Năm “mũi nhọn” cho một nền tài chính vững mạnh

Chiến lược quản trị tài chính giai đoạn 2026-2030 kiên định tầm nhìn xây dựng BIDV trở thành Tập đoàn Tài chính - Ngân hàng “Lớn - Mạnh - Xanh” hàng đầu khu vực Đông Nam Á, phấn đấu thuộc TOP 100 ngân hàng mạnh nhất châu Á vào năm 2030 và TOP 50 vào năm 2045. Mục tiêu tổng quát được xác định rõ: Hướng đến tăng trưởng hiệu quả, bền vững, tối ưu hóa lợi nhuận trên cơ sở quản trị rủi ro và phân bổ vốn một cách khoa học; vững nội lực, đón thời cơ, vươn tầm khu vực.

Có một chữ đáng chú ý trong tầm nhìn ấy: “Mạnh nhất”. Nếu quy mô tổng tài sản trả lời câu hỏi BIDV “lớn đến đâu”, thì Chiến lược quản trị tài chính phải trả lời câu hỏi khó hơn: BIDV “mạnh đến đâu”. Đó cũng là lời giải cho chữ “Mạnh” trong mục tiêu mà Đại hội XV của Đảng bộ đã xác định.

Sức mạnh ấy được lượng hóa bằng một hệ thống chỉ tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026 đến 2030. Điểm chung của các chỉ tiêu là yêu cầu “cải thiện hàng năm”: Không thể dồn đến cuối kỳ mới về đích, mà năm nào cũng phải có kết quả để kiểm đếm.

Để đạt các chỉ tiêu ấy, Chiến lược tập trung vào năm mũi nhọn.

Mũi nhọn thứ nhất là nâng cao năng lực tài chính, Để tạo dư địa cho tăng trưởng trung, dài hạn, cần một phương án vốn tổng thể và bền vững hơn. Cơ chế mở của Nghị quyết 79-NQ/TW, cho phép ngân hàng thương mại nhà nước dùng lợi nhuận giữ lại để tăng vốn, là đòn bẩy quan trọng. Chỉ tiêu ROE từ 15% trở lên trong cả giai đoạn chính là “mức sàn” bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn, ngay cả khi vốn chủ sở hữu được bổ sung mạnh.

Mũi nhọn thứ hai là tối ưu cơ cấu tài sản nợ - tài sản có. Nguồn tiền gửi không kỳ hạn có chi phí thấp là chìa khóa để cải thiện biên lãi ròng; vì thế, hai chỉ tiêu CASA và NIM gắn chặt với nhau. Thay vì tăng trưởng dàn trải, ngân hàng hướng tới dịch chuyển cơ cấu bảng cân đối theo hướng tối ưu, nâng cao hiệu quả nền khách hàng, đa dạng hóa kênh bán hàng. Tỷ lệ cho vay trên huy động của khối ngân hàng thương mại ở cuối năm 2025 là nền tảng để điều hành cân đối vốn chủ động, linh hoạt.

Mũi nhọn thứ ba là phân bổ vốn khoa học và kiểm soát chi phí, không thể chỉ cắt giảm chi tiêu, mà phải đo được hiệu quả đến từng khách hàng, sản phẩm, đơn vị, để mỗi đồng vốn và mỗi đồng chi phí được đặt vào nơi tạo ra giá trị cao nhất. Đây cũng là điều kiện để giải “bài toán kép”: Xác định rõ chi phí thực hiện nhiệm vụ chính trị, tách bạch với hiệu quả kinh doanh như Nghị quyết 79 yêu cầu.

Mũi nhọn thứ tư là quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế. BIDV tiếp tục chuẩn hóa, nâng cấp các mô hình đo lường rủi ro hiện đại theo thông lệ quốc tế, hoàn thiện khung chính sách quản lý rủi ro tổng thể, kiện toàn mô hình kiểm soát nội bộ theo ba tuyến bảo vệ độc lập. Khi mục tiêu là “tối ưu hóa lợi nhuận trên cơ sở quản trị rủi ro”, rủi ro không còn là chức năng hỗ trợ, mà là thước đo đi kèm mọi quyết định tài chính.

Mũi nhọn thứ năm là liên thông với chuyển đổi số và phát triển bền vững. Chiến lược quản trị tài chính được ban hành đồng thời với các chiến lược hợp phần về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, dữ liệu và AI. Dữ liệu tập trung, báo cáo tự động là “hạ tầng” để quản trị tài chính theo thời gian thực. Cùng với đó, BIDV đã hoàn thành xây dựng Chiến lược phát triển bền vững và thực hành ESG giai đoạn 2026-2030; tăng trưởng dư nợ tín dụng xanh. Tài chính xanh vừa là trách nhiệm, vừa là hướng tăng trưởng mới, góp phần hiện thực hóa chữ “Xanh” trong tầm nhìn.

Điểm xuyên suốt của cả năm mũi nhọn là tư duy chuyển từ “quản lý” sang “quản trị”: Không chỉ ghi chép và kiểm soát con số, mà dùng con số để dẫn dắt quyết định. Nhưng một chiến lược dù đúng đến đâu cũng chỉ có giá trị khi được tổ chức thực hiện đến nơi đến chốn, năm này qua năm khác và đó là lúc vai trò của tổ chức Đảng trở nên quyết định.

Hạt nhân chính trị: Mỗi chi - đảng bộ là một mắt xích

Một chiến lược tài chính, xét đến cùng, được thực hiện bởi con người: Người thẩm định một khoản vay, người định giá một sản phẩm, người duyệt một khoản chi. Vì vậy, câu hỏi then chốt không chỉ là chiến lược đúng hay sai, mà là ai đưa nó đi đến cùng. Ở BIDV, câu trả lời bắt đầu từ tổ chức Đảng.

Đảng bộ BIDV bước vào giai đoạn mới với nền tảng vững chắc. Tại thời điểm Đại hội XV, Đảng bộ có hơn 12.000 đảng viên sinh hoạt tại 251 tổ chức đảng trực thuộc. Nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ có 4 năm liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong đó các năm 2022, 2023, 2024 đạt xuất sắc tiêu biểu. Tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt 90-99,6%; tỷ lệ đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt 97-98,8%; 2.605 đảng viên mới được kết nạp, vượt chỉ tiêu đề ra. Một Đảng bộ mạnh về tổ chức là điều kiện để chiến lược tài chính không dừng lại ở cấp hội sở, mà lan tới từng chi nhánh, phòng giao dịch.

Mô hình tổ chức cũng bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt. Bí thư Đảng ủy đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị và là người đại diện 25% phần vốn nhà nước tại BIDV; Phó Bí thư Đảng ủy đồng thời là Tổng Giám đốc và là người đại diện 15% phần vốn nhà nước. Nói cách khác, những người chịu trách nhiệm cao nhất về lãnh đạo chính trị cũng là những người trực tiếp chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước về bảo toàn, phát triển vốn nhà nước. Trách nhiệm chính trị và trách nhiệm tài chính hội tụ ở cùng một địa chỉ.

Cơ chế Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc báo cáo Đảng ủy định kỳ hằng quý biến các chỉ tiêu của Chiến lược thành công cụ giám sát. Với yêu cầu “cải thiện hàng năm” đối với các chỉ tiêu cụ thể trong chiến lược hợp phần, Đảng ủy có trong tay những thước đo rõ ràng để đánh giá việc thực hiện nghị quyết: con số nào đang đi đúng lộ trình, con số nào chệch hướng, và vì sao. Đó là bước chuyển từ “lãnh đạo bằng văn bản” sang “lãnh đạo bằng kết quả”. Tinh thần ấy phù hợp với Nghị quyết số 05-NQ/TW năm 2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng, trong đó tài chính, ngân hàng được xác định là lĩnh vực trọng yếu, có nhiều nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đảng ủy BIDV khen thưởng 6 tập thể tiêu biểu trong công tác kiểm tra giám sát nhiệm kỳ 2020-2025 (Ngày 13-6-2025). Ảnh: Website chính thức Đảng bộ BIDV

Dấu ấn rõ nhất của sự lãnh đạo ấy là cuộc chiến chống lãng phí trong quản trị tài chính. Năm 2025, BIDV chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện khả năng sinh lời, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong giám sát và quản trị tài chính. Chi phí hoạt động được kiểm soát với tốc độ tăng thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng thu nhập, đưa CIR giảm 0,78 điểm phần trăm so với năm trước. Trước đó, trong nhiệm kỳ 2020-2025, gần 350 quy trình đã được tinh giản, tạo nền tảng để số hóa và tiết kiệm nguồn lực. Mô hình kiểm soát nội bộ theo ba tuyến bảo vệ độc lập tiếp tục được kiện toàn. Phương châm hoạt động năm 2026 mở đầu bằng chữ “Kỷ cương”. Với một tổ chức Đảng, kỷ cương trong quản trị tài chính cũng chính là kỷ cương trong thực thi nghị quyết.

Tuy vậy, chặng đường 2026-2030 đặt ra yêu cầu cao hơn. Một trong ba khâu đột phá mà Đại hội XV xác định là nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên và người lao động. Trong lĩnh vực tài chính, điều đó có nghĩa là mỗi chi bộ cần đưa những chỉ tiêu của Chiến lược phù hợp với chức năng của đơn vị vào nghị quyết, chương trình hành động của mình; mỗi đảng viên, từ cán bộ quan hệ khách hàng ở chi nhánh đến chuyên viên phân tích tại hội sở, cần hiểu rõ đóng góp của mình vào những con số chung. Một khoản vay được định giá đúng rủi ro, một khoản chi được cân nhắc kỹ, một sáng kiến tự động hóa giúp tiết kiệm giờ công: đó là những việc cụ thể để Nghị quyết 56 không nằm trên giấy.

Khi tổ chức Đảng làm tròn vai trò hạt nhân, chiến lược sẽ có người cầm lái. Nhưng con đường phía trước không bằng phẳng.

Năm “mũi nhọn” thể hiện tư duy chuyển từ “quản lý” sang “quản trị”, còn tổ chức Đảng, từ Đảng ủy đến từng chi bộ, từng đảng viên, là lực lượng bảo đảm các chỉ tiêu CASA, NIM, ROE, CIR... được cải thiện qua từng năm. Song, khoảng cách từ nghị quyết đến kết quả luôn nằm ở khâu tổ chức thực hiện: Những nguy cơ nào cần nhận diện sớm và giải pháp nào để chiến lược không “nằm trên giấy”?

Mời quý độc giả đón đọc kỳ cuối.

Hồ Xuân Tứ - Phạm Thanh Thủy - Lê Minh Hồng