Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, tuổi thanh xuân của cô thiếu nữ Phạm Thị Bay (xã Hưng Mỹ, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau, nay là xã Hưng Mỹ, tỉnh Cà Mau) đã sớm hòa vào dòng chảy hào hùng của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Bước ngoặt thiêng liêng nhất trong cuộc đời bà diễn ra vào ngày 9-3-1961, khi bà vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Đứng trước lá cờ búa liềm thiêng liêng giữa chiến trường khói lửa khi mới vừa tròn 19 tuổi, người Đảng viên trẻ Phạm Thị Bay đã tuyên thệ suốt đời chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Lời thề tuổi 19 ấy đã tiếp thêm cho bà ý chí thép để trở thành một chiến sĩ du kích, một cán bộ cách mạng kiên cường.

Trên cương vị chỉ huy và trực tiếp chiến đấu, cô Ba Bay đã mưu trí vượt qua muôn vàn hiểm nguy, cùng đồng đội bám đất, bám dân, lãnh đạo phong trào đấu tranh bẻ gãy nhiều trận càn quét khốc liệt của quân thù tại địa bàn chiến lược Cái Nước. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc và tinh thần chiến đấu quả cảm, năm 1978, bà đã vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVT nhân dân.

Sau ngày non sông thu về một mối, cởi bỏ tấm áo chiến sĩ còn vương khói súng, Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Thị Bay tiếp tục bước vào một mặt trận mới không kém phần gian khổ - mặt trận kiến thiết, xây dựng quê hương từ đống đổ nát sau chiến tranh. Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ, giữ vững tinh thần "đảng viên đi trước, làng nước theo sau", cô Ba Bay lần lượt đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng tại địa phương.

Trên cương vị Bí thư Đảng ủy xã Tân Hưng Đông, bà đã lặn lội đến từng ngõ xóm, “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” với nhân dân để tháo gỡ khó khăn, phục hồi sản xuất nông nghiệp và ổn định đời sống cho bà con. Từ 1-1986 đến 12-1989 khi được Đảng bộ tín nhiệm giao chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Cái Nước (nay là xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau) - một vị trí đòi hỏi tính nghiêm minh và bản lĩnh chính trị vững vàng, bà luôn thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, kiên quyết đấu tranh bảo vệ lẽ phải, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và làm sạch bộ máy chính quyền tại địa phương.

Dù ở bất kỳ mặt trận nào, từ trận tuyến đánh giặc, cứu nước đến công tác kiểm tra, chỉnh đốn Đảng thời bình, tấm lòng son sắt, tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân của người đảng viên Phạm Thị Bay vẫn trước sau như một, không một chút riêng tư, dao động.

Ban CHQS xã Hưng Mỹ, tỉnh Cà Mau thăm hỏi sức khỏe Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Thị Bay. 

Năm nay, Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Thị Bay đã bước sang tuổi 84. Quy luật của thời gian khiến mái tóc bà đã bạc trắng, sức khỏe đã yếu đi nhiều theo năm tháng, nhưng khi nhắc về Đảng, về những năm tháng chiến đấu dưới ngọn cờ oanh liệt của Đảng bộ và nhân dân Cà Mau, ánh mắt người nữ Anh hùng vẫn ánh lên niềm tự hào.

Đối với bà, hơn 65 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng là hơn 65 năm trân trọng và giữ trọn lời thề son sắt. Tuổi cao, sức yếu không làm vơi đi nhiệt huyết cách mạng; bà vẫn thường xuyên quan tâm theo dõi tình hình thời sự của đất nước, của địa phương, tích cực đóng góp những ý kiến tâm huyết cho thế hệ cán bộ kế cận với mong muốn quê hương Cái Nước ngày càng giàu đẹp, tổ chức Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Cuộc đời của Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Thị Bay chính là một minh chứng sống động về lòng trung kiên, minh chứng thuyết phục rằng: Người đảng viên cộng sản không chỉ dũng cảm nơi trận tuyến để chiến thắng quân thù mà còn cần sự kiên định, son sắc trọn đời giữ vững khí tiết. Tấm gương của bà đã và đang tiếp tục truyền ngọn lửa niềm tin, lý tưởng cách mạng cao đẹp cho thế hệ trẻ hôm nay, vững vàng tiếp bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.