Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham gia thảo luận tại Tổ 2 (đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh).

Tại Tổ 2, các đại biểu dành nhiều thời gian góp ý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, nhằm hoàn thiện các quy định theo hướng đồng bộ với pháp luật hiện hành, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch trong quản lý hải quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Quang cảnh phiên thảo luận tổ chiều 3-8 tại Tổ 2. 

Theo đại biểu Lê Văn Đông, hiện dự thảo luật vẫn cho phép chứng từ điện tử và chứng từ giấy tồn tại song song mà không xác lập nguyên tắc ưu tiên chứng từ điện tử. Trong khi đó, Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 tại Điều 4 và Điều 8 đã xác lập nguyên tắc giá trị pháp lý tương đương của thông điệp dữ liệu với văn bản giấy. Nếu Luật Hải quan không xác lập nguyên tắc ưu tiên thông điệp dữ liệu, có thể dẫn đến xu hướng công chức hải quan vẫn yêu cầu bản giấy, điều này sẽ vô hiệu hóa mục tiêu hải quan số.

Do đó, đại biểu đề xuất cơ quan soạn thảo bổ sung vào khoản 3 Điều 24 của dự thảo Luật nội dung: “Trường hợp hồ sơ hải quan đã được nộp đầy đủ, hợp lệ và xác thực qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, cơ quan hải quan không yêu cầu người khai hải quan nộp bổ sung bản giấy hoặc bản sao chứng thực, trừ trường hợp có căn cứ xác định chứng từ điện tử bị giả mạo hoặc sai lệch”.

Cũng liên quan tới hồ sơ hải quan, đại biểu Tạ Văn Đẹp đề nghị quy định rõ hồ sơ hải quan điện tử được khai thác và chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và Cơ chế một cửa quốc gia. Việc này sẽ góp phần giảm bớt thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng tổ chức, cá nhân phải khai báo nhiều lần cùng một thông tin, qua đó nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan.

Đại biểu Tạ Văn Đẹp phát biểu thảo luận tại Tổ 2.

Đánh giá cao dự thảo luật quy định bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, song có ý kiến phân tích, dự thảo luật hiện chỉ quy định nguyên tắc chung và giao Chính phủ quy định chi tiết, chưa xác lập nguyên tắc áp dụng ngưỡng giá trị thấp (De Minimis) đối với hàng hóa nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Trong khi đó, Hiệp định Tạo thuận lợi Thương mại (TFA) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) mà Việt Nam đã phê chuẩn yêu cầu các thành viên áp dụng ngưỡng giá trị thấp (De Minimis).

Do đó, đề xuất cơ quan soạn thảo bổ sung trong dự thảo luật nguyên tắc áp dụng ngưỡng giá trị thấp, đề xuất lô hàng dưới ngưỡng được áp dụng thủ tục thông quan rút gọn, khai báo điện tử theo lô và nộp thuế gộp định kỳ. Cụ thể, đại biểu đề xuất: “Chính phủ quy định ngưỡng giá trị hàng hóa được áp dụng thủ tục thông quan rút gọn, khai báo điện tử theo lô và nộp thuế gộp định kỳ đối với hàng hóa nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử".