Sau sắp xếp, tỉnh Lào Cai có 99 đơn vị hành chính cấp xã, tương ứng có 99 ban CHQS xã, phường. Có nơi, trụ sở ban CHQS cấp xã được bố trí từ doanh trại của các đơn vị Quân đội nên tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, có nơi tiếp nhận trụ sở hành chính dôi dư hoặc sử dụng chung với các cơ quan, ban, ngành địa phương. Vì vậy, phòng làm việc, nơi trực, kho bảo quản vũ khí, trang bị và các khu vực chức năng chưa được bố trí đồng bộ.

Tại xã Tà Xi Láng, Ban CHQS xã chưa có trụ sở làm việc riêng. Trước mắt, UBND xã bố trí 3 phòng để cán bộ, nhân viên Ban CHQS xã làm việc, trực, nghỉ và quản lý, bảo quản vũ khí, trang bị. Cán bộ, nhân viên Ban CHQS xã được tạo điều kiện ăn chung tại bếp của cán bộ, công chức, viên chức xã. Cách làm này giúp cơ quan quân sự xã nhanh chóng ổn định nơi làm việc. Song, do phải sử dụng chung cơ sở, diện tích còn hạn chế nên việc bố trí các khu vực chức năng, lưu trữ hồ sơ, tài liệu và bảo quản vũ khí, trang bị còn nhiều bất cập. Trung tá Hoàng Trung Trường, Phó chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Tà Xi Láng cho biết: “Điều kiện cơ sở vật chất hiện tại mới chỉ giúp Ban CHQS xã duy trì hoạt động. Khi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngày càng toàn diện, yêu cầu về cơ sở vật chất cũng cao hơn. Chúng tôi mong muốn từng bước được quan tâm đầu tư, bố trí nơi làm việc ổn định, phù hợp, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ lâu dài”.

Cán bộ Ban CHQS xã Tà Xi Láng (Bộ CHQS tỉnh Lào Cai) làm việc tại trụ sở được bố trí tạm thời. 

Tương tự, sau sắp xếp, Ban CHQS phường Văn Phú được bố trí nơi làm việc chung cùng Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và Ban Quản lý dự án xây dựng của phường. Do thiếu không gian độc lập, Ban CHQS phường chưa có đầy đủ phòng làm việc, nơi trực sẵn sàng chiến đấu và kho chuyên dụng; việc quản lý, bảo quản vũ khí, trang bị, vật chất hậu cần, hồ sơ, sổ sách quân sự vì thế còn nhiều bất cập. Trung tá Nguyễn Hoài Nam, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Văn Phú chia sẻ: “Do làm việc chung với các cơ quan khác nên một số hạng mục phục vụ xây dựng chính quy, duy trì nền nếp chưa thể triển khai đồng bộ; nơi ăn, nghỉ và bếp ăn cũng phải bố trí tạm thời...”.

Cùng với trụ sở làm việc, điều kiện huấn luyện cũng đặt ra yêu cầu cần sớm được giải quyết. Hiện nay, hầu hết ban CHQS xã, phường ở tỉnh Lào Cai chưa có trường bắn, thao trường riêng. Các đơn vị chủ yếu sử dụng trường bắn của Bộ CHQS tỉnh, thao trường của các đơn vị Quân đội đóng quân trên địa bàn hoặc tận dụng khu vực đất công, vườn đồi để tổ chức huấn luyện. Tuy nhiên, việc này chỉ đáp ứng một số nội dung đơn giản, chưa thể phục vụ tốt huấn luyện kỹ thuật, chiến thuật và tổ chức kiểm tra, diễn tập, bắn đạn thật... Đối với các xã miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán, việc cơ động lực lượng đến địa điểm huấn luyện xa còn làm tăng thời gian và công sức bảo đảm. Trước vấn đề này, Thiếu tướng Đặng Quốc Đồng, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Lào Cai thông tin: “Trước hết, chúng tôi yêu cầu các ban CHQS cấp xã chủ động rà soát, sắp xếp, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có, bảo đảm không ảnh hưởng đến nhiệm vụ. Đồng thời, Bộ CHQS tỉnh phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương rà soát quỹ đất, xác định nhu cầu, vị trí xây dựng, cải tạo trụ sở, trường bắn, thao trường, từng bước giải quyết những khó khăn theo lộ trình”.

Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 2 cũng xác định việc quy hoạch, xây dựng trụ sở, trường bắn, thao trường cho ban CHQS cấp xã là yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, quá trình đầu tư phải phù hợp chức năng, nhiệm vụ, quy mô tổ chức và đặc điểm từng địa bàn, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, tránh dàn trải. Thiếu tướng Nguyễn Anh Ngọc, Phó tư lệnh Quân khu 2 nhấn mạnh: “Quân khu xác định cần tận dụng, cải tạo những cơ sở hiện có; những nơi không đáp ứng phải nghiên cứu quy hoạch, xây dựng mới. Quá trình đầu tư phải sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, tránh dàn trải; trường bắn, thao trường cần được nghiên cứu theo cụm xã để vừa đáp ứng yêu cầu huấn luyện, vừa phù hợp nguồn lực”.

Theo định hướng, Quân khu 2 phấn đấu đến năm 2030 bảo đảm 100% ban CHQS cấp xã có trụ sở làm việc độc lập, có khu huấn luyện điều lệnh, thể lực và hoạt động thể thao. Trường bắn, thao trường được nghiên cứu, quy hoạch theo cụm thay vì đầu tư riêng cho từng xã, phường nhằm giúp tập trung nguồn lực, tiết kiệm quỹ đất, tạo điều kiện để các ban CHQS cấp xã tổ chức huấn luyện, kiểm tra, diễn tập theo kế hoạch. Cụ thể là khu vực đô thị từ 7 đến 10 xã, khu vực miền núi, trung du từ 2 đến 3 xã. Đây được xem là hướng giải quyết phù hợp trong điều kiện quỹ đất và nguồn lực ở các địa phương còn khác nhau. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, khai thác hiệu quả cơ sở nhà, đất quốc phòng đang quản lý, ưu tiên bố trí cho ban CHQS cấp xã; đồng thời phối hợp với địa phương xác định nhu cầu, quỹ đất và lộ trình đầu tư. Những công trình còn khả năng sử dụng sẽ được cải tạo, bổ sung; những nơi không đáp ứng yêu cầu sẽ được nghiên cứu quy hoạch, xây dựng mới. Qua đó, từng bước chuẩn hóa cơ sở vật chất cho ban CHQS xã, phường, phù hợp đặc điểm từng địa bàn, tạo nền tảng nâng cao chất lượng tham mưu, quản lý, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc ngay từ cơ sở.