QĐND - Tình cờ tôi gặp anh Trần Sỹ Bình và được biết anh cũng là một cựu TNXP thời chống Mỹ, nguyên Tiểu đội phó Tiểu đội 1, thuộc Đại đội TNXP 555, Tổng đội 55P-18 Hà Tĩnh. Chúng tôi ôn lại một thời gian khổ hy sinh của Lực lượng TNXP chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt về trọng điểm Vực Trống, ở xã Phú Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, nơi có 23 đồng đội của anh hy sinh vào tối 26-7-1972.

Thanh niên xung phong Hà Tĩnh khẩn trương san lấp hố bom sau khi máy bay Mỹ oanh tạc. Ảnh tư liệu

Anh Bình nhớ lại: Đầu năm 1972, tại xã Đức Xá (nay là xã Bùi Xá, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) có 7 thanh niên lên đường tham gia Lực lượng TNXP chống Mỹ, cứu nước tập trung, gồm 3 nam là: Trình, Tân, Bình và 4 nữ là: Nghĩa, Hường, Thi, Thanh, được biên chế vào Đại đội 555 thuộc Tổng đội 55P-18 TNXP Hà Tĩnh. Đại đội được giao nhiệm vụ bảo vệ mạch máu giao thông độc đạo thuộc Cung đường 70 chạy qua Vực Trống thuộc xã Phú Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Tuyến đường này, năm 1972 là tuyến đường chính tiếp viện cho chiến trường miền Nam, Đại đội TNXP 555 ngày thì phá đá tu sửa đường, đêm thì hướng dẫn xe chở vũ khí, chở quân vào miền Nam. Mỗi khi không quân Mỹ phát hiện đánh bom làm gián đoạn mạch máu giao thông thì TNXP bất kể ngày đêm lại đào, lấp thông xe bằng mọi giá. Cuộc sống hết sức thiếu thốn, gian khổ, cơm thì bữa sống, bữa ướt cùng với mấy con cá khô và một ít rau rừng; ở lán trong hầm sâu dưới lòng đất từ 1,5m đến 2m, nhưng ai cũng vững vàng tư tưởng với một nhiệt huyết bằng bất cứ giá nào cũng phải bảo đảm mạch máu giao thông để tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

Nhớ lại ký ức đau thương tối 26-7-1972, anh Bình chậm rãi kể giọng nghẹn ngào và thỉnh thoảng đưa tay lau nước mắt: Hôm đó, vào lúc 19 giờ tối, máy bay tiêm kích của địch gầm rít trên bầu trời dọc theo Đường 70 từ hướng tây tới, sau đó B-52 đồng loạt rải thảm bom dọc theo tuyến đường, tạo thành một biển lửa chạy dài mấy cây số từ phía tây sang phía đông. Hai tiểu đội nữ TNXP bị trúng bom làm 15 đồng chí hy sinh, phía đông có một tổ mộc cũng bị trúng bom, 8 đồng chí nam hy sinh. Máy bay địch ngừng ném bom, số còn lại trong đơn vị lập tức sơ tán sang xã lân cận. Đến sáng hôm sau, Đại đội 553 lên ứng cứu giúp giải quyết công tác thương binh, tử sĩ. Tổng cộng có 23 đồng chí đã hy sinh trong một trận rải bom B-52 của Mỹ. Các đồng chí hy sinh đã được Nhà nước công nhận liệt sĩ, đồng đội an táng cẩn thận. Sau này, một số đồng chí được đưa về an táng tại Nghĩa trang Ngã ba Đồng Lộc, hoặc được đưa về nghĩa trang quê nhà.

Nhắc lại ký ức Vực Trống, anh Bình mong muốn thời gian tới, tại Vực Trống sẽ được xây dựng một bia tưởng niệm để tưởng nhớ 23 TNXP đã anh dũng hy sinh; để thế hệ trẻ biết được những tháng năm hào hùng của dân tộc.

NGUYỄN THỊ TRÀ