Hoàn thiện khung pháp lý để siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Quy định mới ban hành để kịp thời xử lý những bất cập

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, đến thời điểm hiện nay, vướng mắc lớn nhất tập trung vào nội dung kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là nhóm nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống.

Đây là nội dung chủ yếu thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định 46, cần được hướng dẫn cụ thể, thống nhất để bảo đảm triển khai thông suốt trên thực tế. Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, hội nghị được tổ chức nhằm mục tiêu phổ biến, quán triệt các nội dung cốt lõi của Nghị định 46 và Nghị quyết 66, đồng thời lắng nghe khó khăn, vướng mắc từ địa phương để kịp thời tháo gỡ.

Việc tập trung hiện nay không phải là sửa đổi nội dung Nghị định, mà là tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả, thống nhất, đúng quy định pháp luật. Trên cơ sở ý kiến tổng hợp, Bộ Y tế với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về an toàn thực phẩm sẽ phối hợp các bộ, ngành ban hành hướng dẫn chung và các văn bản hướng dẫn chuyên ngành, bảo đảm Nghị định 46 được thực hiện thông suốt, đồng bộ trên phạm vi cả nước.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì hội nghị phổ biến Nghị quyết số 66.13/NĐ-CP và Nghị định 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ liên quan đến Luật An toàn thực phẩm.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, việc có quy định mới chắc chắn sẽ phát sinh lúng túng ban đầu, nên khi triển khai quy định mới cần sự phối hợp của các ban ngành, tập trung vào việc hướng dẫn, giải quyết vướng mắc trong tổ chức thực hiện, ban hành văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền.

Tăng cường giám sát hậu kiểm

TS Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, thời gian qua, có nhiều vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng những bất cập trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ để sản xuất, kinh doanh các thực phẩm giả, sữa giả.

Vì vậy, các văn bản này được xây dựng theo hướng tăng cường quản lý, bảo đảm kiểm soát toàn diện, bổ sung các nội dung siết chặt quản lý từ khâu sản xuất đến khi sản phẩm được lưu thông trên thị trường, kết hợp tăng cường cả tiền kiểm và hậu kiểm.

Ông Chu Quốc Thịnh cho rằng, thời gian đầu khi các quy định mới có hiệu lực, một số cửa khẩu, đặc biệt là đối với hàng nông sản nhập khẩu, đã xảy ra tình trạng ách tắc do các bên chưa kịp thích nghi với quy trình kiểm tra mới. Để tháo gỡ, các đơn vị đã nhanh chóng ban hành hướng dẫn cho phép chuyển đổi linh hoạt phương thức kiểm tra, từ kiểm tra thông thường sang kiểm tra giảm đối với các lô hàng đủ điều kiện. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa hải quan, cơ quan kiểm tra nhà nước tại địa phương và các đơn vị kỹ thuật.

Các điểm cầu tham dự hội nghị.

Tại cuộc họp, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, bên cạnh việc cải cách thủ tục hành chính, các quy định mới sẽ tăng cường quản lý cả tiền kiểm và hậu kiểm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Với khâu sản xuất, quy định mới bắt buộc các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi phải áp dụng một trong các hệ thống quản lý và chứng nhận an toàn như: HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000, GMP hoặc các chứng nhận tương đương trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Quy định này nhằm tránh tình trạng các công ty thương mại đứng tên công bố sản phẩm nhưng không có ràng buộc với nhà sản xuất, chỉ sản xuất một lô hàng rồi ngừng hoạt động nhưng vẫn quảng cáo, phóng đại công dụng sản phẩm. Nghị quyết mới quy định cơ sở sản xuất phải đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng và công bố hợp quy.

Theo đó, tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh sản phẩm phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của hồ sơ và chất lượng, an toàn của sản phẩm công bố. Nghị định 46 cũng siết chặt tiền kiểm trước khi sản phẩm ra thị trường. Đối với thực phẩm chức năng, Nghị quyết mới bổ sung nhiều yêu cầu hồ sơ theo hướng chặt chẽ hơn, nhằm kiểm soát thành phần, tiêu chuẩn an toàn, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì tiếp xúc, tính năng và công dụng sản phẩm ngay từ giai đoạn nghiên cứu đến khi đăng ký lưu thông.

Quy định mới cũng tăng cường hậu kiểm, bổ sung kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất. Trong vòng 30 ngày kể từ khi cấp giấy tiếp nhận đăng ký, cơ quan quản lý phải cung cấp phương pháp kiểm nghiệm cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định để phục vụ việc lấy mẫu giám sát trên thị trường. Các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Khoa học và Công nghệ cùng UBND cấp tỉnh có trách nhiệm cập nhật, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật làm cơ sở cho quản lý thực phẩm chức năng.

Quy định mới cũng bổ sung nội dung siết chặt quảng cáo, đặc biệt trên sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, yêu cầu công khai hồ sơ công bố, hồ sơ quảng cáo, đồng thời người nổi tiếng và người có ảnh hưởng phải công khai mối quan hệ tài trợ khi quảng cáo thực phẩm.