Bệnh nhân nữ 60 tuổi, có tiền sử xơ cứng bì toàn thể tiến triển và bệnh phổi kẽ, đã được chẩn đoán, điều trị khoảng 6 năm. Trong quá trình kiểm soát bệnh, bệnh nhân phải sử dụng thuốc kéo dài, trong đó có corticoid và thuốc ức chế miễn dịch.

Thời gian gần đây, bệnh nhân xuất hiện đau vùng thắt lưng, vận động khó khăn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị xẹp 5 thân đốt sống gồm T11, L1, L2, L4 và L5, kèm phù tủy xương trên nền loãng xương nặng.

Sử dụng corticoid kéo dài là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ loãng xương, gãy xương. Với trường hợp tổn thương nhiều đốt sống cùng các bệnh lý nền phức tạp, việc lựa chọn phương pháp can thiệp đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng cả tổn thương cột sống và khả năng đáp ứng của bệnh nhân.

Ca can thiệp do TS, BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống trực tiếp thực hiện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, các bác sĩ chỉ định tạo hình thân đốt sống bằng xi măng qua da. Đây là phương pháp ít xâm lấn, giúp tăng độ vững của thân đốt sống bị xẹp, giảm đau và hỗ trợ bệnh nhân phục hồi vận động.

Theo các bác sĩ, thách thức lớn của ca bệnh nằm ở việc kiểm soát an toàn thủ thuật trên bệnh nhân mắc bệnh phổi kẽ. Gây mê toàn thân có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp, trong khi gây tê tại chỗ khi can thiệp đồng thời 5 đốt sống đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ tổng liều thuốc tê, tránh nguy cơ ngộ độc.

Sau khi đánh giá tình trạng toàn thân, cân nặng và hội chẩn với bác sĩ gây mê hồi sức, ê-kíp lựa chọn phương pháp gây tê tại chỗ với liều thuốc phù hợp.

Trong quá trình thực hiện, mỗi thân đốt sống được tiếp cận bằng một kim chuyên dụng. Dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang tăng sáng (C-arm), bác sĩ xác định chính xác vị trí và hướng đi của kim, kiểm soát quá trình bơm xi măng vào từng thân đốt sống.

Việc kiểm soát độ đặc của xi măng, tốc độ và lượng bơm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm xi măng phân bố phù hợp, hạn chế nguy cơ thoát ra ngoài thân đốt sống.

Bên cạnh đó, do bệnh nhân mắc bệnh phổi kẽ, khả năng dung nạp tư thế nằm sấp trong thời gian can thiệp cũng là yếu tố cần lưu ý. Ê-kíp phải tính toán kỹ lưỡng, thao tác chính xác nhằm hạn chế thời gian nằm sấp và giảm gánh nặng cho bệnh nhân.

Trước thủ thuật, mức độ đau của bệnh nhân được ghi nhận khoảng 6-7/10 điểm. Sau can thiệp, tại thời điểm đánh giá ban đầu, bệnh nhân cho biết tình trạng đau lưng gần như không còn.

Đây là kết quả tích cực bước đầu, giúp bệnh nhân có điều kiện thuận lợi hơn để phục hồi vận động và tiếp tục điều trị các bệnh lý nền.

Các bác sĩ lưu ý, không phải mọi trường hợp xẹp đốt sống đều cần can thiệp bơm xi măng. Chỉ định cần được cân nhắc dựa trên mức độ đau, kết quả chẩn đoán hình ảnh, đáp ứng với điều trị bảo tồn và tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân. 

Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh loãng xương cần chú ý phòng tránh té ngã, hạn chế các hoạt động có nguy cơ gây chấn thương và đi khám khi xuất hiện đau lưng mới, đặc biệt sau những va chạm nhẹ hoặc khi khả năng vận động suy giảm.

Việc tạo hình đồng thời 5 thân đốt sống trong một lần can thiệp cho bệnh nhân có nhiều bệnh lý nền phức tạp tiếp tục khẳng định năng lực triển khai các kỹ thuật chuyên sâu của Khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Qua đó, người bệnh tại địa phương và các tỉnh lân cận có thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật y tế chất lượng cao ngay tại cơ sở, giảm bớt khó khăn trong quá trình đi lại và điều trị.