Sàn việc làm hiệu quả chưa cao

QĐND - Số lượng lao động đến tìm việc tại các sàn việc làm chỉ đáp ứng 10%-15% so với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Mô hình sàn giao dịch việc làm đang ngày càng được nhân rộng ở khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước. Tuy nhiên, vì chạy theo phong trào nên nhiều sàn giao dịch việc làm không có hiệu quả, nếu không nói là gây lãng phí.

Theo thống kê của Bộ LĐTB và XH, hiện nay, cả nước có 44 sàn giao dịch việc làm (GDVL) hoạt động định kỳ với tần suất 1-3 phiên/tháng. TP Hồ Chí Minh là địa phương có “mật độ” tổ chức sàn  GDVL nhiều nhất cả nước. Ngoài sàn GDVL cấp thành phố với 12 phiên tổ chức hằng tháng của Trung tâm Giới thiệu việc làm (GTVL) thuộc Sở LĐTB và XH thành phố, Trung tâm GTVL Thanh niên thuộc Thành đoàn cũng thường xuyên tổ chức sàn GDVL, lồng ghép vào hoạt động ngày hội nghề nghiệp. Các quận, huyện, các trường cao đẳng, đại học cũng thi nhau mở “sàn”. Tính ra, hằng năm, TP Hồ Chí Minh có khoảng 30 sàn, phiên GDVL. Theo xu hướng phát triển của thị trường lao động, nó tạo thêm sự đa dạng cho công tác giải quyết việc làm, tăng cường cơ hội việc làm cho người lao động. Đó là lý do mà trong chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm, Bộ LĐTB và XH chủ trương đầu tư mạnh cho hoạt động này. Ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm, Bộ LĐTB và XH cho biết, ý tưởng xây dựng cầu nối giữa doanh nghiệp và người lao động, hay nói cách khác giữa cung và cầu lao động hoạt động từ năm 1990, thông qua các hội chợ việc làm. Về sau, mô hình này được phát triển thành sàn GDVL. Ông Đồng cho rằng, mục đích của ngành lao động đặt ra ở mô hình sàn GDVL khác với hội chợ việc làm là tổ chức hoạt động thường xuyên, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, có thể hoạt động nhiều lần trong một tháng. 

Nhiều lao động vẫn chưa tìm được việc làm ở sàn giao dịch việc làm.

Tuy nhiên, sau hơn 4 năm triển khai, hiệu quả của sàn GDVL đã không như mong đợi. Về cơ bản, sàn GDVL không khác gì mô hình hội chợ việc làm trước đây. Cái khác ở chỗ, sàn GDVL đưa máy tính nối mạng để người lao động và doanh nghiệp đăng nhập hồ sơ tìm việc, tuyển dụng. Lúc mới được “thay tên, đổi họ” vào năm 2007, vì là mô hình mới nên nhiều người tò mò, vừa tìm việc trực tiếp vừa gửi hồ sơ lên mạng để có thêm cơ hội việc làm. Đã gọi là sàn giao dịch thì phải gồm có cả mua và bán. Người tìm việc cần mua thông tin về doanh nghiệp để tìm hiểu kỹ càng trước khi tham dự phỏng vấn, đồng thời bán thông tin cá nhân của mình. Doanh nghiệp cần mua thông tin cá nhân của ứng viên, đặc biệt là các vị trí từ cán bộ cấp trung trở lên đồng thời bán thông tin của mình như lĩnh vực và quy mô hoạt động, ngành nghề kinh doanh, tiêu chuẩn tuyển chọn chung, điều kiện làm việc... Mọi thông tin từ hai phía càng chi tiết càng tốt, tất cả đều phải thông qua sàn. Kể cả những người đã có việc làm rồi, thông tin cá nhân của họ vẫn hữu dụng, vì chưa chắc họ đã hài lòng với nơi đang làm việc. Sàn GDVL vừa là nơi sơ tuyển cho doanh nghiệp đánh giá, xếp hạng khả năng của ứng viên theo tiêu chuẩn cụ thể, vừa là nơi tư vấn cho doanh nghiệp chọn người như thế nào. Có những bằng cấp có thể sử dụng được trong nhiều ngành nghề khác nhau, nhưng cũng có những bằng cấp rất kén nơi làm việc. Ngoài ra, sàn giao dịch có thể kiêm luôn vai trò cung cấp thông tin về mức lương, đàm phán mức lương nếu một trong hai bên có nhu cầu. Tóm lại, sàn giao dịch việc làm phải thực sự chuyên nghiệp, hiểu rõ nhu cầu của cả hai phía, như vậy mới gọi là thị trường cung ứng và tuyển dụng lao động.

Ngân sách Nhà nước đầu tư cho mô hình sàn GDVL là không nhỏ. Theo báo cáo của Bộ LĐTB và XH, chi phí đầu tư cho mỗi sàn cấp tỉnh, thành phố từ 5 đến 7 tỷ đồng, trong đó chi phí tổ chức đã tiêu tốn vài trăm triệu đồng. Ở sàn nhỏ hơn, cũng phải chi từ vài chục đến cả trăm triệu đồng. Nhiều sàn GDVL linh động tìm nhà tài trợ, thu chi phí tham gia của doanh nghiệp để có thêm kinh phí… Chi phí là vậy nhưng hiệu quả lại không cao, rất ít người lao động đến tìm việc. Nhiều bạn tỏ ra thiếu tự tin khi đến ngày hội việc làm, đến chỉ đi xem qua rồi không dám đăng ký hồ sơ phỏng vấn hoặc đưa ra những yêu cầu không “cùng tiếng nói” với nhà tuyển dụng, nên hai bên cũng không thể gặp nhau. Nhiều nhà tuyển dụng chưa có kinh nghiệm tham gia, đem đến sàn những chỉ tiêu không phù hợp với ứng viên. Đa phần ứng viên đến tìm việc tại ngày hội việc làm là các bạn trẻ, sinh viên mới tốt nghiệp, nhưng nhà tuyển dụng lại tuyển những vị trí cao cấp thì thật khó để tuyển được những vị trí như vậy.

 Bài và ảnh: Lan Hương