Ngày 26-5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn số 827/PB-SKCĐ-LĐ gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, người lao động trước tác động của nắng nóng.

Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), năm 2026 chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nên tình trạng khô nóng xuất hiện sớm, số ngày nắng nóng gia tăng và dự báo còn tiếp tục gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa thiếu hụt phổ biến từ 10-40%, nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Cơ quan y tế nhận định đây là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ hạn hán, thiếu nước sạch sinh hoạt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt với người lao động làm việc ngoài trời.

Người già, trẻ nhỏ và lao động ngoài trời dễ gặp nguy hiểm

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng gồm say nắng, say nóng, đột quỵ do nhiệt. Nguyên nhân chủ yếu do tiếp xúc quá lâu với nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột. Những nhóm có nguy cơ cao gồm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai; người lao động làm việc ngoài trời như công nhân xây dựng, lao động nông nghiệp, công nhân lò gạch, luyện kim… và người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Người say nắng có biểu hiện nhẹ thường là mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, chuột rút, tim đập nhanh. Trường hợp nặng có thể đau đầu dữ dội, khó thở, nôn ói, co giật, ngất xỉu, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Khi có dấu hiệu say nắng, người dân cần nhanh chóng đưa nạn nhân vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, chườm mát cơ thể và bổ sung nước từng ngụm nhỏ. Nếu có dấu hiệu nặng cần gọi cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Hạn chế ra đường từ 10 giờ đến 16 giờ

Một trong những khuyến cáo đáng chú ý được Bộ Y tế đưa ra là hạn chế ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ. Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không nên ra đường giờ từ 10 giờ đến 16 giờ tránh sốc nhiệt. Ảnh: PHẠM HƯNG

Người dân được khuyến nghị mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi. Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hằng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiểu 1,5 - 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần. Rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.

Đối với người lao động phải làm việc ngoài trời, Bộ Y tế khuyến cáo nên bố trí thời gian làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn; sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc cần nghỉ 15-20 phút tại nơi thoáng mát. Người lao động cũng được khuyến cáo sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như mũ, kính, quần áo chống nắng; uống nước thường xuyên và không sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian làm việc.

Nguy cơ thiếu nước sạch

Bên cạnh nguy cơ do nhiệt độ cao, Bộ Y tế cũng cảnh báo nguy cơ thiếu nước sạch và bùng phát các bệnh lây truyền qua đường nước như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn trong mùa hạn hán. Cơ quan y tế hướng dẫn người dân ưu tiên sử dụng nước giếng khoan, giếng đào; nếu dùng nước ao hồ, sông suối cần xử lý bằng các biện pháp đơn giản như lọc bằng vải sạch, dùng phèn chua làm trong nước và khử trùng bằng Cloramin B hoặc đun sôi trước khi sử dụng.

Bộ Y tế nhấn mạnh chỉ sử dụng nước uống trực tiếp sau khi đã đun sôi kỹ; đồng thời lưu ý người dân không ăn rau sống rửa bằng nguồn nước chưa được khử trùng an toàn.