Thế mạnh của Quảng Ngãi

Quảng Ngãi là địa phương ven biển nằm ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Việt Nam, có vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Việt Nam và Hành lang kinh tế Đông-Tây. Quy mô và cơ cấu kinh tế thay đổi lớn sau khi Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động (năm 2009). Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm nay ước đạt gần 55.000 tỷ đồng. Từ chỗ thu ngân sách năm 1989 chỉ đạt 16 tỷ đồng đã tăng lên ở mức hơn 16.700 tỷ đồng vào năm 2010, năm 2019 ước đạt 20.000 tỷ đồng.

Hai thế mạnh nổi trội cũng là tâm điểm thu hút nhà đầu tư đến với vùng đất Quảng Ngãi có thể kể đến là Khu kinh tế Dung Quất được quy hoạch với diện tích hơn 45 ngàn ha, là một trong 5 Khu Kinh tế ven biển được Chính phủ ưu tiên đầu tư. Cùng với đó là Khu Công nghiệp – Dịch vụ - Đô thị VSIP và một số Khu Công nghiệp khác đang hoạt động hiệu quả.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại hội nghị.

Lợi thế tiếp theo, đặc biệt, quan trọng bên cạnh tiềm năng sản xuất công nghiệp, là tiềm năng du lịch phong phú, là “mảnh đất màu mỡ” để phát triển du lịch của Quảng Ngãi.

Trải dài trên hơn 130km, bờ biển Quảng Ngãi có những bãi tắm sạch đẹp, nên thơ như: Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Khe Hai với những bãi cát trắng mịn, làn nước trong xanh như hòa quyện trong mây trời thành một khoảng không xanh ngắt bất tận. Kết hợp với sự đa dạng và đan xen kỳ diệu của địa hình và khí hậu nhiệt đới gió mùa, Quảng Ngãi có một hệ sinh thái rất phong phú và nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Núi Cà Đam, thác Trắng. Thêm vào đó, sự đa dạng về tộc người cùng với sự giao thoa lâu đời của nền văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa Chăm Pa đã tạo nên những nét đặc trưng độc đáo, một diện mạo rất riêng cho khí chất, tâm hồn con người và bản sắc văn hóa đất Quảng. Đặc biệt, Đảo Lý Sơn là đảo tiền tiêu của Tổ quốc với vị trí nằm trên con đường biển từ Bắc vào Nam và nằm ngay cửa ngõ của Khu Kinh Tế Dung Quất cũng như của cả khu vực kinh tế trọng điểm miền Trung đang thu hút đông đảo lượng khách du lịch. Đảo Lý Sơn là một thắng cảnh thiên nhiên độc đáo với những nét hoang sơ vẫn còn lưu giữ.   

“Đứng vững trên đôi chân mình”

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhắc đến niềm tự hào truyền thống của vùng đất và con người Quảng Ngãi trung dũng, kiên cường, quê hương Thủ tướng Phạm Văn Đồng. 

Quang cảnh hội nghị.

Nhắc đến 2 sự kiện lớn của đất nước trong tháng 6 vừa qua: Trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên Hợp quốc với số phiếu rất cao; ký kết các Hiệp định EVFTA và EVIPA giữa Việt Nam và EU, Thủ tướng nhấn mạnh, đến thời điểm này, Việt Nam đã có đến 13 Hiệp định thương mại tự do, trong đó có nhiều hiệp định thế hệ mới, mở ra những thị trường rộng lớn. Chính vì vậy, phải đẩy mạnh phát triển kinh tế trong nước để “đứng vững trên đôi chân mình” thúc đẩy xuất khẩu, tận dụng lợi thế của các hiệp định đã được ký kết.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng lưu ý tỉnh Quảng Ngãi: Bất cứ mô hình đầu tư nào cũng phải được lựa chọn trên cơ sở đảm bảo môi trường và chú ý những giá trị toàn cầu.

Đánh giá kết quả phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ngãi, Thủ tướng cho rằng, Quảng Ngãi vẫn là tỉnh khó khăn, tỉnh nghèo, thu nhập của người dân còn thấp. Do đó, “cần phải trân trọng từng đồng vốn đầu tư dù nhỏ” bởi giá trị những đồng vốn này mang lại cho người dân của một địa phương còn khó khăn là rất đáng quý, Thủ tướng nói.

5 nguồn vốn sẵn có

Điều hạn chế ở Quảng Ngãi là chưa “làm nổi bật” tiềm năng lợi thế của mình để thu hút các nhà đầu tư, Thủ tướng nhận xét và chỉ ra 5 loại “vốn sẵn có” của Quảng Ngãi, hấp dẫn các nhà đầu tư như: Vốn kinh tế với vị trí địa kinh tế chiến lược; vốn cơ sở hạ tầng với hệ thống cảng hàng không, cảng biển sẵn có, Khu Kinh tế Dung Quất, Khu phức hợp đô thị VSIP; vốn tự nhiên với 130km bờ biển dài và đẹp là tiềm năng lớn cho phát triển du lịch nhưng vẫn chưa được khai thác tốt. Loại “vốn” nữa của Quảng Ngãi là vốn văn hóa của vùng đất có bề dày lịch sử, nhiều di tích lịch sử văn hóa cổ xưa như thành cổ Châu Sa, di tích Gò Vàng… Đặc biệt, Thủ tướng nhắc đến “nguồn vốn con người” của Quảng Ngãi với truyền thống hiếu học, khoa bảng; tinh thần cách mạng, được tôi luyện qua nhiều môi trường khắc nghiệt nhưng luôn có nghị lực, sáng tạo… Đây là những “nguồn vốn” quan trọng để phát triển kinh tế xã hội của địa phương, Thủ tướng nói.

Thủ tướng cũng nhắc đến những sản vật của tự nhiên của Quảng Ngãi đậm phong vị quê hương như: Cá bống, cá thài bai, đường phèn, đường phổi, kẹo gương, mạch nha và rất nhiều món ăn đặc sản khác... Đây là những thương hiệu bản địa mà nếu các nhà đầu tư biết cách khai thác, quảng bá và phát triển sẽ tạo nên những giá trị thương mại rất lớn, Thủ tướng gợi ý.

Cải thiện môi trường kinh doanh

Thủ tướng nhận xét mức tăng trưởng kinh tế của Quảng Ngãi 2018 đạt mức tăng trưởng rất cao đến 9,6%, kim ngạch xuất khẩu vượt 20% so với kế hoạch; thu ngân sách vượt 33,4% dự toán; thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 2.514 USD/năm, tương đương bình quân chung cả nước. Đặc biệt, từ năm 2011, Quảng Ngãi đã có nguồn thu ngân sách điều tiết về Trung ương để qua đó giúp chia sẻ với các địa phương kém phát triển hơn. Hiện thu ngân sách của Quảng Ngãi đã đạt hơn 1 tỷ đô-la Mỹ, đứng thứ 13 cả nước (gần bằng tất cả các tỉnh Tây Nguyên cộng lại, và là 1 trong 16 tỉnh/thành có điều tiết ngân sách ròng cho Trung ương).

 
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chứng kiến lễ ký kết hợp tác giữa Tập đoàn Hòa Phát và tỉnh Quảng Ngãi.

Đáng chú ý, Thủ tướng phân tích, sắc thái công nghiệp của Quảng Ngãi vẫn chưa được định rõ nét. Đường hướng ưu tiên phát triển công nghiệp hay du lịch vẫn còn nhiều lấn cấn. Thu ngân sách lớn nhưng nhiều rủi ro, thiếu ổn định và kém bền vững do vẫn còn phụ thuộc chủ yếu vào nhà máy lọc dầu Dung Quất. Tình trạng người dân di cư đến địa phương khác tìm kiếm việc còn nhiều cho thấy thiếu việc làm có thu nhập phù hợp để đáp ứng cho người dân. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao (9,57%), đời sống về cả vật chất lẫn tinh thần của một bộ phận người dân vẫn chưa thực sự đổi thay.

Phát triển các ngành kinh tế dựa trên lợi thế so sánh

Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị tỉnh lưu ý đến việc cải thiện môi trường kinh doanh hiện vẫn đang xếp hạng không tốt về PCI (hạng 41).

Gợi ý một số nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục cải cách hành chính và nâng cao năng lực quản trị nhà nước, đào tạo lao động, cải thiện cơ hội tiếp cận đất đai, đảm bảo nguyên tắc bình đẳng, công khai, minh bạch trong đối xử với các doanh nghiệp, nhà đầu tư. 

Các đại biểu dự hội nghị.

Đặc biệt, tỉnh cần phải có quy hoạch và chiến lược ưu tiên phát triển các ngành kinh tế một cách chọn lọc và rõ ràng dựa trên lợi thế so sánh để điều hướng phân bổ nguồn lực, đặc biệt là giữa ưu tiên phát triển công nghiệp (đặc biệt là công nghiệp nặng) với du lịch.

Quảng Ngãi cần chú trọng phát triển kinh tế tư nhân tại địa phương; khuyến khích, hỗ trợ và nuôi dưỡng các doanh nghiệp quy mô nhỏ, khu vực kinh tế cá thể. Tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ giảm nghèo bền vững, đồng thời tránh tái nghèo; đặc biệt chú trọng công tác bảo vệ môi trường, cả kiểm soát ô nhiễm phát thải công nghiệp và ô nhiễm từ phát triển du lịch. 

Nhắc lại câu nói về chí khí của người miền Trung tựa như những cây xương rồng trong sa mạc. Dù có khô cằn sỏi đá thế nào thì nó vẫn sống, vẫn sinh sôi nảy nở, vẫn vươn lên, vẫn ra hoa đẹp, Thủ tướng mong muốn chính quyền và nhân dân Quảng Ngãi tiếp nối truyền thống hiếu học, vẻ vang của cha ông, “quyết không thể để cái đói cái nghèo theo đuổi hay đeo mang bên mình mãi”, tiếp tục phát triển địa phương đạt được những thành tựu mới.

Tại hội nghị, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã trao Quyết định chủ trương đầu tư và Giấy Chứng nhận đăng ký đầu tư cho 15 dự án với tổng mức đầu tư 14.532 tỷ đồng; trao ghi nhận đầu tư cho 5 dự án khác với tổng mức đầu tư 3.640 tỷ đồng.

 * Tối cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ kỷ niệm 30 năm tái lập tỉnh Quảng Ngãi. Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Chính phủ biểu dương và chúc mừng Quảng Ngãi vì sự chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế-xã hội. Thủ tướng cho rằng, có thể dễ dàng nhận thấy một vùng đất nghèo khó năm xưa chịu sự tàn phá nặng nề của chiến tranh, nay trở thành địa phương phát triển năng động, đạt được nhiều thành quả quan trọng trên hầu hết các lĩnh vực, đặc biệt là sau khi Khu kinh tế Dung Quất đi vào hoạt động. 
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao Huân chương Độc lập hạng Nhất tặng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
 
Thủ tướng đề nghị tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện 3 nhiệm vụ đột phá kinh tế-xã hội của tỉnh, gắn với cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp và dịch vụ, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và bền vững. Ưu tiên thu hút đầu tư các ngành công nghiệp chế tạo, chế biến, du lịch, nông nghiệp từ các nước công nghiệp phát triển để phát triển bền vững, bảo vệ môi trường. Đẩy mạnh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn, có tác động đến phát triển kinh tế-xã hội, như: Dự án mở rộng Khu kinh tế Dung Quất (giai đoạn II), đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh, đường cao tốc; các dự án về du lịch ven biển, cảng biển, hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất. Tập trung phát triển các vùng nguyên liệu phục vụ phát triển các ngành công nghiệp thực phẩm, chế biến; ứng dụng khoa học, công nghệ và cơ giới hóa trong sản xuất; khuyến khích nông dân thành lập doanh nghiệp, hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp. Huy động các nguồn lực từ nhân dân để xây dựng nông thôn, tạo ra bộ mặt phát triển mới cho vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh... 
Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ đã trao Huân chương Độc lập hạng Nhất tặng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và cán bộ, giáo viên, học sinh Thành phố Giáo dục Quốc tế - IEC Quảng Ngãi.
 
* Trước đó, chiều 2-7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đến thăm, làm việc tại Thành phố Giáo dục Quốc tế - IEC Quảng Ngãi.

Tin, ảnh: TTXVN