Chúng tôi còn nhớ, sau khi Ban vận động thành lập Hội HTGĐLS Việt Nam được thành lập, tôi làm Trưởng ban, các đồng chí Phó trưởng ban, gồm: Nguyễn Hùng Phong, Trịnh Đình Cần, Nguyễn Đình Thường (kiêm Tổng thư ký). Sau cuộc họp trù bị (ngày 16-5-2010), tôi cùng anh em trong Ban vận động đến nhà riêng để báo cáo nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu. Anh rất phấn khởi, động viên và nói với chúng tôi sẽ viết thư cho Bộ Nội vụ về việc thành lập hội. Thư Anh viết có đoạn: “Tôi rất hoan nghênh và ủng hộ việc thành lập hội... Nếu Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam được thành lập, hội sẽ là cầu nối cho các gia đình liệt sĩ tiếp cận và thực hiện các chính sách của Đảng và Chính phủ được tốt hơn. Đồng thời các hoạt động của hội góp phần giảm bớt những khó khăn cho các gia đình liệt sĩ trong quá trình tìm kiếm hài cốt người thân...”.

leftcenterrightdel

Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu nói chuyện với cán bộ cơ quan Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, tháng 10-2018. Ảnh: MINH TRƯỜNG

Ngày 17-9-2010, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã có Quyết định số 1081/QĐ-BNV về việc cho phép thành lập Hội HTGĐLS Việt Nam. Gần 10 năm trôi qua, hội luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Anh trong quá trình xây dựng, phát triển và hoạt động tri ân liệt sĩ. Cuối năm 2011, tôi trực tiếp báo cáo nguyên Tổng Bí thư sau một năm hoạt động của Hội HTGĐLS Việt Nam. Anh chăm chú lắng nghe và động viên: Tuy mới một năm, hội đã làm được rất nhiều việc, giúp được nhiều gia đình liệt sĩ tìm được mộ người thân và xác định được danh tính nhiều liệt sĩ là rất tốt. Hội cần xác định nhiệm vụ chủ yếu là thu thập, xử lý, cung cấp thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ (HCLS). Các cựu chiến binh, ban liên lạc các đơn vị trong quân đội và gia đình liệt sĩ, nhân dân địa phương nơi chiến trường năm xưa có rất nhiều thông tin mà chúng ta chưa khai thác, họ là những người trực tiếp chiến đấu và chôn cất liệt sĩ. Vì vậy, nguồn thông tin này rất tin cậy cho quá trình tìm kiếm, quy tập HCLS. Hội cần đẩy mạnh công tác xã hội hóa tri ân liệt sĩ, thực hiện phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” trong toàn xã hội để góp phần giảm bớt khó khăn đối với gia đình liệt sĩ...

Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu là người từng trải qua trận mạc trong các cuộc kháng chiến, với nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy khác nhau trong quân đội tại khắp các chiến trường, trong đó có chiến trường Trị-Thiên khói lửa, miền Tây Nam Bộ và Campuchia. Trước khi làm Tổng Bí thư, Anh là Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Bởi vậy sau này, khi Hội HTGĐLS Việt Nam được thành lập, Anh dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đối với hội. Các chương trình giao lưu nghệ thuật tri ân liệt sĩ hằng năm, dù bận đến đâu, Anh cũng sắp xếp thời gian tới dự. Năm 2018, tuy sức khỏe đã yếu, nhưng Anh vẫn đến cơ quan hội dự gặp mặt kỷ niệm 8 năm ngày thành lập và đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng hội. Nguyên Tổng Bí thư đã dành thời gian nói chuyện với anh em trong hội và các cơ quan chức năng đến dự gặp mặt với tình cảm chân tình, đầm ấm như người nhà. Anh đề cập đến hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh đối với xã hội và các gia đình liệt sĩ, thương binh, để lại đối với con, cháu các cán bộ, chiến sĩ quân đội bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin... Anh nhấn mạnh: Gia đình liệt sĩ vẫn mong muốn biết con em họ hy sinh được chôn cất ở đâu? Nhiều bia mộ ghi liệt sĩ vẫn còn chưa biết tên. Liệt sĩ phải có họ tên, chỉ có điều chúng ta chưa xác định được. Chúng ta phải tiếp tục làm và xác định được danh tính cho liệt sĩ. Việc tìm kiếm, quy tập HCLS còn phải tiếp tục, chưa biết bao giờ mới kết thúc... Tìm kiếm HCLS là đạo lý, là tình thương. Việc Hội HTGĐLS Việt Nam ra đời là tất yếu, tuy hội có ít người, nhưng các đồng chí làm việc rất có hiệu quả. Trong quá trình hoạt động tri ân liệt sĩ, nếu có vấn đề gì vướng mắc thì mạnh dạn đề xuất... Có một chi tiết làm tôi và anh em trong hội rất cảm động, đó là khi tôi đề nghị Anh trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tặng hội, Anh tươi cười nói: “Thôi, để Cục Người có công trao, tôi đứng bên thôi!”. Tôi không ngờ đó cũng là lần cuối cùng Anh đến thăm Hội HTGĐLS Việt Nam.

Năm tháng sẽ qua đi, nhưng hình ảnh và tình cảm sâu đậm của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đối với Hội HTGĐLS Việt Nam vẫn luôn vẹn nguyên. Có thể nói, trong mỗi hoạt động của hội đều có sự quan tâm, theo dõi của Anh. Hội HTGĐLS Việt Nam nói chung và cá nhân tôi nói riêng luôn kính trọng và biết ơn Anh, nhà lãnh đạo giàu tình cảm, bình dị, luôn quan tâm đến mọi người, sống giản dị nhưng rất quyết đoán trong công việc. Người đã có nhiều cống hiến lớn lao cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta, trong đó có sự chăm lo đến người có công với cách mạng nói chung, gia đình liệt sĩ và Hội HTGĐLS Việt Nam nói riêng.

Trung tướng LÊ VĂN HÂN

Nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam