QĐND – Nhận lời mời của chính quyền Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng sẽ thăm chính thức Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (Hoa Kỳ) từ ngày 6 đến 10-7-2015.

Ngày 3-2-1994, chính quyền Hoa Kỳ của Tổng thống Bin Clin-tơn bãi bỏ lệnh cấm vận chống Việt Nam. Hơn một năm sau, ngày 12-7-1995, hai nước bình thường hóa quan hệ song phương, chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.

Ngày 10-12-2001, Hiệp định thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ ký ngày 13-7-2000 chính thức có hiệu lực.

Tháng 7-2013, trong chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, hai bên đã ra Tuyên bố chung, xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện. Sau hai năm triển khai quan hệ Đối tác toàn diện, quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ đã đạt được những tiến triển mới, thực chất trên nhiều lĩnh vực, cả về song phương và đa phương, gia tăng sự quan tâm và hiểu biết lẫn nhau.

Hai bên đã cử nhiều đoàn cấp cao thăm nhau; lãnh đạo cấp cao hai bên thường xuyên tiếp xúc tại các diễn đàn đa phương và hiện đang duy trì hơn 10 cơ chế đối thoại song phương. Các chuyến thăm, tiếp xúc, đối thoại, kể cả trên kênh đảng, đã góp phần quan trọng vào việc tăng cường hiểu biết và xây dựng lòng tin giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Trong năm 2015, hai bên tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trong đó có các chuyến thăm cấp cao, đặc biệt là chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ lần đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Hoa Kỳ tiếp tục có những tiến triển, là trọng tâm trong quan hệ giữa hai nước. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng trưởng liên tục ở mức hơn 20% trong ba năm gần đây, đạt 36 tỷ USD năm 2014, trong đó Việt Nam xuất khẩu hơn 30 tỷ USD.

Đầu tư trực tiếp của Hoa Kỳ vào Việt Nam đạt gần 11 tỷ USD, xếp thứ 7 trong số các nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam. Đàm phán về Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP giữa Việt Nam và Hoa Kỳ tiếp tục tiến triển, có triển vọng kết thúc đàm phán trong năm 2015.

Hai nước đã ký và thông qua Hiệp định hợp tác sử dụng hòa bình năng lượng hạt nhân, bước đầu hợp tác về khoảng không vũ trụ.

Hiện có gần 17.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Hoa Kỳ, tăng hơn rất nhiều so với con số khoảng 500 sinh viên năm 1995 là năm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Dự án thành lập Đại học mô hình Hoa Kỳ (Đại học Fulbright) tại Việt Nam được tích cực triển khai và Việt Nam sẽ trao giấy phép xây dựng trường đại học này trong thời gian chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Hoa Kỳ tiếp tục cấp học bổng cho nghiên cứu sinh Việt Nam qua các chương trình học bổng như Fulbright và Quỹ giáo dục Việt Nam (VEF).

Tháng 9-2011, hai bên đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng song phương, xác định 5 lĩnh vực tập trung hợp tác, cử nhiều đoàn quốc phòng thăm nhau, tiếp tục tiến hành cơ chế đối thoại giữa Bộ Quốc phòng hai nước. Năm 2014, Hoa Kỳ tuyên bố dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam. Tháng 6-2015, Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã ký Tuyên bố Tầm nhìn chung về quan hệ quốc phòng song phương.

Hoa Kỳ coi trọng hợp tác y tế với Việt Nam, lựa chọn Việt Nam là quốc gia ưu tiên trong Chương trình hỗ trợ khẩn cấp về phòng, chống HIV/AIDS, là đối tác an ninh y tế toàn cầu. Hai bên đang triển khai Dự án Hỗ trợ ứng phó biến đổi khí hậu ở rừng và đồng bằng (thực hiện trong giai đoạn 2013-2017) do phía Hoa Kỳ tài trợ với tổng cam kết ban đầu 17 triệu USD nhằm giúp Việt Nam giảm thiểu ảnh hưởng và thích nghi với biến đổi khí hậu.

Gần đây, Hoa Kỳ tăng đáng kể nỗ lực giải quyết hậu quả chiến tranh tại Việt Nam, nổi bật là dự án tẩy độc sân bay Đà Nẵng, sẽ hoàn thành vào năm 2016. Bên cạnh các dự án rà phá bom, mìn trên cạn, từ năm 2013, Hoa Kỳ đã bắt đầu tổ chức tập huấn rà phá bom, mìn dưới nước cho thợ lặn Việt Nam.

Trên các diễn đàn khu vực và đa phương, Việt Nam và Hoa Kỳ phối hợp tương đối chặt chẽ tại APEC, ARF, ADMM+, LMI, EAC, ở nhiều vấn đề khu vực như an ninh hàng hải, củng cố đoàn kết ASEAN, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong giải quyết các vấn đề khu vực, nâng cấp quan hệ Hoa Kỳ-ASEAN lên tầm đối tác chiến lược…    

Chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có ý nghĩa lịch sử. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Hoa Kỳ, là cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo cao nhất của hai nước đã từng đối đầu và hiện có chế độ chính trị khác nhau, diễn ra trong năm kỷ niệm lần thứ 20 Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hoa Kỳ và 40 năm chấm dứt chiến tranh, thống nhất đất nước Việt Nam.

Chuyến thăm được thực hiện 2 năm sau khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện, có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá về quan hệ trong 20 năm qua và định hướng phát triển quan hệ song phương trong thời gian tới, thúc đẩy các mặt hợp tác song phương, làm sâu sắc thêm quan hệ Đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ thành công tốt đẹp, mở ra một chương mới trong lịch sử quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ.

QĐND