QĐND - Nắng đầu hè xuyên qua những tán cây, trải xuống con đường Quang Hoa (Bắc Kinh, Trung Quốc) như những sắc hoa ti-gôn. Bước vội dọc con đường, đang loay hoay hỏi thăm địa điểm diễn ra buổi gặp mặt thân tình giữa các bạn Việt Nam và Trung Quốc ở Đại sứ quán Việt Nam tại thủ đô Bắc Kinh, tôi gặp một người đàn ông bản địa đi chậm rãi cùng chiều. Tôi gật đầu chào và bập bẹ hỏi đường bằng mấy câu tiếng Trung vừa học thuộc. Người đàn ông nở nụ cười hiền từ: “Bạn là người Việt Nam à? Cứ đi cùng tôi sẽ đến buổi gặp mặt…”.

Ông Tề Kiến Quốc.

Câu chuyện giữa chúng tôi bắt đầu từ lúc đó. Ông chính là Tề Kiến Quốc, nguyên Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, người đã từng gắn bó gần hết cuộc đời với đất nước, con người Việt Nam. Trong câu chuyện, ông kể cho tôi nghe về nhiều kỷ niệm đẹp, về những người bạn Việt Nam thân thiết, về các địa danh của Việt Nam mà ông từng gắn bó hoặc đến thăm. Tôi đặc biệt ấn tượng với câu chuyện ông kể khi ông công tác ở Việt Nam giai đoạn 1973-1977:

- Tôi biết và hiểu về Việt Nam từ lúc còn thanh niên, nhưng đến năm 1973 mới sang Việt Nam học tập, công tác. Vào ngày 30-4-1975, trước niềm vui giành thắng lợi cuối cùng, thu non sông về một mối của quân và dân Việt Nam, tôi đã cùng những người bạn thân thiết Việt Nam cất cao lời bài hát “Như có Bác trong ngày đại thắng”. Gần 40 năm đã trôi qua, nhưng tôi vẫn nhớ như in cảm xúc dâng trào khi ấy. Đó là cảm xúc của niềm tự hào vô bờ bến.

 Ông Tề Kiến Quốc có nhiều năm gắn bó với Việt Nam. Ông từng sinh sống, học tập, công tác tại Việt Nam tổng cộng gần 20 năm, với 4 lần (4 giai đoạn) được hòa vào cuộc sống thường nhật trên đất nước Việt Nam, đó là các giai đoạn: 1973-1977, 1982-1986, 1993-1996 và gần đây nhất là từ tháng 7-2000 đến tháng 4-2006, trên cương vị Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam. Vì thế, ông Tề Kiến Quốc rất hiểu con người Việt Nam-những người dân sâu nặng nghĩa tình, sống thủy chung và rất đỗi yêu chuộng hòa bình.

Khi được đề nghị chia sẻ những cảm nghĩ về tình đoàn kết hữu nghị Việt-Trung, ông Tề Kiến Quốc bày tỏ tin tưởng: Trước những vấn đề tồn tại cần tháo gỡ, bằng thiện chí và cố gắng chung của cả hai bên; với kinh nghiệm phân định biên giới trên bộ và Vịnh Bắc Bộ, hai nước hoàn toàn có đủ quyết tâm, năng lực, trí tuệ và bản lĩnh giải quyết thỏa đáng các vấn đề phù hợp với quan hệ hai nước cũng như luật pháp và thực tiễn quốc tế, cùng nhau mở ra một tương lai ngày càng tốt đẹp hơn cho quan hệ hai nước.

Mới đây, ông Tề Kiến Quốc đã trở lại thăm Việt Nam. “Tôi sẽ cùng với các bạn Việt Nam tiếp tục cất cao lời hát trước những thắng lợi mới trong công cuộc đổi mới của Việt Nam và trong công cuộc xây dựng mối quan hệ hữu nghị Trung-Việt”, ông Tề Kiến Quốc khẳng định với chúng tôi mà như hứa với chính mình!

Bài và ảnh: NGUYỄN TẤN TUÂN