Thông điệp từ một cuộc thi

Tới dự có ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội; bà Sharon Kane, Giám đốc Tổ chức Plan International Việt Nam cùng đông đảo các đại biểu đến từ các cơ quan Trung ương, thành phố, các tổ chức Liên hợp quốc, phi chính phủ quốc tế và trong nước.

Nhức nhối tình trạng bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái

Theo ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới-Bộ Lao động-Thương binh và xã hội, hiện nay một nửa dân số trên thế giới đang sống ở các thành phố, đô thị. Con số tăng lên hằng năm. Theo báo cáo về Chỉ số thành phố an toàn năm 2017 của Tổ chức Dự báo Tư vấn kinh tế, từ năm 2015 đến 2017, dân số đô thị thế giới đã tăng lên 150 triệu người, nâng tổng số người sống ở đô thị khoảng 4 tỷ người. Hơn 90% sự gia tăng đô thị hóa trong giai đoạn này ở các nước đang phát triển, nơi có sự di cư lớn từ vùng nông thôn đến thành thị. “Ưu điểm nổi trội của thành phố là tạo ra nhiều hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, đối diện với đó là một loạt thách thức như bảo đảm an ninh kinh tế, bao gồm cả áp lực về an sinh xã hội như chăm sóc sức khỏe, giao thông và cơ sở hạ tầng”, ông Tiến nhấn mạnh.

Lễ trao giải cho các tác phẩm đoạt giải.

Tại Việt Nam, dân số đô thị tăng nhanh chóng. Từ năm 1999 đến 2009, dân số đô thị tăng với tốc độ bình quân là 3,4%. Đến năm 2016, 35,7% dân số Việt Nam sống ở thành thị và đến năm 2020 con số này ước tính vào khoảng 40%. Phụ nữ và nam giới có quyền hưởng không gian công cộng, theo đuổi các cơ hội về học tập, làm việc, giải trí và tham gia vào các hoạt động xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, phụ nữ thường đối mặt với nguy cơ bị tấn công và quấy rối tình dục mà nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ bất bình đẳng giới.

Bạo lực trên cơ sở giới, đặc biệt bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái là một vấn đề mang tính toàn cầu, xảy ra ở mọi quốc gia, mọi tầng lớp xã hội, trong đó có Việt Nam. Các em gái sống trong các khu vực đô thị thường đối mặt với những nguy cơ không an toàn, đặc biệt là vấn dề quấy rối, xâm hại tình dục trên đường phố, chợ, các ngõ tối, trên phương tiện giao thông công cộng và ngay cả khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng. Theo báo cáo mới đây của tổ chức ActionAid, có tới 87% phụ nữ và trẻ em gái đã bị quấy rối tình dục nơi công cộng và 63,4% phụ nữ và trẻ em gái cảm thấy lo lắng về mối nguy hiểm tiềm ẩn tại những nơi công cộng. Một khảo sát khác của Plan International Việt Nam cũng cho biết, 31% trong tổng số 1.128 em gái được hỏi khẳng định đã từng bị quấy rối tình dục khi đi xe buýt và chỉ có 13% em gái và 8% em trai cho rằng, các em gái luôn cảm thấy an toàn nơi công cộng. Trong khi đó, 45% người trả lời trong khảo sát không làm gì khi nhìn thấy sự việc ở nơi công cộng và 20% không can thiệp khi nhìn thấy em gái bị quấy rối trên xe buýt. Thực tế này có ảnh hưởng lớn đến cách thức phụ nữ và trẻ em gái tiếp cận và nhìn nhận không gian công cộng, vi phạm quyền và sự tự do của họ với tư cách là các công dân bình đẳng, làm giảm sự tự do đi lại, học tập, làm việc và thụ hưởng cuộc sống; cản trở việc tiếp cận tới các dịch vụ văn hóa và giải trí, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hạnh phúc của họ và làm giảm khả năng duy trì các hoạt động kinh tế và xã hội của các thành phố và quốc gia.

Chung tay hành động để thay đổi nhận thức

Trước thực trạng trên, Dự án “Thành phố an toàn và thân thiện với trẻ em gái” đã ra đời theo sáng kiến của Tổ chức Plan International quốc tế. Mục tiêu của dự án là xây dựng thành phố an toàn, thân thiện, có trách nhiệm với và cho các em giá có tính đến sự đa dạng của các em. Chương trình được thực hiện tại 5 thành phố trên thế giới, bao gồm: Cairo (Ai Cập), Delhi (Ấn Độ), Hà Nội (Việt Nam), Kampala (Uganda) và Lima (Peru). Tại Việt Nam, Tổ chức Plan International Việt Nam phối hợp với các cơ quan chính phủ, các tổ chức phi chính phủ trong nước triển khai dự án này tại thành phố Hà Nội từ năm 2013.

Cuộc thi “Sản xuất phim ngắn về an toàn của trẻ em gái tại nơi công cộng và khi di chuyển trên phương tiện công trọng trong thành phố” chính là một trong những hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án “Thành phố an toàn và thân thiện với trẻ em gái”. Cuộc thi được phát động từ ngày 18-10-2017. Sau hai vòng sơ khảo và chung khảo, ban tổ chức đã chọn ra 20 tác phẩm để trao giải, trong đó có 3 giải nhì (không có giải nhất), 3 giải ba, 10 giải khuyến khích…Các tác phẩm đoạt giải đã mang những thông điệp, kiến thức đến với khán giả về thực trạng và cách ứng phó với vấn đề bạo lực giới đối với em gái tại các thành phố nói riêng, tại Việt Nam nói chung.

“Cuộc thi không chỉ đơn thuần là dành cho các bạn trẻ thể hiện tài năng viết kịch bản, sản xuất phim mà quan trọng hơn là cơ hội để các bạn trẻ chung tay tạo nên sự thay đổi về một thành phố an toàn với trẻ em gái và an toàn với mọi người. Các bạn trẻ chính là những nhân tố tạo nên sự thanh đổi, truyền đi thông điệp mạnh mẽ “Thành phố an toàn với em gái, biến ước mơ thành hiện thực”. Tổ chức Plan cam kết tiếp tục đồng hành với các bạn trẻ trong thời gian tới”, bà Sharon Kane, Giám đốc Tổ chức Plan International Việt Nam, nhấn mạnh.

Bài, ảnh: LINH OANH