Đại biểu Quốc hội: Bảo đảm hài hòa huy động nguồn lực trong tình huống khẩn cấp với quyền tài sản hợp pháp của nhân dân

Phát biểu thảo luận về dự án luật, Thiếu tướng Ngô Nam Cường, Phó tư lệnh Quân khu 4, đại biểu Quốc hội đoàn Nghệ An cho biết, thực tiễn trong phòng thủ thiên tai, ứng phó sự cố, thảm họa và trách nhiệm của hệ thống chính trị, toàn dân, trong đó, lực lượng Quân đội, Công an, Dân quân tự vệ, các lực lượng chuyên trách, chuyên nhiệm giữ vai trò nòng cốt, việc phát huy phương châm 4 tại chỗ đòi hỏi sự chủ động chuẩn bị và sử dụng nguồn lực tại địa bàn. Khi mưa lũ, sạt lở, chia cắt giao thông, mất liên lạc, cô lập, việc cứu hộ, cứu nạn không thể chờ đến khi thông tin liên lạc và giao thông được khôi phục mới triển khai.

Theo đại biểu, trong trường hợp phương tiện sẵn có tại địa bàn nhưng chủ sở hữu không thể liên lạc được, cần cho phép huy động người khác có đủ điều kiện chuyên môn để vận hành tài sản trưng dụng. Tuy nhiên, cần làm rõ cách tiếp cận tài sản khi không có người bàn giao. Đại biểu đề nghị, dự thảo luật cần có quy định trong tình huống thực sự cấp bách khi đã có quyết định trưng dụng hợp pháp, cho phép tổ chức tiếp nhận, sử dụng tài sản mà không chờ chủ sở hữu hoặc người quản lý trực tiếp bàn giao. Đồng thời, phải ghi nhận hiện trạng tài sản, thời điểm và lý do vắng của người bàn giao, xác định rõ đơn vị tiếp nhận, phạm vi sử dụng, trách nhiệm bảo quản, vận hành, an toàn, hoàn trả, bồi thường, thông báo cho chủ tài sản ngay khi có điều kiện liên lạc.

Thiếu tướng Ngô Nam Cường, Phó tư lệnh Quân khu 4, đại biểu Quốc hội đoàn Nghệ An phát biểu thảo luận về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI

Thiếu tướng Ngô Nam Cường cũng nêu vấn đề, khi nhu cầu sử dụng các vật trưng mua, trưng dụng có thể kéo dài, việc phải lập lại thủ tục gia hạn 15 ngày trong mọi trường hợp có thể phát sinh thủ tục ảnh hưởng đến tính liên tục của nhiệm vụ. Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo luật quy định theo hướng phân biệt gia hạn thông thường với trường hợp nhiệm vụ đặc biệt cần sử dụng tài sản liên tục trong thời gian dài.

Trước mỗi lần gia hạn, người có thẩm quyền phải đánh giá lại sự cần thiết, phạm vi tài sản tiếp tục trưng dụng, thời gian dự kiến và khả năng áp dụng biện pháp thay thế, chịu trách nhiệm về quyết định gia hạn. Như vậy, vừa không để thủ tục làm gián đoạn nhiệm vụ cấp bách, vừa tránh kéo dài trưng dụng vượt quá nhu cầu thực tế, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu nhấn mạnh, việc hoàn thiện các nội dung này sẽ bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu huy động nguồn lực kịp thời trong các tình huống khẩn cấp với nhiệm vụ bảo vệ quyền tài sản hợp pháp của nhân dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Liên quan đến thẩm quyền quyết định trưng mua tài sản của Chủ tịch UBND cấp xã, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) cho rằng, cấp xã là cấp chính quyền trực tiếp quản lý địa bàn, gần dân, sát dân và thường là lực lượng đầu tiên xử lý các tình huống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn. Trong khi đó, phương châm bốn tại chỗ đòi hỏi phải có chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Muốn thực hiện tốt phương châm này, người đứng đầu chính quyền cơ sở phải có đủ thẩm quyền để chủ động huy động nguồn lực khi cần thiết.

Đại biểu đề nghị giao cho Chủ tịch UBND cấp xã chủ động quyết định trưng mua tài sản thuộc địa bàn quản lý trong trường hợp thực sự cần thiết để phục vụ trực tiếp công tác phòng chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ cứu nạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.