Sự kiện quan trọng trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam

Ngày 29-5-2014, tại thủ đô A-xta-na, Ca-dắc-xtan, Tổng thống ba nước Nga, Bê-la-rút và Ca-dắc-xtan đã ký Hiệp ước thành lập Liên minh Kinh tế Á - Âu (EEU), có hiệu lực từ ngày 1-1-2015. Tháng 10-2014, liên minh này kết nạp thêm Ác-mê-ni-a. EEU được coi là tổ chức thay thế cho Cộng đồng Kinh tế Á - Âu và Liên minh Hải quan. Các thành viên EEU thực hiện chính sách phối hợp trong các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế như: Năng lượng, công nghiệp, nông nghiệp và giao thông vận tải. Các nước có nghĩa vụ bảo đảm tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ, vốn và lực lượng lao động. Trong liên minh, tất cả quyết định quan trọng sẽ được cùng nhau thông qua trên cơ sở gắn kết với chính sách kinh tế của các thành viên.  

Đến nay, sau 8 phiên chính thức và nhiều phiên họp giữa kỳ, đàm phán Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EEU chính thức kết thúc. Việc ký kết Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EEU với sự tham dự của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ tạo khuôn khổ pháp lý thông thoáng và ổn định để phát triển quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và các nước thành viên EEU; từ đó tăng cường quan hệ song phương và trao đổi các biện pháp nhằm triển khai cụ thể hiệp định với từng nước.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm chính thức An-giê-ri, Bồ Đào Nha và Bun-ga-ri thể hiện chính sách hợp tác toàn diện của Việt Nam với châu Âu và coi trọng hợp tác với châu Phi. Chuyến thăm nhằm trao đổi với các nước về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, kinh nghiệm phát triển bền vững, việc liên kết kinh tế quốc tế, ứng phó với biến động của kinh tế toàn cầu. Chuyến thăm cũng thúc đẩy những khuôn khổ hợp tác mới; thu hút doanh nghiệp các nước làm ăn với Việt Nam.

An-giê-ri nằm ở Bắc Phi, bên bờ nam Địa Trung Hải, có dân số khoảng 38 triệu người. Với diện tích hơn 2,3 triệu km², An-giê-ri là nước lớn thứ 2 ở châu Phi và thứ 10 trên thế giới, nhưng chỉ có 10% đất có thể trồng trọt. Tuy nhiên, An-giê-ri lại có trữ lượng khí tự nhiên đứng thứ 7 và trữ lượng dầu mỏ đứng thứ 14 trên thế giới. Việt Nam và An-giê-ri thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1962. Kể từ đó đến nay, quan hệ hợp tác giữa hai nước luôn phát triển tốt đẹp. Hai bên đã trao đổi nhiều đoàn cấp cao. Hai nước cũng đã ký nhiều văn bản pháp lý quan trọng trong đó có: Hiệp định Thương mại, Hiệp định Hợp tác kinh tế, khoa học kỹ thuật, Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư… Hiện nay, An-giê-ri là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Việt Nam tại châu Phi. Kim ngạch thương mại song phương năm 2014 đạt 380 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào An-giê-ri là cà phê, gạo, điện thoại và các loại linh kiện. PetroVietnam hiện cũng đang triển khai dự án thăm dò, khai thác dầu ở An-giê-ri, dự kiến khai thác thương mại vào tháng 6-2015.

Bồ Đào Nha là một quốc gia có bề dày lịch sử nằm ở Tây Nam châu Âu, trên bán đảo Iberia. Có dân số khoảng 10 triệu người, Bồ Đào Nha là một nước phát triển và có mức sống cao. Việt Nam và Bồ Đào Nha thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1975. Hiện nay, Đại sứ quán Bồ Đào Nha tại Thái Lan kiêm nhiệm Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp kiêm nhiệm Bồ Đào Nha. Hai bên duy trì các cuộc tiếp xúc chính trị thông qua các Đại sứ quán kiêm nhiệm và các diễn đàn quốc tế lớn. Hai nước cũng phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế lớn. Kim ngạch thương mại hai chiều tuy còn khiêm tốn nhưng tăng trưởng đều qua các năm, đạt 364 triệu USD năm 2014. Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Bồ Đào Nha gồm cà phê, thủy sản, đồ gỗ và giày dép.

“Xứ sở hoa hồng” Bun-ga-ri có khoảng 7 triệu người, nằm giữa bán đảo Ban-căng, nhìn ra Biển Đen. Bun-ga-ri là 1 trong 10 nước đầu tiên trên thế giới công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào năm 1950. Chuyến thăm hữu nghị chính thức Bun-ga-ri của Chủ tịch Hồ Chí Minh tháng 8-1957 đã đặt nền móng và đánh dấu quan trọng trong lịch sử phát triển quan hệ hai nước. Bun-ga-ri đã dành cho Việt Nam nhiều sự giúp đỡ quý báu trong công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Năm 1990, do Bun-ga-ri thay đổi thể chế, quan hệ hai nước bị chững lại một thời gian ngắn. Từ 1993, quan hệ dần được khôi phục. Tháng 3-2001, hai bên ký hiệp định mới về kinh tế-thương mại, dành cho nhau quy chế tối huệ quốc. Thời gian gần đây, trong chính sách mở rộng và tăng cường quan hệ với các nước khu vực châu Á, Bun-ga-ri đặc biệt quan tâm tăng cường quan hệ với Việt Nam, là nước bạn truyền thống. Kim ngạch thương mại hai chiều liên tục tăng, đạt gần 90 triệu USD năm 2014. Việt Nam xuất khẩu sang Bun-ga-ri các mặt hàng: Than đá, cà phê, cao su, thủy sản, thực phẩm, mây tre, hạt tiêu, hạt điều, hàng dệt may, giày dép. Đến tháng 12-2014, Bun-ga-ri có 10 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký 31 triệu USD.

Chúng ta tin tưởng rằng, chuyến công tác của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ thành công tốt đẹp, tạo thêm dấu mốc trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam, đem lại lợi ích thiết thực cho đất nước và các đối tác.