"Giờ tàu ra khơi hay neo đậu đều phải bật máy định vị. Chúng tôi biết rõ vùng nào được phép đánh bắt, vùng nào không. Bà con chúng tôi luôn nhắc nhau phải chấp hành đúng quy định, không để xảy ra vi phạm", ông Đạo chia sẻ.

Lời nói mộc mạc ấy cho thấy sự thay đổi đáng kể trong nhận thức của ngư dân. Từ chỗ chỉ quan tâm đến sản lượng đánh bắt, đến nay, nhiều người coi việc chấp hành pháp luật là điều kiện tiên quyết để mỗi chuyến đi biển được an toàn, thu được hiệu quả bền vững.

Cảnh sát biển Việt Nam kiểm tra chứng chỉ hành nghề của các thuyền viên trên tàu khi hoạt động trên biển.  

Với vai trò là lực lượng thực thi pháp luật trên biển và là lực lượng nòng cốt trong thực hiện phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), những năm qua, lực lượng Cảnh sát biển (CSB) lựa chọn cách tiếp cận gần dân hơn: Đưa cán bộ xuống cảng cá, lên tàu, đến các xã ven biển, gặp gỡ từng chủ tàu, từng thuyền trưởng để giải thích quy định của Luật Biển Việt Nam, Luật Thủy sản, hướng dẫn sử dụng thiết bị VMS, phổ biến quy định phòng, chống khai thác IUU và giải đáp những vướng mắc phát sinh trong quá trình đánh bắt. Vì thế, pháp luật không còn là những điều khoản khô cứng trên giấy mà trở thành "kim chỉ nam" để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển.

Đại tá Ngô Minh Tùng, Phó tham mưu trưởng CSB Việt Nam chia sẻ: "Muốn ngư dân chấp hành pháp luật thì trước hết phải để bà con hiểu pháp luật. Bởi tuyên truyền pháp luật không thể chỉ đọc các điều khoản hay phát tài liệu mà phải giải thích bằng những câu chuyện thực tế, những vụ việc cụ thể, để ngư dân thấy rõ hậu quả của việc vi phạm...”.

 Cảnh sát biển Việt Nam kiểm tra hoạt động thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá của ngư dân.

Cũng theo Đại tá Ngô Minh Tùng, có khi buổi tuyên truyền diễn ra ngay trên boong tàu, có khi tại nhà văn hóa thôn hay ở các cảng cá trước giờ tàu xuất bến. Những câu hỏi mà chúng tôi nhận được từ ngư dân rất cụ thể: Nếu thiết bị VMS mất tín hiệu thì xử lý ra sao? Khi gặp tàu nước ngoài cần ứng xử thế nào? Khu vực nào được phép khai thác, khu vực nào phải tránh? Ghi nhật ký khai thác như thế nào?... Mỗi câu hỏi đều được cán bộ CSB giải đáp cặn kẽ.

Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam trò chuyện với ngư dân. 

Theo Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy CSB Việt Nam, ngư dân hiểu luật và tự giác chấp hành pháp luật là một thành công của công tác tuyên truyền. Vì thế, đó cũng là hành trình thầm lặng mà cán bộ, chiến sĩ làm công tác tuyên truyền của CSB đang bền bỉ thực hiện mỗi ngày. Được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật, ngư dân sẽ trở thành một tuyên truyền viên về pháp luật trên biển. Khi đó, mỗi con tàu không chỉ là phương tiện mưu sinh mà còn là những "cột mốc sống", góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo và xây dựng nghề cá phát triển bền vững. “Khi ngư dân hiểu luật, chấp hành đúng pháp luật và nói không với vi phạm IUU thì hành trình gỡ "thẻ vàng" cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam chắc chắn thành công. Góp phần xây dựng nghề cá Việt Nam hiện đại, có trách nhiệm, phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc...”, Trung tướng Bùi Quốc Oai bày tỏ.