Đó chính là thông điệp của ngày Tiêu chuẩn Thế giới năm nay vừa được ISO phát động (Liên đoàn quốc tế các cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc gia - Tổ chức tiêu chuẩn hóa lớn nhất thế giới). Ngài Giacomo Elias, nguyên Chủ tịch ISO đã khẳng định, tiêu chuẩn chính là nguồn chứa những bí quyết công nghệ quan trọng để phát triển kinh tế và nâng cao năng lực xuất khẩu, cạnh tranh trên toàn cầu.

Tiêu chuẩn và sự phát triển bền vững

Ngày nay tiêu chuẩn đã trở thành một tài liệu kỹ thuật được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội liên quan chặt chẽ đến khoa học công nghệ, sản xuất, kinh doanh, thương mại... Cơn lốc đô thị hóa kéo theo việc xây dựng các công trình mới ở khắp mọi nơi để đáp ứng nhu cầu ăn ở của con người. Ngành xây dựng đã trở thành một trong những ngành công nghiệp có quy mô lớn nhất toàn cầu, có tầm ảnh hưởng to lớn đối với 3 nhân tố của sự phát triển bền vững là kinh tế, xã hội và môi trường. Ngài Hakan Murby, Chủ tịch ISO nhận định, việc xây dựng các tòa nhà thông minh và bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nhân loại. Việc xây dựng phải tính đến cả nhu cầu gia tăng về kết nối công nghệ thông tin, truyền thông nhằm đạt được sự tối ưu về hiệu suất sử dụng năng lượng, an toàn, an ninh, trao đổi thông tin và mức độ tiện nghi hoàn hảo. Chính vì thế sự tham gia tích cực của các cơ quan tiêu chuẩn có ý nghĩa chi phối đối với việc thành công của các công trình xây dựng này.

Các khu nhà cao tầng ở Việt Nam cần được thiết kế theo tiêu chuẩn phù hợp

Các tòa nhà chính phủ, các khu chung cư, cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại mới cần phải đáp ứng được những yêu cầu về khả năng chống cháy, lũ lụt, thiên tai, thảm họa, tấn công khủng bố, hiệu suất sử dụng năng lượng và giảm tối đa sự tàn phá môi trường. Vật liệu và các quá trình xây dựng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, sự an toàn của công nhân và những người xung quanh. Ngành xây dựng vừa là ngành tiêu dùng rất nhiều tài nguyên thiên nhiên, đồng thời lại tạo ra một khối lượng chất thải và ô nhiễm khổng lồ cho nhân loại và ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sống của con người. Sự đồng thuận quốc tế với các tiêu chuẩn về môi trường, khí hậu, năng lượng… tạo điều kiện cho chính phủ, những nhà thiết kế, chủ sở hữu và cơ quan chức năng khi kiểm soát xây dựng các tòa nhà bền vững. Chuyên gia của 3 tổ chức tiêu chuẩn lớn là ISO, IEC (Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế), ITU (Liên minh viễn thông quốc tế) đều đã khuyến cáo, Việt Nam là một trong những quốc gia đang phát triển, tốc độ xây dựng các công trình rất nhanh vì vậy càng phải đặc biệt chú ý tới các yếu tố chất lượng, tiêu chuẩn công trình xây dựng để tránh những hậu quả trực tiếp và lâu dài.

Không chỉ vậy, theo Tiến sĩ Hamadoun Touré, Tổng thư ký ITU thì, khi áp dụng tiêu chuẩn quốc tế cho các tòa nhà làm tăng hiệu quả sản xuất, tối ưu nguồn lực, phổ biến kiến thức, tạo thuận lợi cho thương mại tự do và cạnh tranh bình đẳng cũng như đơn giản hóa việc thiết kế và quy hoạch các tòa nhà. Các công trình xây dựng ngày càng kết hợp chặt chẽ với các thiết bị điện tử, kết nối mạng phân phối, sử dụng thông tin và phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Các hệ thống chiếu sáng, điện, sưởi, ga, thiết bị gia dụng, thiết bị an ninh đang làm cho “tòa nhà thông minh” trở thành hiện thực. Việc áp dụng các công nghệ đa dạng, tiêu chuẩn quốc tế tạo khả năng thực thi và tính an toàn cao, trở thành chìa khóa mang lại giá trị, sự lựa chọn cho người tiêu dùng, làm gia tăng sự phát triển và nắm bắt thị trường.

Hiện nay ISO có 3.093 cơ quan kỹ thuật để tiến hành nghiên cứu và soạn thảo các tiêu chuẩn, hướng dẫn của ISO. Tới đầu năm 2008, ISO đã ban hành hơn 17.000 tiêu chuẩn quốc tế và các xuất bản phẩm khác (hướng dẫn, báo cáo kỹ thuật…). Trung bình mỗi năm có khoảng 1.000 tiêu chuẩn mới ra đời.

Chúng ta đang ở đâu trong cộng đồng ISO?

Tổ chức ISO được thành lập từ năm 1946, đến nay đã có 157 nước thành viên, trong đó Việt Nam tham gia từ năm 1977. Tiến sĩ Vũ Văn Diện, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng cho biết, tiền thân đơn vị là Viện Đo lường và Tiêu chuẩn được thành lập năm 1962 với 24 cán bộ. Sau nhiều lần thay đổi, tới năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng đã quyết định thành lập Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng như hiện nay. Từ 24 cán bộ ban đầu, giờ đây đơn vị đã có hơn 1.200 cán bộ, nhân viên với 24 khối chức năng, kỹ thuật phục vụ quản lý kỹ thuật về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng. Cơ quan đã ban hành được hơn 6.000 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), trong đó có hơn 1.600 TCVN được xây dựng trên cơ sở chấp nhận tiêu chuẩn quốc tế ISO. Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật cũng đã được Quốc hội thông qua năm 2006.

Điểm khác biệt giữa tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật nằm ở chính sự tuân thủ. Sự phù hợp với các tiêu chuẩn chỉ mang tính chất tự nguyện, còn các quy chuẩn kỹ thuật lại mang tính bắt buộc. Tiến sĩ Ngô Quý Việt, Tổng Cục trưởng cho biết, dự kiến đến hết năm 2010 Việt Nam sẽ thực hiện xong việc chuyển đổi hệ thống TCVN, tiêu chuẩn ngành sang hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật mới. Chúng ta đều hy vọng lộ trình này sẽ được thực hiện đúng thời gian nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của Quốc gia, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

HOÀNG TRƯỜNG GIANG