Kế thừa thông điệp kêu gọi hành động toàn cầu trong những năm gần đây, chủ đề Ngày Thế giới phòng, chống lao năm 2026 trên toàn cầu là: “Yes! We Can End TB! Led by Countries! Powered by People!” (“Đúng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao! Quốc gia dẫn dắt – Người dân đồng hành!”). Chủ đề nhấn mạnh những yếu tố then chốt thúc đẩy tiến bộ trong cuộc chiến chống lao là vai trò lãnh đạo của các quốc gia và sức mạnh của người dân; khẳng định rằng các quốc gia không chỉ tham gia mà chính là lực lượng dẫn dắt trong cuộc chiến chống bệnh lao.

Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. 

Chủ đề cũng tôn vinh những đóng góp của các cộng đồng, người bệnh và người sống sót sau lao, nhân viên y tế, các nhà vận động chính sách, nhà khoa học, các tổ chức xã hội và các đối tác, những lực lượng đang ngày đêm đóng góp cho công cuộc chấm dứt bệnh lao.

Trên cơ sở chủ đề toàn cầu, Việt Nam lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới phòng, chống lao năm 2026 là: Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân. Chủ đề này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc tăng cường phát hiện sớm bệnh lao thông qua hệ thống khám sức khỏe định kỳ, qua đó góp phần giảm lây nhiễm trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả điều trị.

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác phòng, chống lao nhưng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm các quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao trên thế giới. Ước tính mỗi năm có khoảng 184.000 ca lao mới, trong đó hàng chục nghìn trường hợp chưa được phát hiện. Khoảng 12.000 người tử vong do căn bệnh này mỗi năm. Đáng chú ý, tỷ lệ phát hiện bệnh hiện mới đạt khoảng 63% so với số ca ước tính trong cộng đồng. Điều này cho thấy vẫn còn một khoảng trống lớn trong việc tìm kiếm và chẩn đoán. Một trong những nguyên nhân chính là do bệnh lao có thể diễn tiến âm thầm. Không ít người chỉ đi khám khi bệnh đã nặng, xuất hiện biến chứng như ho ra máu, suy hô hấp… Khi đó, việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém hơn nhiều lần.

Bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện Phổi Trung ương. 

Theo Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương - Trưởng ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia, bệnh lao hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Người bệnh chỉ cần điều trị trong 6 tháng đến 1 năm, bệnh sẽ khỏi, không để lại di chứng. Tỷ lệ điều trị thành công tại Việt Nam hiện đạt khoảng 90%, cao hơn mức trung bình toàn cầu (88%). Tuy nhiên, nếu điều trị muộn hoặc để biến chứng, quản lý bệnh không tốt, thành lao kháng thuốc, việc điều trị cực kỳ tốn kém. Một người mắc lao điều trị sớm, đúng, đủ chỉ tốn vài triệu đồng, nhưng nếu để thành lao biến chứng hoặc lao kháng thuốc, chi phí điều trị có thể lên tới hàng trăm triệu đồng. Lúc đấy dẫn tới tình trạng thảm họa cho cả gia đình người bệnh.

Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương nhấn mạnh, công tác phòng, chống lao cần được triển khai theo hướng chủ động, lấy phát hiện sớm làm trọng tâm, gắn chặt với khám sức khỏe định kỳ cho người dân và tiếp tục củng cố, hoàn thiện hệ thống bệnh viện chuyên khoa phổi tại các địa phương. Việc phát hiện sớm không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị bệnh lao mà còn góp phần sàng lọc, phát hiện các bệnh lý hô hấp khác như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi…, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân.