Nghe báo cáo về 3 dự án luật và chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010

Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010. Ảnh: chinhphu

Ngày 23-5, buổi sáng Quốc hội làm việc tại hội trường để nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra những dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật nhà ở và Điều 121 của Luật đất đai; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa. Ủy ban pháp luật của Quốc hội có tờ trình về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010. Buổi chiều, các đại biểu thảo luận ở tổ về một số dự án luật.

Nâng thời hạn bảo hộ quyền tác giả và quyền có liên quan lên 75 năm

Theo Tờ trình của Chính phủ, Luật Sở hữu trí tuệ cần phải sửa đổi, bổ sung một số nội dung: Đề xuất kéo dài thời hạn bảo hộ quyền tác giả áp dụng đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, sân khấu, mỹ thuật ứng dụng và tác phẩm khuyết danh. Các loại hình tác phẩm còn lại bao gồm tác phẩm văn học, khoa học, giáo khoa, giáo trình, bài giảng, bài phát biểu, báo chí, kiến trúc, tạo hình, âm nhạc, chương trình máy tính v.v.. vẫn giữ nguyên thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết. Về bảo hộ quyền liên quan, kéo dài thời hạn bảo hộ lên 75 năm đối với quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng...

Chính phủ cho biết, các cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ quản lý cả hoạt động giám định, do đó hoạt động dịch vụ giám định cần được giao cho các tổ chức sự nghiệp của nhà nước. Vì vậy, cần có quy định về điều kiện hoạt động giám định đối với tổ chức, cá nhân...

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Pháp luật tán thành việc nâng thời hạn bảo hộ đối với quyền tác giả lên 75 năm thay vì là 50 năm theo quy định hiện hành. Về thời hạn thẩm định nội dung đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, trong quá trình thẩm tra, có hai loại ý kiến khác nhau. Loại ý kiến thứ nhất tán thành với dự thảo luật là kéo dài thời hạn thẩm định. Loại ý kiến thứ hai không nhất trí, cho rằng các sáng chế, phát minh cần sớm được đưa vào áp dụng trong sản xuất, kinh doanh và bảo hộ kịp thời quyền của chủ sở hữu.

Ủy ban cho rằng, không nên giao cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ tham gia hoạt động giám định sở hữu trí tuệ. Bởi vì, làm như vậy sẽ không bảo đảm sự khách quan, độc lập của hoạt động giám định. Việc giám định về sở hữu trí tuệ phải được coi là một dịch vụ, do vậy cần nghiên cứu để xã hội hóa hoạt động này.

Áp dụng Điều 65 Luật Thi đua, khen thưởng vào Luật Di sản văn hóa

Trình dự án luật sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa, Chính phủ cho biết: Luật Di sản văn hóa hiện hành bộc lộ những hạn chế, bất cập như: các quy định về việc lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể; quy định về việc cấp giấy phép khai quật khảo cổ khẩn cấp; về phân loại và nhiệm vụ, quyền hạn của các bảo tàng. Một số quy định chưa rõ ràng như việc tôn vinh và chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân; quy định về khu vực bảo vệ và hoạt động bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích. Thiếu quy định bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa có dấu hiệu là di tích và danh thắng đã kiểm kê nhưng chưa được xếp hạng. Một số quy định chưa tương thích với các bộ luật khác…

Ngoài việc sửa đổi, bổ sung những điều khoản có nội dung còn chưa rõ, chưa chặt chẽ như đã nêu trên, dự thảo luật này có bổ sung một điều mới. Đó là: Quy định về việc áp dụng Điều 65 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2003 để xét phong tặng các danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” cho các nghệ nhân, nghệ sĩ hoạt động trên lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Việc cho áp dụng (không sửa đổi) Điều 65 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2003 vào Luật Di sản văn hóa là hết sức cần thiết, vì Điều 65 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2003 chỉ quy định việc phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân” và “Nghệ nhân ưu tú” cho đối tượng hoạt động trong nghề thủ công truyền thống.

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nhất trí với những đánh giá và kiến nghị sửa đổi, bổ sung luật của Chính phủ. Đồng thời Ủy ban đề nghị tiếp tục Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, trong đó bổ sung hạng mục đầu tư cho hệ thống bảo tàng (bao gồm cơ sở vật chất, trang thiết bị của bảo tàng, hệ thống kho bảo quản và kinh phí bổ sung hiện vật hằng năm); tăng mức đầu tư hằng năm cho công tác kiểm kê, sưu tầm, bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể.

Không quy định số lượng nhà được sở hữu tại Việt Nam

Trong Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở và Điều 121 của Luật Đất đai, Chính phủ đề nghị sửa đổi Điều 126 Luật Nhà ở hiện hành theo hướng bố cục lại nội dung, đồng thời bổ sung thêm hai đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Theo đó, so với quy định hiện hành thì Dự án Luật sửa đổi đã tách đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài nói chung thành hai dạng là người có quốc tịch Việt Nam và người gốc Việt Nam nhằm mở rộng đối tượng và để phù hợp với quy định của Hiến pháp 1992, Luật quốc tịch năm 2008. Ngoài ra, dự thảo Luật cũng mở rộng thêm hai đối tượng là người có kỹ năng đặc biệt và người có vợ hoặc chồng là công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước để có sự thống nhất với Nghị Quyết số 19/2008/QH12 của Quốc hội. Cả hai loại đối tượng nêu trên chỉ được sở hữu nhà ở tại Việt Nam nếu được cơ quan có thẩm quyền cho phép cư trú tại Việt Nam từ ba tháng trở lên và chỉ được sử dụng nhà vào mục đích để ở cho bản thân và các thành viên trong gia đình.

Để bảo đảm sự thống nhất giữa các văn bản luật, Chính phủ đề nghị nội dung Điều 121 của Luật Đất đai được sửa đổi lại theo hướng: Tại khoản 1 sẽ quy định dẫn chiếu đối tượng nêu tại Điều 126 Luật Nhà ở sửa đổi. Tại khoản 2, quy định cụ thể các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà ở giống như khoản 2 Điều 121 Luật Đất đai hiện hành, trong đó bổ sung thêm 2 quyền, đó là quyền cho thuê và ủy quyền quản lý nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở trong thời gian tạm thời không sử dụng nhà ở.

Ủy ban Kinh tế thống nhất với phạm vi sửa đổi, bổ sung Luật, nhất trí với quy định các nhóm đối tượng được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Về số lượng nhà ở và diện tích nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở được sở hữu tại Việt Nam, Ủy ban cơ bản nhất trí như dự thảo Luật là không quy định cụ thể. Bởi vì để hạn chế việc sử dụng nhà ở sai mục đích hoặc đầu cơ, mua đi bán lại gây tác động xấu đến thị trường bất động sản thì tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 126 đã có quy định, việc sở hữu nhà “để bản thân và thành viên trong gia đình sinh sống tại Việt Nam”. Ngoài ra, có thể áp dụng quy định của các luật có liên quan như: Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng,… để điều chỉnh các hành vi mua, bán…

Năm 2010, sẽ thông qua 24 dự án luật

Ủy ban thường vụ Quốc hội cho biết, dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010 như sau: Trong chương trình chính thức, có tất cả 34 dự án luật và một dự án pháp lệnh. Trong đó, tại hai kỳ họp Quốc hội sẽ thông qua 24 dự án luật gồm: Luật Trọng tài thương mại, Luật Biển Việt Nam, Luật Bưu chính, Luật Tiếp cận thông tin, Luật An toàn thực phẩm, Luật Công đoàn (sửa đổi), Luật Viên chức, Luật Giáo viên, Bộ luật Lao động (sửa đổi), Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng...

Chương trình chuẩn bị có 22 dự án luật: Luật Chứng khoán (sửa đổi), Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi), Luật Kiểm toán độc lập, Luật Giám định tư pháp, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Giáo dục đại học…

Trên cơ sở xem xét đề nghị của một số cơ quan, tổ chức có quyền trình dự án luật, pháp lệnh, Ủy ban thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội cho bổ sung các dự án Luật Thủ đô, Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Quản lý thuế vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XII để các cơ quan hữu quan có căn cứ triển khai việc chuẩn bị dự án.