Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dự Hội nghị Cấp cao Mê Công - Nhật Bản lần thứ bảy

* Hội đàm song phương với Thủ tướng Nhật Bản

* Ký kết các văn kiện hợp tác

Ngày 4-7, tại Tô-ki-ô diễn ra Hội nghị Cấp cao Mê Công-Nhật Bản lần thứ bảy với sự tham dự của lãnh đạo các nước: Cam-pu-chia, Lào, Mi-an-ma, Thái Lan, Việt Nam và Nhật Bản. Đoàn Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu tham dự hội nghị.

4 trụ cột hợp tác

Hội nghị đã rà soát tổng thể tình hình thực hiện Chiến lược Tô-ki-ô 2012 và thảo luận về định hướng hợp tác trong giai đoạn tới. Các nhà lãnh đạo ghi nhận những kết quả quan trọng đã đạt được trong cả ba trụ cột hợp tác, đặc biệt trong phát triển hạ tầng cơ sở phục vụ kết nối khu vực, thúc đẩy thương mại, đầu tư giữa Nhật Bản và các nước Mê Công, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai, giao lưu nhân dân và đào tạo nguồn nhân lực. Lãnh đạo các nước Mê Công cũng đánh giá cao việc Nhật Bản đã thực hiện hơn 600 tỷ yên (4,9 tỷ USD) ODA cam kết cho hợp tác Mê Công-Nhật Bản trong giai đoạn 2012-2015.

Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (thứ ba, từ trái sang) và 5 Trưởng đoàn các nước Mê Công chụp ảnh chung. Ảnh: TTXVN

Các nhà lãnh đạo nhất trí thông qua Chiến lược Tô-ki-ô 2015 với mục tiêu bao trùm cho hợp tác Mê Công-Nhật Bản giai đoạn 2016-2018 là bảo đảm ổn định khu vực và đạt “tăng trưởng chất lượng” tại Tiểu vùng Mê Công. Theo đó, các chương trình hợp tác sẽ tập trung vào bốn trụ cột hợp tác, gồm: Phát triển hạ tầng công nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển đô thị, năng lượng, công nghiệp phụ trợ, giao thông, cấp thoát nước, nông nghiệp và công nghiệp chế biến, công nghệ thông tin và viễn thông; tăng cường kết nối đường bộ, đường biển và đường không giữa các nước Mê Công, gắn kết Tiểu vùng Mê Công với các khu vực xung quanh; phát triển các ngành công nghiệp và chuỗi giá trị khu vực thông qua thực hiện “Tầm nhìn phát triển công nghiệp Mê Công” và xây dựng các đặc khu kinh tế; phát triển nguồn nhân lực, nhất là đào tạo đội ngũ chuyên gia và công nhân lành nghề; tăng cường kết nối thể chế, kết nối kinh tế và giao lưu nhân dân; phát triển bền vững vì một Tiểu vùng Mê Công xanh, với trọng tâm là tăng cường hợp tác trong phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước sông Mê Công, bảo tồn và sử dụng bền vững các nguồn thủy-hải sản; tăng cường phối hợp với các cơ chế Tiểu vùng Mê Công khác và hợp tác với khu vực tư nhân, các tổ chức quốc tế và các bên liên quan.

Để triển khai Chiến lược Tô-ki-ô 2015, các nhà lãnh đạo yêu cầu các Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Kinh tế xây dựng Kế hoạch hành động và “Tầm nhìn phát triển công nghiệp Mê Công”. Hội nghị đã hoan nghênh cam kết của Nhật Bản dành 750 tỷ yên (6,1 tỷ USD) ODA cho các nước Mê Công trong ba năm tới.

Quan ngại về những diễn biến tại Biển Đông

Các nhà lãnh đạo đã tái khẳng định quyết tâm thúc đẩy và làm sâu sắc hơn hợp tác giữa các nước thành viên về các vấn đề khu vực và toàn cầu thuộc quan tâm chung. Trong Tuyên bố Chiến lược Tô-ki-ô 2015 về hợp tác Mê Công-Nhật Bản, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của đại dương, một tài sản chung của thế giới; khẳng định tầm quan trọng của việc hợp tác chặt chẽ hơn để bảo đảm an ninh an toàn hàng hải trong khu vực; nhấn mạnh việc cần phải thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Các nhà lãnh đạo cũng nhắc lại cam kết bảo đảm quyền tự do hàng hải và hàng không, an toàn hàng hải, giao thương thông suốt và giải quyết hòa bình các tranh chấp theo các nguyên tắc của luật pháp quốc tế đã được công nhận trên toàn cầu, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Lãnh đạo các nước bày tỏ quan ngại sâu sắc về những diễn biến gần đây tại Biển Đông làm phức tạp thêm tình hình, gây xói mòn lòng tin và ảnh hưởng đến hòa bình, an ninh, ổn định tại khu vực.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định đóng góp của hợp tác Mê Công-Nhật Bản đối với phát triển kinh tế-xã hội của Tiểu vùng Mê Công và tiến trình hội nhập ASEAN. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề cập ba nội dung chính mà hợp tác Mê Công-Nhật Bản cần chú trọng trong thời gian tới để đạt được mục tiêu “tăng trưởng chất lượng” tại các quốc gia thành viên, gồm: Hỗ trợ các nước Mê Công xây dựng nền tảng kinh tế vững chắc để tăng trưởng ổn định và ứng phó hiệu quả với các ảnh hưởng tiêu cực từ bên ngoài; bảo đảm sự hài hòa và cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đặc biệt là hợp tác trong quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước Mê Công; bảo đảm môi trường hòa bình và ổn định cho phát triển.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đồng tình với quan điểm chung của các nhà lãnh đạo thể hiện trong Tuyên bố Chiến lược Tô-ki-ô 2015 về hợp tác Mê Công-Nhật Bản. Thủ tướng nhấn mạnh tranh chấp chủ quyền lãnh thổ biển, đảo tại Biển Đông đang diễn biến phức tạp, những hoạt động bồi đắp, cải tạo và xây dựng trên quy mô lớn đã làm thay đổi căn bản nguyên trạng cấu trúc của nhiều đảo, đá và bãi ngầm, vi phạm luật pháp quốc tế, vi phạm DOC, làm giảm lòng tin và gia tăng căng thẳng khu vực. Những hành động này đã gây quan ngại sâu sắc và sự lên tiếng không chỉ của các nước ASEAN, của khu vực mà còn nhiều quốc gia, tổ chức trên thế giới.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông là nguyện vọng, là lợi ích và trách nhiệm chung của tất cả các nước trong và ngoài khu vực. Các bên liên quan cần tuân thủ các nguyên tắc tự kiềm chế, không làm phức tạp thêm tình hình, không làm thay đổi nguyên trạng, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982; thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và hiệu quả DOC; thúc đẩy việc sớm xây dựng COC.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hội đàm song phương với Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê. Ảnh: TTXVN

Việt - Nhật tăng cường tin cậy chính trị

Ngày 4-7, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Sin-dô A-bê (Shinzo Abe). Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản, ủng hộ Nhật Bản có vai trò và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Thủ tướng Sin-dô A-bê bày tỏ mong muốn cùng hợp tác chặt chẽ để đưa quan hệ giữa hai nước phát triển ngày càng toàn diện, hiệu quả và thực chất. Hai thủ tướng nhất trí duy trì thường xuyên các chuyến thăm, tiếp xúc, đối thoại ở các cấp, đặc biệt là cấp cao, thực hiện hiệu quả các cơ chế đối thoại và hợp tác giữa hai nước, tăng cường sâu sắc hơn nữa sự tin cậy về chính trị. Theo đó, Thủ tướng Sin-dô A-bê hoan nghênh chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Sin-dô A-bê cũng nhận lời sớm thăm lại Việt Nam. Về hợp tác kinh tế, hai thủ tướng nhất trí phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả các dự án quan trọng, sớm hoàn thành Tầm nhìn trung và dài hạn về hợp tác nông nghiệp. Thủ tướng Sin-dô A-bê cam kết dành nguồn vốn ODA ở mức cao giúp Việt Nam phát triển bền vững, cam kết cung cấp ODA cho Dự án Bệnh viện Chợ Rẫy 2 (Bệnh viện Hữu nghị Việt-Nhật).

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cảm ơn và đánh giá cao việc Thủ tướng Sin-dô A-bê ủng hộ đề nghị của Việt Nam về cam kết vốn ODA đợt I tài khóa 2015 trị giá 300 tỷ yên, tương đương 3 tỷ USD cho các dự án của Việt Nam.

Thủ tướng Sin-dô A-bê cũng cam kết xem xét nghiêm túc đề nghị của Việt Nam về việc duy trì và tăng quy mô hỗ trợ các chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu và chương trình hỗ trợ quản lý kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh; tiếp tục tích cực hỗ trợ Việt Nam triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp hóa của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác Việt-Nhật hướng đến 2020, tầm nhìn 2030.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đề nghị Chính phủ Nhật Bản tích cực hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực; khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản tham gia Dự án Đại học Việt-Nhật; mở rộng tiếp nhận điều dưỡng viên… Thủ tướng cũng hoan nghênh và ủng hộ các doanh nghiệp Nhật Bản nghiên cứu đầu tư khu “đô thị thông minh” Bắc Hà Nội. Hai bên nhất trí cao tạo mọi thuận lợi để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các doanh nghiệp hai nước tăng mạnh kim ngạch thương mại, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và du lịch giữa hai nước.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, hai bên khẳng định lại quyết tâm triển khai hiệu quả các dự án quy mô lớn mà lãnh đạo cấp cao hai bên đã thỏa thuận, trong đó có Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2; Chiến lược phát triển công nghiệp hóa của Việt Nam; nghiên cứu đầu tư trước một đoạn cần thiết trong tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam; tăng cường hợp tác về đầu tư, nông nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, đồng thời nghiên cứu khả năng hợp tác trong kế hoạch tín dụng 110 tỷ USD do Thủ tướng Sin-dô A-bê công bố tháng 5-2015 nhằm phát triển cơ sở hạ tầng chất lượng cao tại châu Á.

Việt Nam đánh giá cao đóng góp của Nhật Bản vào ổn định và phát triển khu vực

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Việt Nam đánh giá cao những đóng góp của Nhật Bản vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới trong nhiều thập kỷ qua. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ việc Việt Nam ủng hộ “Chủ nghĩa hòa bình tích cực” của Nhật Bản vì mục tiêu hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới trên nguyên tắc tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền của các quốc gia, hợp tác bình đẳng cùng có lợi, cùng thịnh vượng.

Hai thủ tướng cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình Biển Đông. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, hai bên chia sẻ quan ngại sâu sắc của các nhà lãnh đạo Mê Công-Nhật Bản, của cộng đồng quốc tế về tình hình Biển Đông thời gian gần đây, đặc biệt là những hoạt động lấn biển, xây đảo quy mô lớn. Hai bên nhất trí về tầm quan trọng của bảo đảm hòa bình, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, yêu cầu các bên liên quan không có những hành động gây phức tạp và mở rộng tranh chấp trên Biển Đông, nghiêm túc tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982 cũng như DOC và thúc đẩy việc sớm xây dựng COC.

Thủ tướng Sin-dô A-bê nhấn mạnh: “Chúng tôi chia sẻ quan ngại sâu sắc việc đơn phương thay đổi hiện trạng quy mô lớn và xây dựng căn cứ quân sự trong khu vực. Chúng tôi cam kết cùng duy trì trật tự hàng hải và hàng không. Chúng tôi rất vui sẽ hợp tác cùng nhau đóng góp cho sự ổn định của khu vực và quốc tế”.

Hai thủ tướng cho biết đã nhất trí tuyên bố cơ bản kết thúc đàm phán song phương giữa Việt Nam và Nhật Bản về TPP. Một số vấn đề kỹ thuật còn lại, hai đoàn đàm phán sẽ thảo luận để hoàn tất. Hai bên sẽ nỗ lực để cùng các thành viên khác sớm kết thúc đàm phán TPP.

Sau hội đàm, hai thủ tướng đã chứng kiến lễ ký kết một loạt các văn bản thỏa thuận. Tối cùng ngày, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Đoàn đại biểu Việt Nam rời thủ đô Tô-ki-ô, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao Mê Công-Nhật Bản, thăm làm việc tại Nhật Bản.

Tin, ảnh: TTXVN