QĐND Online - Sáng 11-9, tại Trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và lãnh đạo Bộ KH&CN đã có buổi gặp mặt gần 70 nhà khoa học trẻ tiêu biểu năm 2015. Đây là năm đầu tiên Bộ KH&CN tổ chức sự kiện này.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại buổi gặp mặt.

 Các nhà khoa học trẻ tiêu biểu đại diện cho các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, khoa học nông nghiệp, khoa học y dược... có thành tích nổi trội và tuổi đời không quá 35 tuổi. Mục đích của buổi gặp mặt nhằm ghi nhận, biểu dương những đóng góp của thế hệ các tài năng trẻ, nhà khoa học trẻ đối với sự phát triển đất nước nói chung và nền KH&CN nói riêng. Buổi gặp mặt cũng thể hiện sự kỳ vọng của Đảng và Nhà nước, Chính phủ vào thế hệ trẻ, là dịp để lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của các nhà khoa học trẻ.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân nhấn mạnh: Trong những năm qua, các nhà khoa học nước ta bằng trí tuệ, tài năng và niềm đam mê đã đóng góp cho đất nước nhiều thành tựu KH&CN có giá trị, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của đất nước và doanh nghiệp. Lực lượng các nhà khoa học Việt Nam đã có những sản phẩm, công trình mang tầm cỡ quốc tế. Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân cũng bày tỏ, với tài năng, nhiệt huyết và đam mê, đội ngũ các nhà khoa học trẻ cần mạnh dạn hơn trong tiếp cận các nguồn lực của Nhà nước, đồng thời tự tin hơn trong việc tiến hành các hoạt động nghiên cứu bởi Nhà nước đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa, tạo ra những môi trường làm việc tốt nhất cho các nhà khoa học trẻ.

Hãy tin tưởng vào các nhà khoa học trẻ

Đây là chia sẻ của đa số các nhà khoa học trẻ trong buổi gặp gỡ, đối thoại với người đứng đầu Chính phủ. Các nhà khoa học trẻ thẳng thắn cho rằng, những nhà quản lý, người đứng đầu các trung tâm, viện nghiên cứu, trường đại học vẫn chưa thực sự tin tưởng các nhà khoa học trẻ; những cơ chế, chính sách ngày càng nhiều ràng buộc các nhà khoa học.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Tiến sĩ Phạm Thị Tuyết Nhung, cán bộ thuộc Trung tâm Vệ tinh Quốc gia (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) bày tỏ mong muốn các nhà lãnh đạo, hoạch định chính sách và các nhà khoa học đi trước hãy tin tưởng những nhà khoa học trẻ hơn nữa. Bên cạnh đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý cần có sự hợp tác chặt chẽ hơn; việc lấy ý kiến của các nhà khoa học trẻ cần được thực hiện nhiều hơn. Ví dụ như trong việc mua bán các thiết bị nghiên cứu, cần lấy ý kiến của người sử dụng thiết bị thì sẽ có được những thiết bị hữu dụng nhất, thay vì sự quyết định của người lãnh đạo. Những nhà quản lý cần có tầm nhìn chiến lược, có chế đội đãi ngộ để thu hút nhà khoa học trẻ tham gia vào những lĩnh vực trọng yếu, cần thiết cho sự phát triển của đất nước.

Nhà khoa học trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Định, giảng viên khoa Vô tuyến điện, Học Viện Kỹ thuật quân sự chia sẻ: Để KH&CN phát triển, Chính phủ cần có nhiều chính sách phát triển các doanh nghiệp khoa học để xây dựng mối liên kết giữa các trường, viện với các doanh nghiệp. Chính phủ cũng cần có chính sách để khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ trích một phần lợi nhuận, đầu tư ngược trở lại đến các trường, viện để phát triển giáo dục. Để xây dựng các nhà khoa học đầu ngành trong tương lai thì cần trọng dụng, tin tưởng các nhà khoa học trẻ; mạnh dạn giao những nhiệm vụ khó, những đề tài khoa học trọng điểm để các nhà khoa học trẻ phát huy hết tài năng của mình. Bên cạnh đó, cần có cơ chế, chính sách để hỗ trợ những doanh nghiệp khởi nghiệp, những doanh nghiệp đầu tư mạo hiểm.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chụp ảnh lưu niệm cùng các nhà khoa học trẻ.

 Cùng chung quan điểm với nhiều nhà khoa học có mặt tại buổi gặp mặt, Tiến sĩ Phạm Văn Phúc, cán bộ khoa học Trường Đại học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh chia sẻ về công tác đào tạo cán bộ khoa học trong nước đang có nhiều vấn đề bất cập. Bộ KH&CN đã có nhiều biện pháp, chính sách để phát triển KH&CN nhưng chính sách về tài chính chưa được “mở” mà ngày càng có nhiều ràng buộc với các nhà khoa học. Các nhà quản lý không tin tưởng, gây chán nản với các nhà khoa học trẻ. Đây là nguyên nhân sâu xa khiến các nhà khoa học trẻ ngày càng rời xa các trung tâm nghiên cứu, trường, viện.

Tại buổi gặp gỡ, đối thoại, Tiến sĩ Nguyễn Bá Hải, cán bộ Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh, người đã sáng chế ra “mắt thần” hỗ trợ cho người khiếm thị chia sẻ về sản phẩm của mình. Hiện nay, sản phẩm này có giá 2 triệu đồng/chiếc, nhưng nếu tăng số lượng sản xuất thì sẽ hạ giá thành sản phẩm. Đã có hàng nghìn người khiếm thị được tặng “mắt thần”, phục vụ rất hữu ích cho cuộc sống, mở ra hy vọng cho hơn 1,2 triệu người khiếm thị trong nước (trong đó khoảng hơn 300 nghìn người mù) và hàng trăm triệu người khiếm thị trên thế giới. Với sản phẩm này, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng hết sức quan tâm và đề nghị Tiến sĩ Nguyễn Bá Hải cũng như Bộ KH&CN xây dựng kế hoạch để ngay trong năm 2016, Chính phủ sẽ có chính sách hỗ trợ để hơn 300 nghìn người mù trên cả nước mua được “mắt thần”, phục vụ cho cuộc sống và sinh hoạt.

Chia sẻ về nền KH&CN nước nhà, Tiến sĩ Nguyễn Bá Hải cho rằng KH&CN của nước ta vẫn còn nhiều yếu kém và nhiều khó khăn. Nhưng anh cũng tin tưởng KH&CN là chìa khóa vàng để đất nước phát triển nhanh và bền vững. Muốn đầu tư hiệu quả vào KH&CN cần có những cơ chế linh hoạt. Các cơ quan quản lý cần có chính sách trọng dụng, chọn đúng đối tượng, chọn được những người tâm huyết làm KH&CN. Bên cạnh đó, các nhà khoa học, thế hệ trẻ cần phải coi khó khăn là bệ đỡ, là cơ hội và tranh thủ mọi thời cơ vàng trong quá trình hội nhập của đất nước.

Tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học trẻ phát huy tài năng

Trò chuyện với các nhà khoa học trẻ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ sự trân trọng, biểu dương những đóng góp của các nhà khoa học trẻ với nền KH&CN đất nước. Thủ tướng cũng đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, thiết thực của các nhà khoa học trẻ với đất nước.

Thủ tướng Chính phủ khẳng định, lịch sử dân tộc ra luôn ghi nhận “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Đảng và Nhà nước ta luôn không ngừng xây dựng, phát triển và trọng dụng đội ngũ trí thức. Mặc dù kinh tế đất nước còn nhiều khó khăn nhưng Đảng và Nhà nước luôn đầu tư, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các nhà khoa học phát triển tài năng, sáng tạo, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, đội ngũ trí thức, các nhà khoa học trẻ thông qua hoạt động KH&CN đóng góp xứng đáng, quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Trong số các nhà khoa học trẻ tiêu biểu, nhiều người là tác giả của nhiều sáng chế, giải thưởng quốc gia, quốc tế rất đáng trân trọng. Riêng lĩnh vực kinh tế đã tiết kiệm, làm lợi rất lớn cho cơ quan nhà nước nhiều tỷ đồng, kinh doanh thành công các sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu của mình. Sau 30 năm đổi mới, để Việt Nam sớm ra khỏi nước đang phát triển có thu nhập trung bình, xây dựng nền tảng cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã xác định xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao với phát triển KH&CN là một trong 3 khâu đột phát, tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh và bền vững. Đây cũng là một trong những nhân tố quan trọng nhất góp phần thành công tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu Bộ KH&CN, các bộ, ngành, địa phương cần tạo mọi thuận lợi cho đội ngũ các nhà khoa học, nhất là các nhà khoa học trẻ. Trong đó tập trung rà soát, hoàn thiện triển khai thực hiện có hiệu quả cơ chế chính sách thu hút, trọng dụng nhà khoa học trẻ, gắn liền với chính sách đào tạo chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành từ các nhà khoa học trẻ; chính sách khuyến khích đầu tư tài chính hỗ trợ khởi nghiệp, chính sách khuyến khích phát triển doanh nghiệp KH&CN, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng KH&CN. Tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học trẻ được tiếp cận các quỹ hỗ trợ, được tham gia các nhiệm vụ, đề tài khoa học trọng điểm. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về KH&CN, thu hút và sử dụng đội ngũ sinh viên, thực tập sinh tham gia học tập tại nước ngoài về nước làm việc trong lĩnh vực KH&CN. Khuyến khích mạnh mẽ và hỗ trợ hiệu quả các nhà khoa học trẻ thực hiện các hoạt động ươm tạo công nghệ, hình thành hệ thống các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp KH&CN mà nước ta có thế mạnh, tiềm năng, lợi thế để hình thành những sản phẩm cạnh tranh được thị trường trong nước và quốc tế.

Nhắn nhủ với các nhà khoa học trẻ, người đứng đầu Chính phủ khẳng định, tương lai của nền KH&CN nước nhà thuộc về các nhà khoa học trẻ. Đảng, Nhà nước và Chính phủ luôn mong muốn, đặt niềm tin vào thế hệ trẻ, vào các nhà khoa học trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đảng và Nhà nước cũng tin tưởng các nhà khoa học trẻ sẽ nỗ lực vượt qua khó khăn thách thức, dương cao tinh thần tự tôn dân tộc, sánh vai với bạn bè trên thế giới để đạt được nhiều kết quả hơn nữa trong hoạt động KH&CN; đóng góp có hiệu quả hơn nữa vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đưa Việt Nam sánh vai với cường quốc năm châu như Bác Hồ kính yêu hằng mong muốn. Chính phủ sẽ làm hết mình với trách nhiệm cao nhất để thúc đẩy giáo dục và đào tạo, KH&CN phát triển mạnh mẽ.

Tin, ảnh: MINH MẠNH