Liên quan đến huy động nguồn lực xã hội thông qua các hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP), theo Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, kêu gọi huy động các doanh nghiệp tham gia các dự án PPP, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng, trong đó có hạ tầng giao thông là hết sức quan trọng. Kinh nghiệm của các nước phát triển trên thế giới cũng cho thấy phương thức này phát huy hiệu quả.

Trong đó, có 2 hình thức triển khai, một là giao doanh nghiệp trực tiếp tham gia đầu tư xây dựng ngay từ đầu, sau đó thu phí hoàn vốn và hưởng một khoản lợi nhuận nhất định. Thứ hai là Nhà nước sẽ thực hiện việc đầu tư xây dựng và chuyển giao cho doanh nghiệp để doanh nghiệp thu phí thông qua hình thức O&M (vận hành, bảo trì).

Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn về phương thức đối tác công-tư (PPP). Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với Việt Nam, Phó thủ tướng cho biết, hiện nay, chúng ta đã thực hiện cả hai phương thức này và có nhiều chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư vào các dự án. Trong đó, chủ yếu theo hình thức giao cho doanh nghiệp đầu tư xây dựng và sau đó thu phí hoàn vốn.

Theo Phó thủ tướng, thông thường một dự án PPP cho doanh nghiệp khai thác thu phí trong khoảng thời gian trên dưới 20 năm. Đây là ngưỡng mà doanh nghiệp có thể chịu được, bởi vì ngoài vốn tự có, doanh nghiệp còn phải vay vốn ngân hàng. Trong quá trình thu phí, nhà nước sẽ bảo đảm quyền lợi và có sự chia sẻ đối với các doanh nghiệp. Hiện nay, theo Luật PPP, Nhà nước có thể tham gia 50-70% tổng mức đầu tư dự án, tùy theo vị trí, hiệu quả của dự án.

Đối với hình thức O&M, Phó thủ tướng cho biết, dự kiến sắp tới sẽ thí điểm đấu giá, đấu thầu thực hiện một số dự án, đặc biệt là một số đoạn tuyến trên đường cao tốc Bắc-Nam. Nội dung này Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đang triển khai. Phó thủ tướng bày tỏ tin tưởng, doanh nghiệp sẽ hào hứng với hình thức này vì sẽ tránh được rủi ro liên quan đến giải phóng mặt bằng, thi công, biến động về giá. Trong quá trình vận hành, nếu doanh thu thấp, Nhà nước có thể xem xét hỗ trợ bằng ngân sách. Và trong những trường hợp đặc biệt, Nhà nước có thể mua lại dự án. Những vấn đề này đã được pháp luật quy định.

Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đối với huy động nguồn vốn ODA, Phó thủ tướng nhấn mạnh, việc tiếp tục huy động nguồn vốn ODA cùng với các nguồn vốn khác để thúc đẩy, phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước là rất cần thiết. Tuy nhiên, cần tính toán kỹ hiệu quả, xem xét đầy đủ chi phí và các điều kiện liên quan, bảo đảm khoản vay hiệu quả, an toàn, tập trung vào một số dự án lớn, không dàn trải.

Phó thủ tướng cũng nhấn mạnh, việc hoàn thành giải ngân 100% vốn đầu tư công sẽ đóng góp thêm 1,7% tăng trưởng kinh tế, là yếu tố rất quan trọng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.