hành giá một số mặt hàng thiết yếu theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước nhằm bình ổn giá. Đặc biệt, cần quản lý chặt chẽ hơn giá thuốc chữa bệnh bởi theo số liệu thống kê, giá thuốc và dịch vụ y tế vào thời điểm này đã tăng 16,03% so với cùng kỳ năm 2015, trong đó giá thuốc tăng 20,84% so với năm 2015 và tăng 28,26% so với năm 2014.
Lạm phát có liên quan chặt chẽ với chính sách tài chính tiền tệ. Vì thế, để kiềm chế việc tăng giá, Ngân hàng Nhà nước cần bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ và hoạt động ngân hàng để điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ; điều tiết thông qua nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn với thời hạn, khối lượng và lãi suất hợp lý để hỗ trợ thanh khoản và nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng nhưng bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát.
Trước mắt, để hạn chế áp lực tăng giá trong những tháng cuối năm nay, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tính toán hợp lý việc điều chỉnh giá dịch vụ khám chữa bệnh, dịch vụ giáo dục để người dân có thể thực hiện được và ít tác động đến chỉ số CPI của cả nước.
ĐỖ PHÚ THỌ