Nhân dịp ASEAN và Trung Quốc kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện (2021-2026), các nhà lãnh đạo ghi nhận, đánh giá cao việc quan hệ ASEAN - Trung Quốc tiếp tục tiến triển toàn diện trên mọi mặt, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên.          

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các nhà lãnh đạo dự Hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc. 

Về phương hướng thời gian tới, các nhà lãnh đạo khẳng định quyết tâm làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc, gắn kết và bổ trợ cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần củng cố hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực. Hai bên nhất trí nỗ lực triển khai hiệu quả Kế hoạch Hành động ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2026-2030, dành ưu tiên cao cho tăng cường liên kết kinh tế - thương mại và đặc biệt tập trung triển khai hiệu quả Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA 3.0) khi văn kiện có hiệu lực (tháng 12-2026), qua đó nâng cao khả năng chống chịu và thúc đẩy tăng trưởng bao trùm. Hai bên cũng sẽ mở rộng trao đổi và hợp tác về khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, bảo đảm an ninh năng lượng và lương thực, kết nối hạ tầng, nông nghiệp, giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách phát triển, đồng thời tăng cường hợp tác giáo dục, y tế, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực, hai bên nhấn mạnh sự cần thiết của việc duy trì hòa bình, ổn định; nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế do ASEAN dẫn dắt và tại các diễn đàn đa phương, đề cao đối thoại, hợp tác, chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế. Về Biển Đông, các nhà lãnh đạo chia sẻ tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông. Các nhà lãnh đạo cam kết thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), nỗ lực sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định quan hệ ASEAN - Trung Quốc đã trở thành một trong những mối quan hệ toàn diện, thực chất và quan trọng nhất của ASEAN. Về phương hướng thời gian tới, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác giữa hai bên.

Thứ nhất, cần không ngừng củng cố tin cậy chiến lược, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên tích cực mở rộng giao lưu và hợp tác, tăng cường hợp tác ứng phó các thách thức phi truyền thống đang nổi lên, nâng tầm hợp tác và phối hợp tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương. Về Biển Đông, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên duy trì đà tiến triển, sớm đạt được COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đồng thời tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOC.

Thứ hai, nâng cao chất lượng hợp tác, tăng cường kết nối chiến lược. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên ưu tiên triển khai Nghị định thư nâng cấp ACFTA 3.0, thúc đẩy xây dựng các tuyến đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh và các khu hợp tác kinh tế qua biên giới, kết nối Lưới điện ASEAN (APG), nâng cấp các hành lang kinh tế trọng điểm và thúc đẩy phát triển tiểu vùng sông Mê Công.

Thứ ba, đưa khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành trụ cột hợp tác mới. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy nghiên cứu chung và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo thông qua Tuyên bố chung kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Trung Quốc và các tuyên bố về tăng cường hợp tác năng lượng và lâm nghiệp giữa hai bên.

TTXVN