QĐND - Kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời binh nghiệp của cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Bình, trú tại phường Hòa Khánh Bắc (Liên Chiểu, Đà Nẵng), là hai lần bảo vệ Bác Hồ cùng đoàn khách quốc tế đi thăm Vịnh Hạ Long. Đến giờ, người CCB già vẫn nhớ như in từng chi tiết...

Đầu năm 1959, sau khi tốt nghiệp lớp bảo vệ lãnh tụ tại Trường An ninh, Đại úy Nguyễn Bình được phân công về Cục Hải quân công tác và nhận nhiệm vụ phụ trách con tàu Hải Lâm. Đây là con tàu du lịch do Trung Quốc tặng Bác Hồ. Theo quy định, mỗi khi tàu xuất bến phải có sự đồng ý của Bác, thành phần đi tàu do Bộ Nội vụ (Bộ Công an hiện nay) phê duyệt. Do đó, mỗi lần có thông báo Bác chuẩn bị đi thăm Vịnh Hạ Long, Nguyễn Bình lại từ Hải Phòng lên Hà Nội để báo cáo danh sách cụ thể với Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Quốc Hoàn.

Mặc dù tàu Hải Lâm là “tàu riêng” của Bác nhưng Người chỉ đi có hai lần. Đó cũng là hai lần CCB Nguyễn Bình được gặp Bác.

Bác Hồ và nhà du hành vũ trụ Giéc-man Ti-tốp trên tàu Hải Lâm (CCB Nguyễn Bình đội mũ kê-pi, đứng hàng thứ ba). Ảnh do nhân vật cung cấp

Chuyến thứ nhất Bác đưa bà Đặng Dĩnh Siêu, phu nhân của Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai, khi thủ tướng sang dự Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 3 của Đảng ta năm 1960. Trong chuyến đi của Bác còn có Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Chu Kỳ Văn và cán bộ giao tế, thành phần phục vụ. Trong suốt hải trình, Đại úy Nguyễn Bình có nhiệm vụ bảo vệ Bác nên ông thường xuyên ở bên Người. Khi tàu đến bến Bạch Đằng, Bác nói chuyện với cả đoàn, đồng thời giới thiệu rằng, ngày xưa, tại nơi đây, cha ông ta cắm cọc để đánh quân Nguyên Mông. Bà Đặng Dĩnh Siêu, ông Chu Kỳ Văn nghe rất chăm chú. Lúc tàu đến Vân Đồn, Quảng Yên, Bác kể về Vân Đồn ngày xưa và những trận đánh đã diễn ở nơi đây trong lịch sử… Tàu vượt qua cảng Vân Đồn ra Vịnh Hạ Long, gió lồng lộng thổi, tiết trời đang mùa đông nên se sắt lạnh. Bác Hồ lẳng lặng cởi chiếc áo khoác đang mặc, choàng lên vai bà Đặng Dĩnh Siêu. Đến hang Đầu Gỗ, tàu dừng lại để mọi người lên thăm vì đây là nơi ngày xưa cha ông ta đã đẽo cọc gỗ để cắm trên sông Bạch Đằng. Sau đó, đoàn tiếp tục thăm hòn Con Gà và nhiều nơi khác trên Vịnh Hạ Long. Khi khách đã nghỉ trưa, Bác xuống tàu trò chuyện cùng anh em thủy thủ. Người hỏi Nguyễn Bình:

- Nhà cháu có mấy anh em? Bố mẹ cháu làm gì?

- Dạ, thưa Bác! Bố cháu là nhà nho, mẹ cháu buôn bán nhỏ, nhà cháu có 8 chị em thì hiện có 3 anh em đi bộ đội. Anh cháu bên không quân, còn cháu và em trai ở hải quân - Nguyễn Bình thưa.

Bác gật đầu khen, chăm chú lắng nghe và chia sẻ từng chi tiết nhỏ.

Sáng hôm sau, khoảng 8 giờ, Bác cùng đoàn xuống tàu đi thẳng về Hải Phòng. Đầu giờ chiều, tàu về đến nơi, Bác liền cho triệu tập tất cả thủy thủ của tàu Hải Lâm và hai tàu đi hộ tống, bố trí đứng tập trung lại để chụp ảnh kỷ niệm. Sau đó Người lên máy bay về Hà Nội.

Lần thứ hai Bác đi tàu Hải Lâm vào mùa hè năm 1961. Khi đó, Bác đi cùng Thiếu tá, Anh hùng Không quân, nhà du hành vũ trụ Liên Xô (trước đây), Anh hùng Lao động Giéc-man Ti-tốp - người thứ hai bay vào vũ trụ; sau khi trở về trái đất, Bác liền mời Giéc-man Ti-tốp sang thăm Việt Nam.

Chuyến đi lần này có rất nhiều điều thú vị. Ấn tượng đầu tiên là khi lên tàu, Bác đội mũ chiến sĩ hải quân và trực tiếp lái tàu. Một lúc sau, Thiếu tá Giéc-man Ti-tốp cũng lên vị trí của Bác để lái tàu. Đi qua hang Đầu Gỗ, Giéc-man Ti-tốp đề nghị Bác cho tắm. Bác đồng ý và cho phép Nguyễn Bình ngồi cùng thuyền với Giéc-man Ti-tốp đến vị trí bãi cát để tắm. Sau chuyến đi ấy, để ghi nhớ kỷ niệm này, Bác Hồ đã đặt tên cho bãi cát đó là đảo Ti-tốp.

Khi tàu về đến Bãi Cháy, Tỉnh ủy Quảng Ninh chờ đón sẵn và chuẩn bị hai bó hoa, một bó tặng Bác Hồ và một bó tặng Thiếu tá Giéc-man Ti-tốp. Nhận hoa xong, nhìn hàng ngũ sĩ quan hải quân mặc quân phục mùa hè đứng thẳng hàng, Bác Hồ mang bó hoa đi thẳng đến tặng Nguyễn Bình. Lúc đó, vì quá xúc động nên Nguyễn Bình chỉ lắp bắp: “Cháu cảm ơn Bác”. Cùng lúc đó, đồng chí Giéc-man Ti-tốp cũng mang bó hoa đến tặng. Bỗng chốc được nhận hai bó hoa, Nguyễn Bình xúc động nghẹn ngào.

Chuyến đi của Bác với Thiếu tá, Anh hùng Không quân Liên Xô Giéc-man Ti-tốp cũng là chuyến đi cuối cùng của Người trên con tàu Hải Lâm. Từ đó đến nay, Nguyễn Bình đã trải qua nhiều cương vị công tác khác nhau, song kỷ niệm về hai lần bảo vệ Bác Hồ là kỷ niệm đẹp và vinh quang nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông.

NGUYỄN BÌNH AN